Gespreksmodellen
Nazanin Safaee 2022 – 2023
,Deel I: Omgaan met Emoties
Verbindende communicatie en omgaan met weerstand
1. Wat zijn emoties
In de psychologie worden 4 emoties genoemd: Angst, Boosheid, Vreugde, Verdriet
Met drie negatief en één positief
Daarnaast worden er dan 6 universele basisemoties: woede, angst, afkeer, geluk, verdriet en verbazing. Er werd nog
twee toegevoegd verbazing en afkeer.
2. Het nut van emoties
Zorgen ervoor dat je overlevingsgedrag vertoont en dat je communiceert wat je nodig hebt
Emoties zijn functioneel
- Niet persé negatief of positief
- Je leert door te observeren, onderscheid te maken
- Interactie met je omgeving of het uiten van deze gevoelens veilig is geaccepteerd wordt
o Afhankelijk van de interactie = leer je je gevoelens te uiten richting jou omgeving of juist om ze weg
te drukken
Gedachten over emoties
- Het wegdrukken van je emoties = negatieve effect
- Lastig
- Als geen ruimte voor emoties = dan je angst zal eruit komen als boosheid -> of je boosheid als verdriet
- Als de ‘emotionele emmer’ overloopt en de druk oploop zou dit zelfs kunnen ontaarden in woedeaanvallen
3. Omgaan met emoties
In hulpverleningsgesprek = kan emoties naar boven komen
- Als cliënt bang is om emoties te uiten is he toom moeilijk voor de hulpverlener om in gesprek te gaan.
Enkele tips voor het omgaan met emoties van je gesprekspartner
1. Het uiten van emoties is therapeutische zijn altijd gezond
a. Geldt voor jezelf als je gesprekspartner
2. Wees als hulpverlener trouw aan jezelf
a. Jij je bewust bent van je eigen remmingen tav het uiten van emoties
b. Je gesprekspartner beter te kunnen helpen = je eigen angsten te onderzoeken en te overwinnen
3. Respecteer de weerstand
a. Jouw taal om je gesprekspartner laten emoties te uiten
b. Je prikkelt; die wil dat grens niet gaan
4. Gebruik van je basisvaardigheden om je gesprekspartner laten om emoties te uiten
a. Contact maken, werkelijk luisteren
5. Zorg dat je de regie houdt
, a. Je gesprekspartner laten veilig met emoties te werken -> ook belangrijk om die laten emoties te
voelen en veilig voelen
b. Grenzen verkennen
Algemeen
o Contact houden met de gesprekspartner
o Laat merken dat jij er bent en dat jij de regie in handen hebt
Angst en verdriet
o Gesprekspartners in paniek = dit is angst door pijn
o Gesprekspartner uit paniek halen en niet pijn
5. Weerstand
Wat?
De term = gebruikt door Sigmund Freud en Joseph Breuer
- Psychoanalyse
o Bedoeld dat de inzet van de patiënt om zich te wapenen tegen het bewust worden van onbewuste
motieven of fantasieën en dus tegen beter worden
o Een gedrag te kenmerken = van anderen die blijkbaar niet willen beïnvloed worden of toevoegen
Andere manier om naar weerstand te kijken
- Mobilisatie van energie
- Een proces en een fixeerde positie
- Uiting/demonstratie van macht
Weestand is:
- Een gerag en ieder gedrag heeft een functie
- Manifesteert weerstand zich als een onbewuste onmiddellijk reactie
o Door een emotie
- Degene die weerstand toont = heeft een positieve functie
o Belangrijk = de functie van weerstand te achterhalen
Hoe omgaan met weerstand?
Tegen argumenteren op inhoudsniveau = niet juiste manier -> weerstand heeft een positieve functie voor de ander
- Vaak reageren mensen, wanneer ze signalen van weerstand opvangen
HABLE:
- H = herken weerstand
o Niet altijd weerstand, let op subtiele of minder subtiele veranderingen in gedrag
- A = accepteer de weerstand
o Natuurlijke proces bij mensen, vaak als gevolg van verandering,
- B = benoem de weerstand
o De signalen die op een iet oordelende manier
o Zo weinig mogelijk interpreteren
o Let dan dubbel op je intonatie en non-verbale communicatie
o Bv. Ik hoor je zuchten, ik zie je fronsen
- L = gebruiken de LSD-techniek Luisternen, Samenvatten, Doorvragen
o Toon begrip als je echt begrijpt
- E = Engagement
Nazanin Safaee 2022 – 2023
,Deel I: Omgaan met Emoties
Verbindende communicatie en omgaan met weerstand
1. Wat zijn emoties
In de psychologie worden 4 emoties genoemd: Angst, Boosheid, Vreugde, Verdriet
Met drie negatief en één positief
Daarnaast worden er dan 6 universele basisemoties: woede, angst, afkeer, geluk, verdriet en verbazing. Er werd nog
twee toegevoegd verbazing en afkeer.
2. Het nut van emoties
Zorgen ervoor dat je overlevingsgedrag vertoont en dat je communiceert wat je nodig hebt
Emoties zijn functioneel
- Niet persé negatief of positief
- Je leert door te observeren, onderscheid te maken
- Interactie met je omgeving of het uiten van deze gevoelens veilig is geaccepteerd wordt
o Afhankelijk van de interactie = leer je je gevoelens te uiten richting jou omgeving of juist om ze weg
te drukken
Gedachten over emoties
- Het wegdrukken van je emoties = negatieve effect
- Lastig
- Als geen ruimte voor emoties = dan je angst zal eruit komen als boosheid -> of je boosheid als verdriet
- Als de ‘emotionele emmer’ overloopt en de druk oploop zou dit zelfs kunnen ontaarden in woedeaanvallen
3. Omgaan met emoties
In hulpverleningsgesprek = kan emoties naar boven komen
- Als cliënt bang is om emoties te uiten is he toom moeilijk voor de hulpverlener om in gesprek te gaan.
Enkele tips voor het omgaan met emoties van je gesprekspartner
1. Het uiten van emoties is therapeutische zijn altijd gezond
a. Geldt voor jezelf als je gesprekspartner
2. Wees als hulpverlener trouw aan jezelf
a. Jij je bewust bent van je eigen remmingen tav het uiten van emoties
b. Je gesprekspartner beter te kunnen helpen = je eigen angsten te onderzoeken en te overwinnen
3. Respecteer de weerstand
a. Jouw taal om je gesprekspartner laten emoties te uiten
b. Je prikkelt; die wil dat grens niet gaan
4. Gebruik van je basisvaardigheden om je gesprekspartner laten om emoties te uiten
a. Contact maken, werkelijk luisteren
5. Zorg dat je de regie houdt
, a. Je gesprekspartner laten veilig met emoties te werken -> ook belangrijk om die laten emoties te
voelen en veilig voelen
b. Grenzen verkennen
Algemeen
o Contact houden met de gesprekspartner
o Laat merken dat jij er bent en dat jij de regie in handen hebt
Angst en verdriet
o Gesprekspartners in paniek = dit is angst door pijn
o Gesprekspartner uit paniek halen en niet pijn
5. Weerstand
Wat?
De term = gebruikt door Sigmund Freud en Joseph Breuer
- Psychoanalyse
o Bedoeld dat de inzet van de patiënt om zich te wapenen tegen het bewust worden van onbewuste
motieven of fantasieën en dus tegen beter worden
o Een gedrag te kenmerken = van anderen die blijkbaar niet willen beïnvloed worden of toevoegen
Andere manier om naar weerstand te kijken
- Mobilisatie van energie
- Een proces en een fixeerde positie
- Uiting/demonstratie van macht
Weestand is:
- Een gerag en ieder gedrag heeft een functie
- Manifesteert weerstand zich als een onbewuste onmiddellijk reactie
o Door een emotie
- Degene die weerstand toont = heeft een positieve functie
o Belangrijk = de functie van weerstand te achterhalen
Hoe omgaan met weerstand?
Tegen argumenteren op inhoudsniveau = niet juiste manier -> weerstand heeft een positieve functie voor de ander
- Vaak reageren mensen, wanneer ze signalen van weerstand opvangen
HABLE:
- H = herken weerstand
o Niet altijd weerstand, let op subtiele of minder subtiele veranderingen in gedrag
- A = accepteer de weerstand
o Natuurlijke proces bij mensen, vaak als gevolg van verandering,
- B = benoem de weerstand
o De signalen die op een iet oordelende manier
o Zo weinig mogelijk interpreteren
o Let dan dubbel op je intonatie en non-verbale communicatie
o Bv. Ik hoor je zuchten, ik zie je fronsen
- L = gebruiken de LSD-techniek Luisternen, Samenvatten, Doorvragen
o Toon begrip als je echt begrijpt
- E = Engagement
