2e jaar bachelor Ergotherapie Nina Van Ginneken
Communiceren in team en met de cliënt
Inhoud
Ik in relatie tot de ander.........................................................................................................................3
Communicatie........................................................................................................................................3
Inleiding..................................................................................................................................................3
Vlot communiceren............................................................................................................................3
Effectief communiceren.....................................................................................................................3
Referentiekader......................................................................................................................................4
Conclusie............................................................................................................................................5
Valkuil.................................................................................................................................................5
De ijsbergmetafoor.................................................................................................................................6
De ijsbergtheorie................................................................................................................................6
Belangrijke bemerking........................................................................................................................8
De context..............................................................................................................................................8
Ik en de cliënt/cliëntsysteem..................................................................................................................9
Inleiding..................................................................................................................................................9
Communicatie hulpverlener – cliënt...................................................................................................9
Voorbeelden:......................................................................................................................................9
Intake gesprek........................................................................................................................................9
Hoe gaan we te werk?........................................................................................................................9
Slecht nieuws gesprek..........................................................................................................................10
Stappenplan......................................................................................................................................10
Aandachtspunten.............................................................................................................................11
In gesprek met familie..........................................................................................................................12
Aandachtspunten.............................................................................................................................12
6 rollen die we de cliëntomgeving kunnen toekennen.....................................................................12
Enkele aandachtspunten..............................................................................................................13
Communicatie in teamverband............................................................................................................14
Samenwerken in teamverband.........................................................................................................14
Kenmerken van goede en slechte samenwerking............................................................................15
Teamontwikkeling............................................................................................................................17
Overleg in teams...............................................................................................................................18
Groepsdenken..................................................................................................................................19
Het optimale team volgens R. Meredith Belbin................................................................................20
Inleiding................................................................................................................................................21
Componenten van motivatie................................................................................................................23
1
,2e jaar bachelor Ergotherapie Nina Van Ginneken
Communiceren in team en met de cliënt
Bereidheid........................................................................................................................................23
Vermogen.........................................................................................................................................23
Gereedheid.......................................................................................................................................23
Verandering vergemakkelijken.............................................................................................................24
Fasen van verandering..........................................................................................................................24
De geest van motiverende gesprekvoering..........................................................................................25
Vijf kernconcepten...............................................................................................................................25
Drie methoden om verandering te ondersteunen................................................................................25
O R B S..............................................................................................................................................25
Open vragen stellen......................................................................................................................25
Reflectief luisteren........................................................................................................................26
Bevestigen....................................................................................................................................26
Samenvatten.................................................................................................................................26
De belangenliniaal gebruiken...........................................................................................................26
De beslissingsbalans onderzoeken...................................................................................................27
2
, 2e jaar bachelor Ergotherapie Nina Van Ginneken
Communiceren in team en met de cliënt
Communiceren in team en met
de cliënt
Deel Patricia
IK IN RELATIE TOT DE ANDER
Communicatie
Is simpel indien je een aantal regels respecteert
Inleiding
Vlot communiceren
= Deel van je persoonlijkheid, iedereen communiceert op zijn manier, maar je kan aan communicatie
niet ontspanning. “je kan niet niet communiceren.”
= Het bezitten van een aantal basisvaardigheden
= Reageren op wat we zien of horen/inleven in de ander
Iedereen ziet hetzelfde, maar interpreteert het anders. Wat je ziet is voor interpretatie
vatbaar => aan de slag mee gaan.
= Extra vaardigheden die we kunnen inzetten in het werken met cliënten, hun context en collega’s
= professionele communicatieve vaardigheden. (Over deze vorm van communicatie gaat
deze cursus)
= Interactie, geen eenrichtingsverkeer! Communicatie is niet lineair, maar circulair.
= Doel is communiceren met een zo klein mogelijke vormingshoek
Communicatie gaat van A B
Alpha = vervormingshoek
Deze hoek zo klein mogelijk houden. Licht blauwe pijl is ideaal beeld.
Effectief communiceren
= De vorm van communicatie die we nastreven, altijd maar zeker binnen de hulpverlening.
= De communicatie die de cliënt de informatie geeft die hij nodig heeft om verder te kunnen.
M.a.w. De vervormingshoek ze klein mogelijk houden en de communicatie filteren (=wat
willen we precies naar onze cliënt overbrengen?)
Om effectief te communiceren zijn een aantal aspecten belangrijk. Bekijken we verder in dit
hoofdstuk.
3
Communiceren in team en met de cliënt
Inhoud
Ik in relatie tot de ander.........................................................................................................................3
Communicatie........................................................................................................................................3
Inleiding..................................................................................................................................................3
Vlot communiceren............................................................................................................................3
Effectief communiceren.....................................................................................................................3
Referentiekader......................................................................................................................................4
Conclusie............................................................................................................................................5
Valkuil.................................................................................................................................................5
De ijsbergmetafoor.................................................................................................................................6
De ijsbergtheorie................................................................................................................................6
Belangrijke bemerking........................................................................................................................8
De context..............................................................................................................................................8
Ik en de cliënt/cliëntsysteem..................................................................................................................9
Inleiding..................................................................................................................................................9
Communicatie hulpverlener – cliënt...................................................................................................9
Voorbeelden:......................................................................................................................................9
Intake gesprek........................................................................................................................................9
Hoe gaan we te werk?........................................................................................................................9
Slecht nieuws gesprek..........................................................................................................................10
Stappenplan......................................................................................................................................10
Aandachtspunten.............................................................................................................................11
In gesprek met familie..........................................................................................................................12
Aandachtspunten.............................................................................................................................12
6 rollen die we de cliëntomgeving kunnen toekennen.....................................................................12
Enkele aandachtspunten..............................................................................................................13
Communicatie in teamverband............................................................................................................14
Samenwerken in teamverband.........................................................................................................14
Kenmerken van goede en slechte samenwerking............................................................................15
Teamontwikkeling............................................................................................................................17
Overleg in teams...............................................................................................................................18
Groepsdenken..................................................................................................................................19
Het optimale team volgens R. Meredith Belbin................................................................................20
Inleiding................................................................................................................................................21
Componenten van motivatie................................................................................................................23
1
,2e jaar bachelor Ergotherapie Nina Van Ginneken
Communiceren in team en met de cliënt
Bereidheid........................................................................................................................................23
Vermogen.........................................................................................................................................23
Gereedheid.......................................................................................................................................23
Verandering vergemakkelijken.............................................................................................................24
Fasen van verandering..........................................................................................................................24
De geest van motiverende gesprekvoering..........................................................................................25
Vijf kernconcepten...............................................................................................................................25
Drie methoden om verandering te ondersteunen................................................................................25
O R B S..............................................................................................................................................25
Open vragen stellen......................................................................................................................25
Reflectief luisteren........................................................................................................................26
Bevestigen....................................................................................................................................26
Samenvatten.................................................................................................................................26
De belangenliniaal gebruiken...........................................................................................................26
De beslissingsbalans onderzoeken...................................................................................................27
2
, 2e jaar bachelor Ergotherapie Nina Van Ginneken
Communiceren in team en met de cliënt
Communiceren in team en met
de cliënt
Deel Patricia
IK IN RELATIE TOT DE ANDER
Communicatie
Is simpel indien je een aantal regels respecteert
Inleiding
Vlot communiceren
= Deel van je persoonlijkheid, iedereen communiceert op zijn manier, maar je kan aan communicatie
niet ontspanning. “je kan niet niet communiceren.”
= Het bezitten van een aantal basisvaardigheden
= Reageren op wat we zien of horen/inleven in de ander
Iedereen ziet hetzelfde, maar interpreteert het anders. Wat je ziet is voor interpretatie
vatbaar => aan de slag mee gaan.
= Extra vaardigheden die we kunnen inzetten in het werken met cliënten, hun context en collega’s
= professionele communicatieve vaardigheden. (Over deze vorm van communicatie gaat
deze cursus)
= Interactie, geen eenrichtingsverkeer! Communicatie is niet lineair, maar circulair.
= Doel is communiceren met een zo klein mogelijke vormingshoek
Communicatie gaat van A B
Alpha = vervormingshoek
Deze hoek zo klein mogelijk houden. Licht blauwe pijl is ideaal beeld.
Effectief communiceren
= De vorm van communicatie die we nastreven, altijd maar zeker binnen de hulpverlening.
= De communicatie die de cliënt de informatie geeft die hij nodig heeft om verder te kunnen.
M.a.w. De vervormingshoek ze klein mogelijk houden en de communicatie filteren (=wat
willen we precies naar onze cliënt overbrengen?)
Om effectief te communiceren zijn een aantal aspecten belangrijk. Bekijken we verder in dit
hoofdstuk.
3
