VETERINAIRE
VOLKSGEZONDHEID 1
1e Ba diergeneeskunde
Pauline Bruyns
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: VVG in primaire fase................................................................................................................. 3
Inleiding................................................................................................................................................................3
Integrale keten.....................................................................................................................................................3
Risico-analyse.......................................................................................................................................................4
Bedrijfstypen........................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2: oorsprong voedingsproducten................................................................................................... 7
Statistieken over landbouwhuisdieren.................................................................................................................7
Productiecyclus leg- en braadkip..........................................................................................................................7
Productiecyclus varken.........................................................................................................................................9
Productiecyclus melk- en vleesvee.....................................................................................................................11
Productiecyclus nichemarkten...........................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: verantwoordelijkheden primaire sector...................................................................................13
Identificatie en registratie voedselproducerende dieren...................................................................................13
Geneesmiddelregister op landbouwbedrijven...................................................................................................14
Voedselketen informatie (VKI)...........................................................................................................................15
Lastenboeken en labels......................................................................................................................................15
Biologische landbouw vs intensieve veehouderij...............................................................................................15
Transport van dieren..........................................................................................................................................15
Dierenwelzijn......................................................................................................................................................16
Hoofdstuk 4: gezondheidsstatus veeteeltbedrijf........................................................................................... 17
Bioveiligheid.......................................................................................................................................................17
Zoönoses.............................................................................................................................................................19
Opkomende dierziektes......................................................................................................................................20
Aankoopprotocol, quarantaine en vrij zijn van ziektes......................................................................................21
Aangifteplichtige ziektes....................................................................................................................................21
Hoofdstuk 5: rol van de dierenarts............................................................................................................... 23
Praktijkdierenarts...............................................................................................................................................23
Bedrijsdierenarts................................................................................................................................................24
Bedrijsbegeleidende dierenarts..........................................................................................................................24
Gebruik van diergeneesmiddelen.......................................................................................................................25
Hoofdstuk 6: VVG in transformatie fase....................................................................................................... 28
Inleiding..............................................................................................................................................................28
Evolutie...............................................................................................................................................................28
Uitdagingen........................................................................................................................................................29
1
, Fases in de voedselproductieketen.....................................................................................................................29
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................30
Internationaal voedselveiligheidsbeleid.............................................................................................................31
Europees voedselveiligheidsbeleid.....................................................................................................................32
Nationaal voedselveiligheidsbeleid....................................................................................................................33
Begrippen...........................................................................................................................................................33
Witboek..............................................................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: transformatie herkauwers....................................................................................................... 35
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................35
Slachtproces.......................................................................................................................................................35
Hoofdstuk 8: transformatie varkens............................................................................................................. 37
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................37
Slachtproces.......................................................................................................................................................37
Hoofdstuk 9: transformatie pluimvee........................................................................................................... 39
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................39
Slachtproces.......................................................................................................................................................39
Hoofdstuk 10: slachttypes en taak van DA.................................................................................................... 42
Soorten slachtingen............................................................................................................................................42
Dierenartsen in de VVG......................................................................................................................................42
Hoofdstuk 11: dierenwelzijn in transformatiefase........................................................................................43
Impact op slachtwezen.......................................................................................................................................43
Wetgevend kader...............................................................................................................................................43
Slachthuisapparatuur.........................................................................................................................................44
Omgang met dieren...........................................................................................................................................45
Fixeren................................................................................................................................................................45
Doden van dieren...............................................................................................................................................45
Verbloedingsmethode........................................................................................................................................46
Verbloeden zonder bedwelming........................................................................................................................46
Intrede van de dood...........................................................................................................................................47
Bedwelmingsmethoden......................................................................................................................................48
Vakbekwaamheidseisen.....................................................................................................................................50
Evaluatie bedwelming........................................................................................................................................50
2
, VETERINAIRE
VOLKSGEZONDHEID
Hoofdstuk 1: VVG in primaire fase
Inleiding
‘Safe food through safe feed’: dieren veilig voederen zodat het voedsel dat we van dieren
halen ook veilig voor consumptie zal zijn
DMO: dierenarts met opdracht, karkassen in slachthuizen beoordelen
Zoönose: ziektes die van dieren kunnen overgaan op de mens
FAVV: federaal agentschap voor voedselveiligheid
Er is zo’n intensieve veehouderij de laatste jaren, dus de impact daarvan kan immens zijn op
de volksgezondheid, als gecontamineerd voer op grote schaal gedistribueerd wordt kan dit
voor een epidemie zorgen ook onder mensen en voor een verlies aan voedsel en inkomsten
zorgen, veel virussen worden internationaal overgebracht door de grootschalige productie
Epidemiologische bewaking: opvolgen van ziektes die bij dieren voorkomen die enorme
economische schade kunnen veroorzaken in onze voedsel- en landbouwsector
Vb.: varkenspest, klauwzeer, hondsdolheid, corona, rundertuberculose
Integrale keten
Productiefase of primaire fase
- Diervoeder produceren
- Fokken van dieren
- Afmesten van dieren
- Transport van dieren en producten
- Slachtproces
Veilig en gezond voedsel produceren via een
sterk geïntegreerd proces, niet alleen het
eindproduct controleren maar de hele keten,
som de schakels op en ga na of er eventuele
gebreken zijn, de keten is zo sterk als de zwakste
schakel
5 basisconcepten:
- Integrale keten bewaking, niet alleen eindproduct controleren
- Tracking en tracing
3
VOLKSGEZONDHEID 1
1e Ba diergeneeskunde
Pauline Bruyns
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: VVG in primaire fase................................................................................................................. 3
Inleiding................................................................................................................................................................3
Integrale keten.....................................................................................................................................................3
Risico-analyse.......................................................................................................................................................4
Bedrijfstypen........................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2: oorsprong voedingsproducten................................................................................................... 7
Statistieken over landbouwhuisdieren.................................................................................................................7
Productiecyclus leg- en braadkip..........................................................................................................................7
Productiecyclus varken.........................................................................................................................................9
Productiecyclus melk- en vleesvee.....................................................................................................................11
Productiecyclus nichemarkten...........................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: verantwoordelijkheden primaire sector...................................................................................13
Identificatie en registratie voedselproducerende dieren...................................................................................13
Geneesmiddelregister op landbouwbedrijven...................................................................................................14
Voedselketen informatie (VKI)...........................................................................................................................15
Lastenboeken en labels......................................................................................................................................15
Biologische landbouw vs intensieve veehouderij...............................................................................................15
Transport van dieren..........................................................................................................................................15
Dierenwelzijn......................................................................................................................................................16
Hoofdstuk 4: gezondheidsstatus veeteeltbedrijf........................................................................................... 17
Bioveiligheid.......................................................................................................................................................17
Zoönoses.............................................................................................................................................................19
Opkomende dierziektes......................................................................................................................................20
Aankoopprotocol, quarantaine en vrij zijn van ziektes......................................................................................21
Aangifteplichtige ziektes....................................................................................................................................21
Hoofdstuk 5: rol van de dierenarts............................................................................................................... 23
Praktijkdierenarts...............................................................................................................................................23
Bedrijsdierenarts................................................................................................................................................24
Bedrijsbegeleidende dierenarts..........................................................................................................................24
Gebruik van diergeneesmiddelen.......................................................................................................................25
Hoofdstuk 6: VVG in transformatie fase....................................................................................................... 28
Inleiding..............................................................................................................................................................28
Evolutie...............................................................................................................................................................28
Uitdagingen........................................................................................................................................................29
1
, Fases in de voedselproductieketen.....................................................................................................................29
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................30
Internationaal voedselveiligheidsbeleid.............................................................................................................31
Europees voedselveiligheidsbeleid.....................................................................................................................32
Nationaal voedselveiligheidsbeleid....................................................................................................................33
Begrippen...........................................................................................................................................................33
Witboek..............................................................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: transformatie herkauwers....................................................................................................... 35
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................35
Slachtproces.......................................................................................................................................................35
Hoofdstuk 8: transformatie varkens............................................................................................................. 37
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................37
Slachtproces.......................................................................................................................................................37
Hoofdstuk 9: transformatie pluimvee........................................................................................................... 39
Taken van de dierenarts.....................................................................................................................................39
Slachtproces.......................................................................................................................................................39
Hoofdstuk 10: slachttypes en taak van DA.................................................................................................... 42
Soorten slachtingen............................................................................................................................................42
Dierenartsen in de VVG......................................................................................................................................42
Hoofdstuk 11: dierenwelzijn in transformatiefase........................................................................................43
Impact op slachtwezen.......................................................................................................................................43
Wetgevend kader...............................................................................................................................................43
Slachthuisapparatuur.........................................................................................................................................44
Omgang met dieren...........................................................................................................................................45
Fixeren................................................................................................................................................................45
Doden van dieren...............................................................................................................................................45
Verbloedingsmethode........................................................................................................................................46
Verbloeden zonder bedwelming........................................................................................................................46
Intrede van de dood...........................................................................................................................................47
Bedwelmingsmethoden......................................................................................................................................48
Vakbekwaamheidseisen.....................................................................................................................................50
Evaluatie bedwelming........................................................................................................................................50
2
, VETERINAIRE
VOLKSGEZONDHEID
Hoofdstuk 1: VVG in primaire fase
Inleiding
‘Safe food through safe feed’: dieren veilig voederen zodat het voedsel dat we van dieren
halen ook veilig voor consumptie zal zijn
DMO: dierenarts met opdracht, karkassen in slachthuizen beoordelen
Zoönose: ziektes die van dieren kunnen overgaan op de mens
FAVV: federaal agentschap voor voedselveiligheid
Er is zo’n intensieve veehouderij de laatste jaren, dus de impact daarvan kan immens zijn op
de volksgezondheid, als gecontamineerd voer op grote schaal gedistribueerd wordt kan dit
voor een epidemie zorgen ook onder mensen en voor een verlies aan voedsel en inkomsten
zorgen, veel virussen worden internationaal overgebracht door de grootschalige productie
Epidemiologische bewaking: opvolgen van ziektes die bij dieren voorkomen die enorme
economische schade kunnen veroorzaken in onze voedsel- en landbouwsector
Vb.: varkenspest, klauwzeer, hondsdolheid, corona, rundertuberculose
Integrale keten
Productiefase of primaire fase
- Diervoeder produceren
- Fokken van dieren
- Afmesten van dieren
- Transport van dieren en producten
- Slachtproces
Veilig en gezond voedsel produceren via een
sterk geïntegreerd proces, niet alleen het
eindproduct controleren maar de hele keten,
som de schakels op en ga na of er eventuele
gebreken zijn, de keten is zo sterk als de zwakste
schakel
5 basisconcepten:
- Integrale keten bewaking, niet alleen eindproduct controleren
- Tracking en tracing
3
