Grondslagen 2 werkcolleges
Inhoudsopgave
Week 1 Inleiding ontwikkelingspsychologie en sociologie – Visies op ontwikkeling –.......................................2
Casus werkgroep..................................................................................................................................................2
Week 2 Ontwikkelingspsychologie: babyfase – sociologie: de basis van sociologie..........................................3
Voorbereidende opdrachten ontwikkelingspsychologie.......................................................................................3
Voorbereidende opdrachten sociologie................................................................................................................4
Werkgroep casussen en verdiepende opdrachten...............................................................................................6
Week 3 Ontwikkelingspsychologie: peuter en kleuterfase en soc2iologie: macht, stratificaties en sociale
mobiliteit....................................................................................................................................................... 9
Week 4 Ontwikkelingspsychologie: basisschoolleeftijd – sociologie: cultuur..................................................11
Opdracht in de les – basisschoolleeftijd en affectieve bindingen.......................................................................15
Week 5 Ontwikkelingspsychologie: adolescentiefase– sociologie: leefstijlen en identiteit.............................16
Week 6 voorbereidingsopdrachten............................................................................................................... 18
,Week 1 Inleiding ontwikkelingspsychologie en sociologie
– Visies op ontwikkeling –
Casus werkgroep
Casus: Raymond Jansen zit in de 6e klas van het VWO. Hij kan thuis bijna niet
studeren. Zijn ouders zijn beiden alcoholist, waardoor Raymond vooral op zichzelf
is aangewezen. Elke dag is hij als eerste op school en vaak gaat hij s ’middags als
laatste weer weg. Hij werkt tot lang na schooltijd aan een project waarmee hij
bonuspunten kan verdienen; een scheikundeproject waarbij hij een chemische
analyse van zure regen aan het maken is. Deze leerling met zijn perfecte cijferlijst
heeft grote dromen: hij wil gaan studeren aan de TU Delft en daar deelnemen aan
een honourstraject voor veelbelovende studenten.
Vraag: hoe zouden ontwikkelingsdeskundigen vanuit de volgende theorieën
Raymonds motivatie om te willen slagen verklaren?
Uitwerking behavioristische theorie:
Theorie: alles is aangeleerd.
Raymonds motivatie om te willen slagen kan verklaard worden vanuit de behavioristische
theorie is dat Raymond wordt beïnvloed door omgevingsstimuli.
Dit heeft tevens te maken met operante conditionering (er is een bepaalde situatie/prikkel, je
reageert erop, je wordt beloond en dan doe je het meer omdat het versterkend werkt), omdat
Raymond een vorm van leren heeft ontwikkeld waarbij een vrijwillige respons (gemotiveerd
zijn) versterkt of verzwakt wordt doordat die respons wordt geassocieerd met respectievelijk
positieve consequenties cijfers beloning en bonuspunten.
Uitwerking psychodynamische theorie:
Onbewust (geen waardering willen laten zien)
Compenseren op zoek naar aandacht + bevestiging en de behoefte om zich af te zetten
alcoholisme wil beter zijn dan de ouders.
Uitwerking cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget:
Mogelijkheid om te leren aanbieden school motivatie uit zichzelf dus het is aangeboren.
Uitwerking systemisch theorie:
Aandacht school kwaliteit van school invloed
Sociale wereld- fysieke wereld-
Uitwerking socioculturele theorie:
, Week 2 Ontwikkelingspsychologie: babyfase –
sociologie: de basis van sociologie
Literatuur ontwikkelingspsychologie (2022)
- H.3 t/m H.7
- P.26 t/m p.103
Sociologie (2022)
- H.1: pp. 9 t/m 35
Voorbereidende opdrachten ontwikkelingspsychologie
1. Verklaar het gedrag van de baby vanuit de adaptatietheorie van Piaget.
Adaptatietheorie= assimilatie + accommodatie
De visie van Jean Piaget van de manier waarop baby’s leren is: actie=kennis en dat
baby’s leren door het gewoon te doen en niet door middel van communiceren.
Cognitieve ontwikkeling omvat vier perioden met verschillende data, in vaste
volgorde, maar variërend in tempo. Op de video zie je een baby die in zijn of haar
eerste periode zit, genaamd het sensomotorisch stadium dat loopt van 0 tot 2 jaar. De
baby leert dat bepaalde handelingen voor een bepaald effect zorgen. Dit is een
voorbeeld dat toegelicht kan worden vanuit de adaptatietheorie een jonge baby
maakt alles grijpbaar door alles wat in hand bereik is vast te pakken en zintuigelijk te
onderzoeken. De baby probeert eerst door te drukken (idee van iPad, assimilatie
schema) op de bladzijde de pagina om te slaan, maar merkt naderhand dat dit niet
helpt en dat je de bladzijde moet vastpakken en omslaan. Dan is het tijd voor
accommodatie en spant de baby zich extra in om andere dingen te proberen.
(Blz. 54 ontwikkelingspsychologie)
2. Wat toont dit fragment wat betreft de lichamelijke en sociale ontwikkeling van deze
baby’s?
Sociale ontwikkeling:
Kind richt zich op de non-verbale uitingen van de moeder:
De baby’s focussen zich op de gezichtsuitdrukkingen van de ouders. Als de moeders
glimlachen, willen de baby’s sneller naar de overkant kruipen. Wanneer de moeders
een boos gezicht trekken, zijn de baby’s minder snel geneigd om te kruipen naar de
overkant en blijven ze op een helft zitten. (Blz. 82 ontwikkelingspsychologie).
Lichamelijke ontwikkeling:
Een jong kind kan de diepte zien zodra ze kunnen bewegen en ze zijn voorzichtig.
Inhoudsopgave
Week 1 Inleiding ontwikkelingspsychologie en sociologie – Visies op ontwikkeling –.......................................2
Casus werkgroep..................................................................................................................................................2
Week 2 Ontwikkelingspsychologie: babyfase – sociologie: de basis van sociologie..........................................3
Voorbereidende opdrachten ontwikkelingspsychologie.......................................................................................3
Voorbereidende opdrachten sociologie................................................................................................................4
Werkgroep casussen en verdiepende opdrachten...............................................................................................6
Week 3 Ontwikkelingspsychologie: peuter en kleuterfase en soc2iologie: macht, stratificaties en sociale
mobiliteit....................................................................................................................................................... 9
Week 4 Ontwikkelingspsychologie: basisschoolleeftijd – sociologie: cultuur..................................................11
Opdracht in de les – basisschoolleeftijd en affectieve bindingen.......................................................................15
Week 5 Ontwikkelingspsychologie: adolescentiefase– sociologie: leefstijlen en identiteit.............................16
Week 6 voorbereidingsopdrachten............................................................................................................... 18
,Week 1 Inleiding ontwikkelingspsychologie en sociologie
– Visies op ontwikkeling –
Casus werkgroep
Casus: Raymond Jansen zit in de 6e klas van het VWO. Hij kan thuis bijna niet
studeren. Zijn ouders zijn beiden alcoholist, waardoor Raymond vooral op zichzelf
is aangewezen. Elke dag is hij als eerste op school en vaak gaat hij s ’middags als
laatste weer weg. Hij werkt tot lang na schooltijd aan een project waarmee hij
bonuspunten kan verdienen; een scheikundeproject waarbij hij een chemische
analyse van zure regen aan het maken is. Deze leerling met zijn perfecte cijferlijst
heeft grote dromen: hij wil gaan studeren aan de TU Delft en daar deelnemen aan
een honourstraject voor veelbelovende studenten.
Vraag: hoe zouden ontwikkelingsdeskundigen vanuit de volgende theorieën
Raymonds motivatie om te willen slagen verklaren?
Uitwerking behavioristische theorie:
Theorie: alles is aangeleerd.
Raymonds motivatie om te willen slagen kan verklaard worden vanuit de behavioristische
theorie is dat Raymond wordt beïnvloed door omgevingsstimuli.
Dit heeft tevens te maken met operante conditionering (er is een bepaalde situatie/prikkel, je
reageert erop, je wordt beloond en dan doe je het meer omdat het versterkend werkt), omdat
Raymond een vorm van leren heeft ontwikkeld waarbij een vrijwillige respons (gemotiveerd
zijn) versterkt of verzwakt wordt doordat die respons wordt geassocieerd met respectievelijk
positieve consequenties cijfers beloning en bonuspunten.
Uitwerking psychodynamische theorie:
Onbewust (geen waardering willen laten zien)
Compenseren op zoek naar aandacht + bevestiging en de behoefte om zich af te zetten
alcoholisme wil beter zijn dan de ouders.
Uitwerking cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget:
Mogelijkheid om te leren aanbieden school motivatie uit zichzelf dus het is aangeboren.
Uitwerking systemisch theorie:
Aandacht school kwaliteit van school invloed
Sociale wereld- fysieke wereld-
Uitwerking socioculturele theorie:
, Week 2 Ontwikkelingspsychologie: babyfase –
sociologie: de basis van sociologie
Literatuur ontwikkelingspsychologie (2022)
- H.3 t/m H.7
- P.26 t/m p.103
Sociologie (2022)
- H.1: pp. 9 t/m 35
Voorbereidende opdrachten ontwikkelingspsychologie
1. Verklaar het gedrag van de baby vanuit de adaptatietheorie van Piaget.
Adaptatietheorie= assimilatie + accommodatie
De visie van Jean Piaget van de manier waarop baby’s leren is: actie=kennis en dat
baby’s leren door het gewoon te doen en niet door middel van communiceren.
Cognitieve ontwikkeling omvat vier perioden met verschillende data, in vaste
volgorde, maar variërend in tempo. Op de video zie je een baby die in zijn of haar
eerste periode zit, genaamd het sensomotorisch stadium dat loopt van 0 tot 2 jaar. De
baby leert dat bepaalde handelingen voor een bepaald effect zorgen. Dit is een
voorbeeld dat toegelicht kan worden vanuit de adaptatietheorie een jonge baby
maakt alles grijpbaar door alles wat in hand bereik is vast te pakken en zintuigelijk te
onderzoeken. De baby probeert eerst door te drukken (idee van iPad, assimilatie
schema) op de bladzijde de pagina om te slaan, maar merkt naderhand dat dit niet
helpt en dat je de bladzijde moet vastpakken en omslaan. Dan is het tijd voor
accommodatie en spant de baby zich extra in om andere dingen te proberen.
(Blz. 54 ontwikkelingspsychologie)
2. Wat toont dit fragment wat betreft de lichamelijke en sociale ontwikkeling van deze
baby’s?
Sociale ontwikkeling:
Kind richt zich op de non-verbale uitingen van de moeder:
De baby’s focussen zich op de gezichtsuitdrukkingen van de ouders. Als de moeders
glimlachen, willen de baby’s sneller naar de overkant kruipen. Wanneer de moeders
een boos gezicht trekken, zijn de baby’s minder snel geneigd om te kruipen naar de
overkant en blijven ze op een helft zitten. (Blz. 82 ontwikkelingspsychologie).
Lichamelijke ontwikkeling:
Een jong kind kan de diepte zien zodra ze kunnen bewegen en ze zijn voorzichtig.
