Fysiologie
1. Histologie van bewegingsstelsel en fysiologie van het spiergewricht
1.1 Botweefsel
> Functie en eigenschappen van botweefsel
à Specifieke functies
1) Ondersteuning:
- beenderstelsel biedt structurele ondersteuning voor hele lichaam. Een
raamwerk voor de aanhechting van zachte weefsels en organen.
2) Bescherming van inwendige organen:
- zachte weefsel en organen zijn vaak omgeven door onderdelen van het skelet
dat drukbestendig is en trekvast.
vb: ribben bieden bescherming aan hart en longen,
de schedel omgeeft de hersenen, …
3) Hefboomwerking:
- systeem van hefboomwerking waardoor er spiercontracties plaatsvinden om te
kunnen bewegen.
4) Vorming van bloedcellen: (Hematopoiese)
- rode-, witte bloedcellen en andere onderdelen van bloed worden gevormd in
rode beenmerg.
5) Opslag:
- Camciumzouten van het beenweefsel vormen een waardevolle mineraalreserve
met behulp waarvan de normale concentraties van calcium en fosfaat in de
lichaamsvloeistoffen kunnen worden gehandhaafd.
à Structurele en mechanische eigenschappen:
1) Dynamische structuur: (constante ombouw)
oud bot wordt voortdurend vervangen door nieuw bot.
2) Groot vermogen tot aanpassing van vorm en eigenschappen in functie van de
mechanische eisen:
3) Hoog reparatievermogen
> Samenstelling van het botweefsel
-> botweefsel is een gespecialiseerd bindweefsel dat door soliede eigenschappen zeer
geschikt is voor zijn beschermende en steunende functie.
-> alle bindweefsels hebben 3 basale onderdelen:
1) Gespecialiseerde cellen (3 vormen)
, A) Osteoblasten:
- bevinden zicht aan de oppervlakte van de beenderen. Ze staan met elkaar in
voor verbinding en vormen zo het botoppervlak. ( een osteoblastenzoom)
- vormen nieuw botweefsel, een proces dat ook wel osteogenese genoemd
wordt.
B) Osteocyten:
- volwassen botcellen die zich bevinden in de lacunae van de verkalkte botmatrix.
- vervullen belangrijke rol bij handhaven van de normale botstructuur.
C) Osteoclasten (Clast = afbreken)
- grote cellen die we ook ter hoogte van het oppervlak v/d beenderen aantreffen
en die botweefsel gaan afbreken.
- Osteoclasten zorgen samen met osteoblasten voor continue vernieuwing van
het botweefstel.
> Structuur van het botweefsel
-> de structurele eenheid van het bot is het osteon of Haversiaanse systeem.
- de osteon bestaat uit een reeks concentrische lagen (lamellen) van gemineraliseerde
matrix, rond een centraal kanaal (Kanaal van Havers), waarin de bloedvaten en zenuwen
lopen.
,- De dwarse kanalen, die de kanalen van Havers en het periostium (beenvlies) met elkaar
verbinden, de kanalen van Volkmann. Zo kan het bot optimaal voorzien worden van
voedingsstoffen en zuurstof via het bloed. Op dezelfde wijze worden afvalstoffen verwijderd
- In een lamel lopen de collageenvezels parallel. De richting van vezelverloop wisselt evenwel
van lamel tot lamel. Dit zorgt ervoor dat dat ze zeer sterk zijn.
- op elke grens van elke lamel bevinden zich kleine caviteiten (lacunae), die elk een osteocyt
bevatten. Uit de lacunae vertrekken kleine kanaaltjes (canaliculi). Deze zorgen voor voeding.
-> Beenderen moeten sterk zijn maar tegelijk niet te zwaar.
Þ Corticaal (Compact = substantia campacta)
- vrijwel massief (poreusheid van 5-30%)
Þ Spongieus (trabeculair = substantia spongiosa)
- ziet eruit als een netwerk van benige staafjes en stutten die door holtes van elkaar
, gescheiden worden. (Poreusheid van 30-90%)
- komt voor in alle botten (voornamelijk in epifyse)
-> Het corticaal bot vormt de buitenste cortex (schors) van het bot, het heeft een dense
structuur.
-> buitenste en binnenste oppervlak van corticaal bot zijn omgeven door verschillende lagen
van circumferentiële lamellen.
-> onder invloed van belasting kan de schors hypertrofiëren.
1. Histologie van bewegingsstelsel en fysiologie van het spiergewricht
1.1 Botweefsel
> Functie en eigenschappen van botweefsel
à Specifieke functies
1) Ondersteuning:
- beenderstelsel biedt structurele ondersteuning voor hele lichaam. Een
raamwerk voor de aanhechting van zachte weefsels en organen.
2) Bescherming van inwendige organen:
- zachte weefsel en organen zijn vaak omgeven door onderdelen van het skelet
dat drukbestendig is en trekvast.
vb: ribben bieden bescherming aan hart en longen,
de schedel omgeeft de hersenen, …
3) Hefboomwerking:
- systeem van hefboomwerking waardoor er spiercontracties plaatsvinden om te
kunnen bewegen.
4) Vorming van bloedcellen: (Hematopoiese)
- rode-, witte bloedcellen en andere onderdelen van bloed worden gevormd in
rode beenmerg.
5) Opslag:
- Camciumzouten van het beenweefsel vormen een waardevolle mineraalreserve
met behulp waarvan de normale concentraties van calcium en fosfaat in de
lichaamsvloeistoffen kunnen worden gehandhaafd.
à Structurele en mechanische eigenschappen:
1) Dynamische structuur: (constante ombouw)
oud bot wordt voortdurend vervangen door nieuw bot.
2) Groot vermogen tot aanpassing van vorm en eigenschappen in functie van de
mechanische eisen:
3) Hoog reparatievermogen
> Samenstelling van het botweefsel
-> botweefsel is een gespecialiseerd bindweefsel dat door soliede eigenschappen zeer
geschikt is voor zijn beschermende en steunende functie.
-> alle bindweefsels hebben 3 basale onderdelen:
1) Gespecialiseerde cellen (3 vormen)
, A) Osteoblasten:
- bevinden zicht aan de oppervlakte van de beenderen. Ze staan met elkaar in
voor verbinding en vormen zo het botoppervlak. ( een osteoblastenzoom)
- vormen nieuw botweefsel, een proces dat ook wel osteogenese genoemd
wordt.
B) Osteocyten:
- volwassen botcellen die zich bevinden in de lacunae van de verkalkte botmatrix.
- vervullen belangrijke rol bij handhaven van de normale botstructuur.
C) Osteoclasten (Clast = afbreken)
- grote cellen die we ook ter hoogte van het oppervlak v/d beenderen aantreffen
en die botweefsel gaan afbreken.
- Osteoclasten zorgen samen met osteoblasten voor continue vernieuwing van
het botweefstel.
> Structuur van het botweefsel
-> de structurele eenheid van het bot is het osteon of Haversiaanse systeem.
- de osteon bestaat uit een reeks concentrische lagen (lamellen) van gemineraliseerde
matrix, rond een centraal kanaal (Kanaal van Havers), waarin de bloedvaten en zenuwen
lopen.
,- De dwarse kanalen, die de kanalen van Havers en het periostium (beenvlies) met elkaar
verbinden, de kanalen van Volkmann. Zo kan het bot optimaal voorzien worden van
voedingsstoffen en zuurstof via het bloed. Op dezelfde wijze worden afvalstoffen verwijderd
- In een lamel lopen de collageenvezels parallel. De richting van vezelverloop wisselt evenwel
van lamel tot lamel. Dit zorgt ervoor dat dat ze zeer sterk zijn.
- op elke grens van elke lamel bevinden zich kleine caviteiten (lacunae), die elk een osteocyt
bevatten. Uit de lacunae vertrekken kleine kanaaltjes (canaliculi). Deze zorgen voor voeding.
-> Beenderen moeten sterk zijn maar tegelijk niet te zwaar.
Þ Corticaal (Compact = substantia campacta)
- vrijwel massief (poreusheid van 5-30%)
Þ Spongieus (trabeculair = substantia spongiosa)
- ziet eruit als een netwerk van benige staafjes en stutten die door holtes van elkaar
, gescheiden worden. (Poreusheid van 30-90%)
- komt voor in alle botten (voornamelijk in epifyse)
-> Het corticaal bot vormt de buitenste cortex (schors) van het bot, het heeft een dense
structuur.
-> buitenste en binnenste oppervlak van corticaal bot zijn omgeven door verschillende lagen
van circumferentiële lamellen.
-> onder invloed van belasting kan de schors hypertrofiëren.
