TV5 : cultuursensitieve zorg
4. Interculturele communicatie in de gezondheidszorg
De onbevangen realiteit
Voorbeelden: poolse student, Algerijnse man, oude dame ...
1. Interculturele communicatie niet enkel tussen etnische groepen (generaties,
beroepsgroepen,...)
2. Misverstanden door onwetendheid ( wederkerig) – kennis is een voorwaarde voor zorg op
maat
3. Leren inzien dat er meerdere perspectieven zijn. En leren uit misverstanden
4. Ongewild een etiket kleven (stereotypering)
Inleiding
- De samenleving evolueert naar een multiculturele samenleving
- Uitdaging voor hulpverleners
Wat ontbreekt er aan de KLASSIEKE HULPVERLENING?
WIE ZIJN DEZE ALLOCHTONEN?
Allochtone populatie:
- Migranten: van Turkse en Marokkaanse oorsprong
- Niet-legale vluchtelingen: van Afrika, Oost Turkije, voormalige Oostbloklanden
INTERCULTURELE COMMUNICATIE is een proces van OVERBRUGGEN VAN GRENZEN tussen mensen
met een verschillende sociaal- culturele achtergrond.
STE
Problemen met COMMUNICEREN MET ALLOCHTONEN van de 1 GENERATIE:
- taalproblemen
- analfabetisme
TWEEDE EN DERDE GENERATIE ALLOCHTONEN:
, - Lager opleidingsniveau t.o.v. autochtone bevolking
- KENNIS MOEDERTAAL is verzwakt
- TAAL GASTLAND te beperkt
- Huwen met partner uit thuisland
- Contacten met Belgische samenleving zijn van FUNCTIONELE AARD
- Bemoeilijking van de TAALONTWIKKELING DOOR GETTOVORMING
Stellen van een diagnose, voorschrijven van een behandeling of afnemen van een correcte intake kan
bemoeilijkt worden door de taalbarrière.
Communicatieprocessen tussen mensen met een vergelijkbare sociale-culturele bagage verloopt
De kans op INTERCULTURELE MISVERSTANDEN verhoogt door:
- Cultuurspecifieke verwachtingen
- De (grote) voorkennis die men verwacht van de andere
- Het gebrek aan specificiteit in de verstrekte uitleg
- Het anders interpreteren van non-verbale communicatie en signalen
Bij het voorlichten van de patiënt zal de hulpverlener de boodschap in een aanvaardbare vorm
moeten gieten.
ZORGVERLENING AAN ALLOCHTONEN
- Zorgverlening aan allochtonen STELT BIJZONDERE EISEN aan verpleegkundigen. GEBREK AAN
INZICHT in de culturele achtergronden van allerlei gedragingen leidt gemakkelijk TOT
ONJUISTE OORDELEN.
- In de EXTRAMURALE ZORG heel MOEILIJK IS ALLOCHTONEN TE BEREIKEN.
- De thuisverpleging is een onbekend fenomeen voor veel Turken en Marokkanen.
- Verpleegkundigen mobiliseren die zelf deel uitmaken van etnische minderheden, zou kunnen
bijdragen tot een meer adequate zorgverlening aan deze groeperingen. (SHIVA)
- allochtonen HETEROGENE CATEGORIE waarbinnen de verschillen groot zijn.
In de zorgverlening AAN ALLOCHTONEN doet zich een AANTAL COMPLICATIES voor:
- De VISIE OP ZIEKTE die allochtonen hebben
- Het ZIEKTE- EN GEZONDHEIDSGEDRAG van allochtonen is vaak heel anders dan dat van
Belgen.
- Ziekte- en gezondheidsgedrag kan men niet los zien van de VERWACHTINGEN DIE MEN
HEEFT VAN HULPVERLENERS.
2
4. Interculturele communicatie in de gezondheidszorg
De onbevangen realiteit
Voorbeelden: poolse student, Algerijnse man, oude dame ...
1. Interculturele communicatie niet enkel tussen etnische groepen (generaties,
beroepsgroepen,...)
2. Misverstanden door onwetendheid ( wederkerig) – kennis is een voorwaarde voor zorg op
maat
3. Leren inzien dat er meerdere perspectieven zijn. En leren uit misverstanden
4. Ongewild een etiket kleven (stereotypering)
Inleiding
- De samenleving evolueert naar een multiculturele samenleving
- Uitdaging voor hulpverleners
Wat ontbreekt er aan de KLASSIEKE HULPVERLENING?
WIE ZIJN DEZE ALLOCHTONEN?
Allochtone populatie:
- Migranten: van Turkse en Marokkaanse oorsprong
- Niet-legale vluchtelingen: van Afrika, Oost Turkije, voormalige Oostbloklanden
INTERCULTURELE COMMUNICATIE is een proces van OVERBRUGGEN VAN GRENZEN tussen mensen
met een verschillende sociaal- culturele achtergrond.
STE
Problemen met COMMUNICEREN MET ALLOCHTONEN van de 1 GENERATIE:
- taalproblemen
- analfabetisme
TWEEDE EN DERDE GENERATIE ALLOCHTONEN:
, - Lager opleidingsniveau t.o.v. autochtone bevolking
- KENNIS MOEDERTAAL is verzwakt
- TAAL GASTLAND te beperkt
- Huwen met partner uit thuisland
- Contacten met Belgische samenleving zijn van FUNCTIONELE AARD
- Bemoeilijking van de TAALONTWIKKELING DOOR GETTOVORMING
Stellen van een diagnose, voorschrijven van een behandeling of afnemen van een correcte intake kan
bemoeilijkt worden door de taalbarrière.
Communicatieprocessen tussen mensen met een vergelijkbare sociale-culturele bagage verloopt
De kans op INTERCULTURELE MISVERSTANDEN verhoogt door:
- Cultuurspecifieke verwachtingen
- De (grote) voorkennis die men verwacht van de andere
- Het gebrek aan specificiteit in de verstrekte uitleg
- Het anders interpreteren van non-verbale communicatie en signalen
Bij het voorlichten van de patiënt zal de hulpverlener de boodschap in een aanvaardbare vorm
moeten gieten.
ZORGVERLENING AAN ALLOCHTONEN
- Zorgverlening aan allochtonen STELT BIJZONDERE EISEN aan verpleegkundigen. GEBREK AAN
INZICHT in de culturele achtergronden van allerlei gedragingen leidt gemakkelijk TOT
ONJUISTE OORDELEN.
- In de EXTRAMURALE ZORG heel MOEILIJK IS ALLOCHTONEN TE BEREIKEN.
- De thuisverpleging is een onbekend fenomeen voor veel Turken en Marokkanen.
- Verpleegkundigen mobiliseren die zelf deel uitmaken van etnische minderheden, zou kunnen
bijdragen tot een meer adequate zorgverlening aan deze groeperingen. (SHIVA)
- allochtonen HETEROGENE CATEGORIE waarbinnen de verschillen groot zijn.
In de zorgverlening AAN ALLOCHTONEN doet zich een AANTAL COMPLICATIES voor:
- De VISIE OP ZIEKTE die allochtonen hebben
- Het ZIEKTE- EN GEZONDHEIDSGEDRAG van allochtonen is vaak heel anders dan dat van
Belgen.
- Ziekte- en gezondheidsgedrag kan men niet los zien van de VERWACHTINGEN DIE MEN
HEEFT VAN HULPVERLENERS.
2
