Geschiedenis
1. Vroegmoderne Tijd - introductie
Tijdlijn
Prehistorie: tot ca. 3500 v.C.
Oude Nabije Oosten: 3500 v.C. – 800 v.C.
Klassieke Oudheid: 800 v.C. – 500
Middeleeuwen: 500 – 1450
Vroeg Moderne Tijd: 1450 – 1750
Moderne Tijd: 1750 – 1945
Maatschappelijke domeinen
Economisch
- Voedsel, kleding, woning
- Werk
- Handel
- Transport
Sociaal
- Individu, groep
- Verhouding tussen mensen
- Rollenpatronen
- Opvoeding
Cultureel
- Communicatie
- Kunst
- Geloof, godsdienst, levensbeschouwing
- Wetenschap
Politiek
- Afspraken
- Organisatie
- Regels, wetten
- Rechten, plichten
Continuïteit = verderzetting
Discontinuïteit = verandering
, 2. Ontmoeten in een nieuwe wereld
Middeleeuwen -> handelscontacten met Verre Oosten
West-Europa weinig betrokken tot deze handel, vooral Arabieren en enkele Italiaanse steden
domineren -> verdienen veel geld
Portugal en Spanje gaan opzoek naar een directere route naar het Verre Oosten
Resultaten:
1492 – Columbus – Zoekt kortere route naar Indië via het westen
De ontdekking van Amerika (vernoemd naar Amerigo Vespucci)
1498 – Vasco da Gama – zoekt een route rond Afrika en belandt als eerste in Indië via een
maritieme route
Verdrag van Tordesillas (1494)
Spanje en Portugal verdelen de wereld in Spaanse helft en Portugese helft. Ze gunnen de
andere landen niets en verdelen de wereld, buiten Europa, onder elkaar.
Verschillen met Europa:
- Politiek: geen koning/bestuur – oorlog zonder strategie – krijsgevangenen opeten
- Economisch: geen provébezit – alles gemeenschappelijk
- Sociaal: polygamie – geen privébezit – geen leider
- Cultureel: geen religie
Standplaatsgebondenheid van Vespucci waarom hem deze verschillen opvielen:
Als Europeaan is hij enkel vertrouwd met de Europese gewoonten en gebruiken op vlak van
politiek, cultuur, …
kijk op de Nieuwe Wereld:
- Geïdealiseerd: ze zijn vindingrijk en leergierig, gewillig en ontvankelijk voor
zedelijkheid en goedheid
- Negatief: ze beschadigen hun gezicht, perforeren hun wangen, lippen, oren,…
Ze beschouwen zichzelf als beter: Europeanen voelen zich superieur aan de nieuw
ontdekte volkoren
Het grootste deel van de Afrikanen kende een mensonwaardig bestaan in de Amerikaanse
kolonies: ze waren ondervoed, mishandeld, hadden infectieziekten meegenomen uit Afrika
en moesten zware lichamelijke arbeid verrichten.
Columbian exchange = De enorme uitwisseling van gewassen, ziekten en culturen tussen de
Oude Wereld en de Nieuwe Wereld na de ontdekking van Amerika in 1492.
+ De oude wereld leerde nieuwe producten kennen. Europese landbouwers gingen maïs en
aardappelen telen wat leidde tot stijgende voedselopbrengsten.
- Bewoners van de nieuwe wereld hadden weinig weerstand tegen Europese ziektes zoals
mazelen en de griep: massale sterfte. Ook in Europa nieuwe ziektes geïntroduceerd.
1. Vroegmoderne Tijd - introductie
Tijdlijn
Prehistorie: tot ca. 3500 v.C.
Oude Nabije Oosten: 3500 v.C. – 800 v.C.
Klassieke Oudheid: 800 v.C. – 500
Middeleeuwen: 500 – 1450
Vroeg Moderne Tijd: 1450 – 1750
Moderne Tijd: 1750 – 1945
Maatschappelijke domeinen
Economisch
- Voedsel, kleding, woning
- Werk
- Handel
- Transport
Sociaal
- Individu, groep
- Verhouding tussen mensen
- Rollenpatronen
- Opvoeding
Cultureel
- Communicatie
- Kunst
- Geloof, godsdienst, levensbeschouwing
- Wetenschap
Politiek
- Afspraken
- Organisatie
- Regels, wetten
- Rechten, plichten
Continuïteit = verderzetting
Discontinuïteit = verandering
, 2. Ontmoeten in een nieuwe wereld
Middeleeuwen -> handelscontacten met Verre Oosten
West-Europa weinig betrokken tot deze handel, vooral Arabieren en enkele Italiaanse steden
domineren -> verdienen veel geld
Portugal en Spanje gaan opzoek naar een directere route naar het Verre Oosten
Resultaten:
1492 – Columbus – Zoekt kortere route naar Indië via het westen
De ontdekking van Amerika (vernoemd naar Amerigo Vespucci)
1498 – Vasco da Gama – zoekt een route rond Afrika en belandt als eerste in Indië via een
maritieme route
Verdrag van Tordesillas (1494)
Spanje en Portugal verdelen de wereld in Spaanse helft en Portugese helft. Ze gunnen de
andere landen niets en verdelen de wereld, buiten Europa, onder elkaar.
Verschillen met Europa:
- Politiek: geen koning/bestuur – oorlog zonder strategie – krijsgevangenen opeten
- Economisch: geen provébezit – alles gemeenschappelijk
- Sociaal: polygamie – geen privébezit – geen leider
- Cultureel: geen religie
Standplaatsgebondenheid van Vespucci waarom hem deze verschillen opvielen:
Als Europeaan is hij enkel vertrouwd met de Europese gewoonten en gebruiken op vlak van
politiek, cultuur, …
kijk op de Nieuwe Wereld:
- Geïdealiseerd: ze zijn vindingrijk en leergierig, gewillig en ontvankelijk voor
zedelijkheid en goedheid
- Negatief: ze beschadigen hun gezicht, perforeren hun wangen, lippen, oren,…
Ze beschouwen zichzelf als beter: Europeanen voelen zich superieur aan de nieuw
ontdekte volkoren
Het grootste deel van de Afrikanen kende een mensonwaardig bestaan in de Amerikaanse
kolonies: ze waren ondervoed, mishandeld, hadden infectieziekten meegenomen uit Afrika
en moesten zware lichamelijke arbeid verrichten.
Columbian exchange = De enorme uitwisseling van gewassen, ziekten en culturen tussen de
Oude Wereld en de Nieuwe Wereld na de ontdekking van Amerika in 1492.
+ De oude wereld leerde nieuwe producten kennen. Europese landbouwers gingen maïs en
aardappelen telen wat leidde tot stijgende voedselopbrengsten.
- Bewoners van de nieuwe wereld hadden weinig weerstand tegen Europese ziektes zoals
mazelen en de griep: massale sterfte. Ook in Europa nieuwe ziektes geïntroduceerd.
