2 Steden en burgers in de Lage Landen 1050-1700
2.1
In de Late Middeleeuwen veranderde er veel in Europa. Geleidelijk kwam er meer veiligheid, hogere
landbouwopbrengsten (door o.a. de ploeg en het drieslagstelsel) en (grotere) steden en vrije burgers.
Ook ontstond er een monetaire (geld) economie, hierdoor konden de machtigere vorsten meer en
vaker belasting vragen, tevens verzwakte de positie van de adel. Burgers in de steden werden
hierdoor veel vrijer dan de horigen op het platteland, daarom gingen veel horigen naar de stad. Zij
kregen na ongeveer 1 jaar in de stad burgerrechten.
De steden hebben een marktfunctie, mede hierdoor ontstaat er werk en nijverheid (van grondstof
naar eindproduct). Ook krijgen steden stadsrechten, dit zijn economische en politieke rechten.
Daarnaast ontstond er samenwerking tussen handelssteden (bijv. Hanze) en handelsregio's en
samenwerking binnen handelssteden (gilde, beroepsgroep).
Je had 2 verschillende soorten burgers: (aspirant-)poorters; burgers en patriciërs; de rijkste burgers.
Steden waren vrijer maar de omstandigheden waren ook zwaar, er was grote concurrentie tussen
steden en in de steden zelf tussen de inwoners en ook was er een hoog sterftecijfer (migratie nodig).
De Nederlanden waren verdeeld in vele kleine 'landjes', vooral in het zuiden ontstonden veel steden.
De adel is niet geheel buitenspel want op het platteland is deze nog steeds dominant, daarnaast
bleef de adel aanzien houden en binnen de steden ging de adel samenwerken met rijke kooplieden.
Vlaanderen werd een belangrijk gebied in Europa, dit kwam doordat het een gunstige geografische
ligging had (zee, rivieren), er was veel samenwerking tussen steden en daarnaast kregen ze nog
bescherming van de landsheren, hoge edelen, geestelijken en stadsbestuurders.
2.2
Atrecht: Atrecht werd aan het begin een belangrijke stad in Europa. Er was in en rond Atrecht een
hoge landbouwproductiviteit en schapenhouderij (centrale plaats lakennijverheid), ook was Atrecht
aangesloten op een handelsnetwerk van jaarmarkten van Italië en Frankrijk en waren er in Atrecht
vele rijke kooplieden (die zich organiseerde in koopliedengilden voor versterking van hun positie en
leningen verstrekten aan edelen om het stadsbestuur in handen te krijgen).
Brugge: Later werd Brugge een belangrijke stad, het werd het centrum van de nijverheid. Brugge had
een goede aansluiting met de Hanzesteden en Zuid-Europa.
Guldensporenslag (1302)
Vlaanderen is een graafschap van de Franse koning. Frankrijk wil Vlaanderen bij Frankrijk voegen en
krijgt steun van de patriciërs. Daartegenover is het gemeen, de ambachtslieden, boeren en adel, zij
willen dat Vlaanderen los blijft. In 1302 winnen de Vlamingen een slag tegen het Franse ridderleger.
Dit is het bewijs volgens de Vlamingen dat gewone mensen opgewassen zijn tegen de feodale heren
en patriciërs. De naam ontstond omdat na de slag overal de sporen (hulpmiddel bij rijden van een
paard) lagen van de Franse adel.
2.1
In de Late Middeleeuwen veranderde er veel in Europa. Geleidelijk kwam er meer veiligheid, hogere
landbouwopbrengsten (door o.a. de ploeg en het drieslagstelsel) en (grotere) steden en vrije burgers.
Ook ontstond er een monetaire (geld) economie, hierdoor konden de machtigere vorsten meer en
vaker belasting vragen, tevens verzwakte de positie van de adel. Burgers in de steden werden
hierdoor veel vrijer dan de horigen op het platteland, daarom gingen veel horigen naar de stad. Zij
kregen na ongeveer 1 jaar in de stad burgerrechten.
De steden hebben een marktfunctie, mede hierdoor ontstaat er werk en nijverheid (van grondstof
naar eindproduct). Ook krijgen steden stadsrechten, dit zijn economische en politieke rechten.
Daarnaast ontstond er samenwerking tussen handelssteden (bijv. Hanze) en handelsregio's en
samenwerking binnen handelssteden (gilde, beroepsgroep).
Je had 2 verschillende soorten burgers: (aspirant-)poorters; burgers en patriciërs; de rijkste burgers.
Steden waren vrijer maar de omstandigheden waren ook zwaar, er was grote concurrentie tussen
steden en in de steden zelf tussen de inwoners en ook was er een hoog sterftecijfer (migratie nodig).
De Nederlanden waren verdeeld in vele kleine 'landjes', vooral in het zuiden ontstonden veel steden.
De adel is niet geheel buitenspel want op het platteland is deze nog steeds dominant, daarnaast
bleef de adel aanzien houden en binnen de steden ging de adel samenwerken met rijke kooplieden.
Vlaanderen werd een belangrijk gebied in Europa, dit kwam doordat het een gunstige geografische
ligging had (zee, rivieren), er was veel samenwerking tussen steden en daarnaast kregen ze nog
bescherming van de landsheren, hoge edelen, geestelijken en stadsbestuurders.
2.2
Atrecht: Atrecht werd aan het begin een belangrijke stad in Europa. Er was in en rond Atrecht een
hoge landbouwproductiviteit en schapenhouderij (centrale plaats lakennijverheid), ook was Atrecht
aangesloten op een handelsnetwerk van jaarmarkten van Italië en Frankrijk en waren er in Atrecht
vele rijke kooplieden (die zich organiseerde in koopliedengilden voor versterking van hun positie en
leningen verstrekten aan edelen om het stadsbestuur in handen te krijgen).
Brugge: Later werd Brugge een belangrijke stad, het werd het centrum van de nijverheid. Brugge had
een goede aansluiting met de Hanzesteden en Zuid-Europa.
Guldensporenslag (1302)
Vlaanderen is een graafschap van de Franse koning. Frankrijk wil Vlaanderen bij Frankrijk voegen en
krijgt steun van de patriciërs. Daartegenover is het gemeen, de ambachtslieden, boeren en adel, zij
willen dat Vlaanderen los blijft. In 1302 winnen de Vlamingen een slag tegen het Franse ridderleger.
Dit is het bewijs volgens de Vlamingen dat gewone mensen opgewassen zijn tegen de feodale heren
en patriciërs. De naam ontstond omdat na de slag overal de sporen (hulpmiddel bij rijden van een
paard) lagen van de Franse adel.
