Strafrecht
Week 1: de verdachte en de advocaat (H1,2,5 en 6)
plaats van het strafrecht
Straffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. Wie kan waar straf voor
krijgen? Straffen gebeurt door de overheid en niet door burgers zelf, daarom hoort het bij
publiekrecht.
OVJ: monopolie om een verdachte voor de strafrechter te slepen. Vertegenwoordiger van
het OM.
Doelen van straffen
- Vergelding: een dader leed aanbrengen die een ander leed heeft toegebracht
- Preventie:
- speciale: ontmoedigen van een dader om een strafbaar feit te plegen
- generale: voorwaardelijke straf
materieel, formeel en sanctierecht
Materieel: Wat is strafbaar? (strafbepalingen, uitsluiting van strafbaarheid en uitbreiding van
strafbaarheid
Formeel: Welke regels moeten worden gevolgd als het materiële recht is overschreden?
(bevoegdheden politie, inhoud dagvaarding, duur voorlopige hechtenis en hoger beroep)
Sanctierecht: voorwaarde waaronder bepaalde straffen moeten voldoen voordat ze worden
opgelegd
Opbouw wetboek
Wetboek van strafrecht:
- Boek 1: algemene leerstukken, strafuitsluitingsgronden en poging want dit is voor elk
delict hetzelfde.
- Boek 2: misdrijven
- Boek 3: overtredingen
Wetboek van strafvordering:
- Boek 1: bevoegdheden opsporingsonderzoek
- Boek 2: strafvordering in eerste aanleg
- Boek 3: rechtsmiddelen
, plaats en structuur van strafbepalingen
De wet (en soms rechtspraak) bepaalt welk gedrag strafrechtelijk niet is toegestaan en
welke straf daar op staat (materieel)
De strafbepaling bestaat uit 3 onderdelen:
- delictsomschrijving:welk gedrag heeft de wetgever strafbaar gesteld. (hij die…)
- kwalificatie aanduiding: hoe wordt in juridisch opzicht het gedrag genoemd (moord,
doodslag etc)
- strafbedreiging: welke maximumstraf staat op de gedraging
Vierlagenmodel
Het vierlagenmodel bestaat uit de voorwaarde waar aan gedaan moet worden om te kunnen
spreken van strafbaar feit.
menselijke gedraging
De gedraging moet door een mens worden gedaan. Een gedachte is geen gedraging dus
daar kan je niet voor vervolgd worden.
delictsomschrijving
Gedragingen zijn pas strafbaar als ze in de strafwet zijn terug te vinden (legaliteitsbeginsel).
Je kan niet worden vervolgd voor iets dat niet strafbaar is gesteld. Een strafbepaling kan ook
in algemene zin worden omschreven. (overlast kan verschillende oorzaken hebben, maar
deze worden niet apart genoemd)
wederrechtelijkheid
(In strijd met het recht) Een gedraging is wederrechtelijk als het tegen de wet is en staat
beschreven in een delictsomschrijving. Niet alles dat is beschreven in een
delictsomschrijving is wederrechtelijk, een chirurg die iemand snijdt is niet strafbaar.
verwijtbaarheid (schuld)
Wie zich in redelijkheid kan tegenhouden om iets te doen dat tegen de wet is, moet dat ook
doen. Doet iemand toch iets, is dat hem verwijtbaar. Schulduitsluitingsgronden nemen de
verwijtbaarheid weg.
legaliteit en interpretatie
Alleen de dingen die in de wet staan zijn strafbaar en mag je berecht worden
(legaliteitsbeginsel). Je mag alleen gestraft worden voor de dingen die op het moment van
plegen strafbaar staan gesteld.
Week 1: de verdachte en de advocaat (H1,2,5 en 6)
plaats van het strafrecht
Straffen van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. Wie kan waar straf voor
krijgen? Straffen gebeurt door de overheid en niet door burgers zelf, daarom hoort het bij
publiekrecht.
OVJ: monopolie om een verdachte voor de strafrechter te slepen. Vertegenwoordiger van
het OM.
Doelen van straffen
- Vergelding: een dader leed aanbrengen die een ander leed heeft toegebracht
- Preventie:
- speciale: ontmoedigen van een dader om een strafbaar feit te plegen
- generale: voorwaardelijke straf
materieel, formeel en sanctierecht
Materieel: Wat is strafbaar? (strafbepalingen, uitsluiting van strafbaarheid en uitbreiding van
strafbaarheid
Formeel: Welke regels moeten worden gevolgd als het materiële recht is overschreden?
(bevoegdheden politie, inhoud dagvaarding, duur voorlopige hechtenis en hoger beroep)
Sanctierecht: voorwaarde waaronder bepaalde straffen moeten voldoen voordat ze worden
opgelegd
Opbouw wetboek
Wetboek van strafrecht:
- Boek 1: algemene leerstukken, strafuitsluitingsgronden en poging want dit is voor elk
delict hetzelfde.
- Boek 2: misdrijven
- Boek 3: overtredingen
Wetboek van strafvordering:
- Boek 1: bevoegdheden opsporingsonderzoek
- Boek 2: strafvordering in eerste aanleg
- Boek 3: rechtsmiddelen
, plaats en structuur van strafbepalingen
De wet (en soms rechtspraak) bepaalt welk gedrag strafrechtelijk niet is toegestaan en
welke straf daar op staat (materieel)
De strafbepaling bestaat uit 3 onderdelen:
- delictsomschrijving:welk gedrag heeft de wetgever strafbaar gesteld. (hij die…)
- kwalificatie aanduiding: hoe wordt in juridisch opzicht het gedrag genoemd (moord,
doodslag etc)
- strafbedreiging: welke maximumstraf staat op de gedraging
Vierlagenmodel
Het vierlagenmodel bestaat uit de voorwaarde waar aan gedaan moet worden om te kunnen
spreken van strafbaar feit.
menselijke gedraging
De gedraging moet door een mens worden gedaan. Een gedachte is geen gedraging dus
daar kan je niet voor vervolgd worden.
delictsomschrijving
Gedragingen zijn pas strafbaar als ze in de strafwet zijn terug te vinden (legaliteitsbeginsel).
Je kan niet worden vervolgd voor iets dat niet strafbaar is gesteld. Een strafbepaling kan ook
in algemene zin worden omschreven. (overlast kan verschillende oorzaken hebben, maar
deze worden niet apart genoemd)
wederrechtelijkheid
(In strijd met het recht) Een gedraging is wederrechtelijk als het tegen de wet is en staat
beschreven in een delictsomschrijving. Niet alles dat is beschreven in een
delictsomschrijving is wederrechtelijk, een chirurg die iemand snijdt is niet strafbaar.
verwijtbaarheid (schuld)
Wie zich in redelijkheid kan tegenhouden om iets te doen dat tegen de wet is, moet dat ook
doen. Doet iemand toch iets, is dat hem verwijtbaar. Schulduitsluitingsgronden nemen de
verwijtbaarheid weg.
legaliteit en interpretatie
Alleen de dingen die in de wet staan zijn strafbaar en mag je berecht worden
(legaliteitsbeginsel). Je mag alleen gestraft worden voor de dingen die op het moment van
plegen strafbaar staan gesteld.
