BESTUURLIJKE SANCTIES
Algemene bevoegdheid vanuit: Oplegging aan:
Art. 5:1 lid 1 onder a Awb (def)
Art. 125 Gemeentewet - Art. 5:1 lid 2 Awb: pleger of medepleger
Algemene vereiste: Art. 122 Provinciewet - Art. 5:1 lid 3 Awb: rechtspersonen
- Overtreding (art. 5:1 lid 2 Awb) Art. 61 Waterschapswet ABRvS Chemie-Pack: ook degene die de overtreding
- Legaliteitsbeginsel (art. 5:4 jo. 3:47 lid 2 Awb): niet zelf heeft begaan kan als overtreder worden
▪ Lid 1: Bevoegdheid krachtens wet Vloeit voort uit o.a. bijzondere, aangemerkt, omdat de handeling aan hem is toe te
▪ Lid 2: Voorafgaand gestelde regel lagere wetgeving, etc. rekenen.
- Inhoud beschikking (art. 5:9 Awb) Let op!
Beginselplicht
n.v.t.
Bestraffende sancties
BEGINSELPLICHT TOT HANDHAVING: ABRvS Ligplaats Goes & ABRvS Amsterdams
Art. 5:2 lid 1 onder c Awb
dakterras, tenzij: zicht op legalisatie, beroep op abbb’s, overmacht (art. 5:5 Awb) of
onevenredigheid (vloeit voort uit belangenafweging (art. 3:4 lid 2 Awb). Toepassen art. 6 EVRM, criminal charge (EHRM Ozturk)
ook de cautie is hier van toepassing (EHRM Saunders & art. 5:10a Awb).
Herstelsancties Cautie hoeft niet direct bij toezicht te worden
gegeven (ABRvS Inspectie Kinderopvang) Overige relevante arresten:
Art. 5:2 lid 1 onder b Awb Bewijs: HR Punitieve boete
PREVENTIEF HANDELEN -> art. 5:7 Awb Bestuurlijke boete Bijstand: EHRM Schouten en
Rekening houden met 5:9 Awb (rechtszekerheid) Meldrum
Art. 5:40 Awb (def)
Last onder bestuursdwang Last onder dwangsom HOOGTE BOETE (art. 5:46 Awb), verwijtbaarheid
Art. 5:21 Awb (def) Art. 5:31d Awb (def) speeltgrote rol, ook �inanciele positie.
Bevoegdheid: art. 5:32 lid 1 jo. 5:4 Awb
Vormvereiste: BESTUURLIJKE WAARSCHUWING wordt vaak voorafgaand gegeven
- Algemene vereiste BEDRAG in redelijke verhouding aan een boete. BEZWAAR enkel mogelijk indien voorwaarde voor
- Art. 5:24 Awb (art. 5:32 lid 3 Awb) toepassen sanctiebevoegdheid (ABRvS Bestuurlijke waarschuwing).
- Art. 5:21 onder b Awb - ABRvS Chalet Caris: redelijke verhouding
- Art. 5:25 lid 1 en 2 Awb niet meewegen: �inanciele positie, wel meewegen: GEEN BOETE indien rechtvaardigingsgrond (art. 5:5 Awb) of
te behalen �inancieel voordeel. schulduitsluitingsgrond (art. 5:41 Awb)
KOSTEN in beginsel op overtreder - ABRvS Ligplaats Goes: voldoende prikkel
(art. 5:25 lid 1 Awb) vastgesteld door -> vanuit art. 6 EVRM full jurisdiction. Waardoor hoogte boete
bo (art. 5:25 lid 6 Awb) (evenredigheid), rechtvaardigingsgronden en
schulduitsluitingsgronden vol mogen worden getoetst door de rechter.
BEZWAAR? Mogelijk, want beschikking
-> art. 4:86 jo. 1:3 lid 2 Awb.
Enkel tegen een besluit kan een bezwaar MEERDERE SANCTIES? Toegestaan indien:
worden ingediend (art. 8:1 jo. 7:1 Awb) - Voor beide bevoegdheid - Art. 5:43 Awb: Ne bis in idem
Let op! bij bezwaar tegen kostenverhaal - Twee verschillende sancties naar strekking - Art. 5:44 Awb: Una Via: geen strafrechtelijke vervolging en
staat enkel bedrag ter discussie niet - Evenredigheid! bestuurlijke boete, wel wanneer ott nog niet is begonnen, dan
de originele last. afstemming met OvJ.
SPOEDEISENDE SITUATIE
ABRvS Ahold/Vastgoed: Bestuursorgaan heeft bij het opleggen van sancties eigen a�hankelijke bevoegdheid.
Art. 5: 31 Awb -> 5:24 Awb later
toepassen bij superspoed (Art. 5:31 lid 2)
Wanneer OM afziet van vervolging houdt dit niet in dat het bestuursorgaan moet afzien van sanctiemaatregelen.
Indien OM wel sanctie oplegt staat ne bis in idem in beginsel niet in de weg van opleggen handhavingsmaatregel,
VERZOEK art. 5:31a Awb: enkel belang- wel bij twee punitieve straffen (una via-beginsel)
hebbende (art. 1:2 Awb) en verstreken
termijn (art. 5:24 lid 2 Awb) Conclusie: herstellend + bestraffend mag in beginsel!
, BEVOEGDHEID BESTUURSRECHTER
Bezwaar Beroep Hoger beroep
Enkel open bij beroep: art. 7:1 jo. 8:1 Awb. Enkel open bij besluit: art. 8:1 jo. 1:3 lid 1 Awb. Lijst mogelijkheden Hoger beroep: (Cassatie)
Art. 7:1 Awb geeft gronden wanneer bezwaar niet Gelijk gesteld met besluit: art. 1:3 lid 2, art. 6:2 en art. 8:104 Awb.
mogelijk is. 8:2 Awb.
Geen beroep mogelijk: art. 8:3 en 8:5 Awb.
Art. 7:1a Awb: gronden voor rechtstreeks beroep
Hoofdregel: Absolute competentie: rechtbank in
eerste aanleg: art. 8:6 Awb. Hoofdregel: ABRvS, art. 8:105 Awb jo. art. 12 Bbr
Hoofdregel: bij bestuursorgaan, uitzondering Voor relatieve bevoegdheid: art. 8:7 Awb ->
zie Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak. uitzonderingen H3 bevoegdheidsregeling (Bbr).
Geschillen: ambtenarenrecht, sociaal zekerheidsrecht, studie�inanciering
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 8:105 jo. art. 9 en 10 Bbr: CRvB
Art. 8:6 Awb: rechtbank m.u.v. art. 80 participatiewet
Wetten inzake pensioenen en uitkeringen oorlogsgetroffenen
Enige aanleg! Art. 8:105 Awb jo. art. 3 Bbr:
CRvB
Economisch bestuursrecht
Art. 8:105 jo. art. 7 Bbr: CBb
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 8:6 Awb jo art. 11 Bbr: rechtbank Soms enige aanleg: art. 4 Bbr.
Economisch bestuursrecht
Eerste en enige aanleg! Art. 2 Bbr
Fiscale rechtsgang
Belastingkamer: art. 12 Bbr Beperkt aantal rechtbanken: Cassatie: Fiscale
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 26 Awr + art 8 lid 2 Bbr cassatierechter: art. 28 Awr
Vreemdelingenrecht
Art. 6 Bbr: rechtbank Den Haag Geen sprake van algemeen hoger beroep:
soms enkel ABRvS art. 84 Vreemdelingenwet 2000
Mulder-zaken: zaken op basis van Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (WAHV)
Art. 9 WAHV: Kantonrechter Art. 14 WAHV: Hof Ahrnem-Leeuwarden
Algemene bevoegdheid vanuit: Oplegging aan:
Art. 5:1 lid 1 onder a Awb (def)
Art. 125 Gemeentewet - Art. 5:1 lid 2 Awb: pleger of medepleger
Algemene vereiste: Art. 122 Provinciewet - Art. 5:1 lid 3 Awb: rechtspersonen
- Overtreding (art. 5:1 lid 2 Awb) Art. 61 Waterschapswet ABRvS Chemie-Pack: ook degene die de overtreding
- Legaliteitsbeginsel (art. 5:4 jo. 3:47 lid 2 Awb): niet zelf heeft begaan kan als overtreder worden
▪ Lid 1: Bevoegdheid krachtens wet Vloeit voort uit o.a. bijzondere, aangemerkt, omdat de handeling aan hem is toe te
▪ Lid 2: Voorafgaand gestelde regel lagere wetgeving, etc. rekenen.
- Inhoud beschikking (art. 5:9 Awb) Let op!
Beginselplicht
n.v.t.
Bestraffende sancties
BEGINSELPLICHT TOT HANDHAVING: ABRvS Ligplaats Goes & ABRvS Amsterdams
Art. 5:2 lid 1 onder c Awb
dakterras, tenzij: zicht op legalisatie, beroep op abbb’s, overmacht (art. 5:5 Awb) of
onevenredigheid (vloeit voort uit belangenafweging (art. 3:4 lid 2 Awb). Toepassen art. 6 EVRM, criminal charge (EHRM Ozturk)
ook de cautie is hier van toepassing (EHRM Saunders & art. 5:10a Awb).
Herstelsancties Cautie hoeft niet direct bij toezicht te worden
gegeven (ABRvS Inspectie Kinderopvang) Overige relevante arresten:
Art. 5:2 lid 1 onder b Awb Bewijs: HR Punitieve boete
PREVENTIEF HANDELEN -> art. 5:7 Awb Bestuurlijke boete Bijstand: EHRM Schouten en
Rekening houden met 5:9 Awb (rechtszekerheid) Meldrum
Art. 5:40 Awb (def)
Last onder bestuursdwang Last onder dwangsom HOOGTE BOETE (art. 5:46 Awb), verwijtbaarheid
Art. 5:21 Awb (def) Art. 5:31d Awb (def) speeltgrote rol, ook �inanciele positie.
Bevoegdheid: art. 5:32 lid 1 jo. 5:4 Awb
Vormvereiste: BESTUURLIJKE WAARSCHUWING wordt vaak voorafgaand gegeven
- Algemene vereiste BEDRAG in redelijke verhouding aan een boete. BEZWAAR enkel mogelijk indien voorwaarde voor
- Art. 5:24 Awb (art. 5:32 lid 3 Awb) toepassen sanctiebevoegdheid (ABRvS Bestuurlijke waarschuwing).
- Art. 5:21 onder b Awb - ABRvS Chalet Caris: redelijke verhouding
- Art. 5:25 lid 1 en 2 Awb niet meewegen: �inanciele positie, wel meewegen: GEEN BOETE indien rechtvaardigingsgrond (art. 5:5 Awb) of
te behalen �inancieel voordeel. schulduitsluitingsgrond (art. 5:41 Awb)
KOSTEN in beginsel op overtreder - ABRvS Ligplaats Goes: voldoende prikkel
(art. 5:25 lid 1 Awb) vastgesteld door -> vanuit art. 6 EVRM full jurisdiction. Waardoor hoogte boete
bo (art. 5:25 lid 6 Awb) (evenredigheid), rechtvaardigingsgronden en
schulduitsluitingsgronden vol mogen worden getoetst door de rechter.
BEZWAAR? Mogelijk, want beschikking
-> art. 4:86 jo. 1:3 lid 2 Awb.
Enkel tegen een besluit kan een bezwaar MEERDERE SANCTIES? Toegestaan indien:
worden ingediend (art. 8:1 jo. 7:1 Awb) - Voor beide bevoegdheid - Art. 5:43 Awb: Ne bis in idem
Let op! bij bezwaar tegen kostenverhaal - Twee verschillende sancties naar strekking - Art. 5:44 Awb: Una Via: geen strafrechtelijke vervolging en
staat enkel bedrag ter discussie niet - Evenredigheid! bestuurlijke boete, wel wanneer ott nog niet is begonnen, dan
de originele last. afstemming met OvJ.
SPOEDEISENDE SITUATIE
ABRvS Ahold/Vastgoed: Bestuursorgaan heeft bij het opleggen van sancties eigen a�hankelijke bevoegdheid.
Art. 5: 31 Awb -> 5:24 Awb later
toepassen bij superspoed (Art. 5:31 lid 2)
Wanneer OM afziet van vervolging houdt dit niet in dat het bestuursorgaan moet afzien van sanctiemaatregelen.
Indien OM wel sanctie oplegt staat ne bis in idem in beginsel niet in de weg van opleggen handhavingsmaatregel,
VERZOEK art. 5:31a Awb: enkel belang- wel bij twee punitieve straffen (una via-beginsel)
hebbende (art. 1:2 Awb) en verstreken
termijn (art. 5:24 lid 2 Awb) Conclusie: herstellend + bestraffend mag in beginsel!
, BEVOEGDHEID BESTUURSRECHTER
Bezwaar Beroep Hoger beroep
Enkel open bij beroep: art. 7:1 jo. 8:1 Awb. Enkel open bij besluit: art. 8:1 jo. 1:3 lid 1 Awb. Lijst mogelijkheden Hoger beroep: (Cassatie)
Art. 7:1 Awb geeft gronden wanneer bezwaar niet Gelijk gesteld met besluit: art. 1:3 lid 2, art. 6:2 en art. 8:104 Awb.
mogelijk is. 8:2 Awb.
Geen beroep mogelijk: art. 8:3 en 8:5 Awb.
Art. 7:1a Awb: gronden voor rechtstreeks beroep
Hoofdregel: Absolute competentie: rechtbank in
eerste aanleg: art. 8:6 Awb. Hoofdregel: ABRvS, art. 8:105 Awb jo. art. 12 Bbr
Hoofdregel: bij bestuursorgaan, uitzondering Voor relatieve bevoegdheid: art. 8:7 Awb ->
zie Bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak. uitzonderingen H3 bevoegdheidsregeling (Bbr).
Geschillen: ambtenarenrecht, sociaal zekerheidsrecht, studie�inanciering
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 8:105 jo. art. 9 en 10 Bbr: CRvB
Art. 8:6 Awb: rechtbank m.u.v. art. 80 participatiewet
Wetten inzake pensioenen en uitkeringen oorlogsgetroffenen
Enige aanleg! Art. 8:105 Awb jo. art. 3 Bbr:
CRvB
Economisch bestuursrecht
Art. 8:105 jo. art. 7 Bbr: CBb
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 8:6 Awb jo art. 11 Bbr: rechtbank Soms enige aanleg: art. 4 Bbr.
Economisch bestuursrecht
Eerste en enige aanleg! Art. 2 Bbr
Fiscale rechtsgang
Belastingkamer: art. 12 Bbr Beperkt aantal rechtbanken: Cassatie: Fiscale
Art. 7:1 Awb: bestuursorgaan Art. 26 Awr + art 8 lid 2 Bbr cassatierechter: art. 28 Awr
Vreemdelingenrecht
Art. 6 Bbr: rechtbank Den Haag Geen sprake van algemeen hoger beroep:
soms enkel ABRvS art. 84 Vreemdelingenwet 2000
Mulder-zaken: zaken op basis van Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (WAHV)
Art. 9 WAHV: Kantonrechter Art. 14 WAHV: Hof Ahrnem-Leeuwarden
