Inleiding recht Hoofdstuk 1 t/m 10
Hoofdstuk 1
Wat is recht?
Recht heeft te maken met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en
waarden van de samenleving. In het recht zoekt met naar regels die eerlijk en
rechtvaardig zijn, die rekening houden met de belangen van alle betrokkenen.
Dit is sterk afhankelijk van de cultuur. Als die cultuur verandert, verandert ook het
recht. Zo stond er ooit in het Nederlandse wet dat de man het hoofd van het gezin is.
Toen vond men dat van zelfsprekend.
Het recht is het geheel van overheidsregels dat op een bepaald moment geldt in een
samenleving met het doel de samenleving te ordenen (b.v. dat er voldoende scholen
en ziekenhuizen zijn) en zorgen voor een rechtvaardige oplossing van conflicten.
Kenmerken van de rechtsregels:
- ze zijn dat ze gemaakt zijn door de overheid,
- ze algemeen gelden
- de rechter reageert als ze niet worden nageleefd.
De rechtsgebieden zijn
- Staatsrecht,
- Bestuursrecht,
- Strafrecht,
- Burgerlijk recht en
- Internationaal recht.
Staatrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Hier vindt je de verschillende
taken en bevoegdheden van de verschillende overheidsorganisaties. Maar ook
regels over de positie van de burger in de staat. (B.v. kinderbijslag geven aan
ouders)
Bestuursrecht: regels voor de taak van de overheid om te zorgen voor een goede
gang van zaken in de samenleving. Hierin staan regels waaraan de overheid zich
moet houden als zij het land bestuurt.
Verschil: het staatsrecht beschrijft een organisatieplaatje van de overheid,
het bestuursrecht beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet
omgaan als ze het land bestuurt.
, Strafrecht
In het strafrecht gaat het om verboden waarop de overheid straf heeft gesteld, zoals
diefstal, doodslag, vernieling en moord. Het strafrecht bevat alleen die regels die de
overheid voor de veiligheid van de hele samenleving van belang vindt. Strafrecht
speelt zich af tussen dader en overheid. Een belangrijk wetboek op het gebied van
strafrecht is het Wetboek van Strafrecht.
Burgerlijk recht is een zaak tussen burgers onderling en tussen burgers en
bedrijven. Het om zaken waar wij dagelijks mee te maken hebben, zoals wonen,
werken, aankopen doen, trouwen enz. De belangrijkste regels van het burgerlijk
recht staan in het Burgerlijk Wetboek (BW).
Het internationaal recht regelt de verhouding met andere landen.
Privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers
en bedrijven.
Publiekrecht geeft regels voor de juridische verhouding tussen burgers/bedrijven
enerzijds en de overheid anderzijds.
Publiekrecht: De rechtsgebieden staatsrecht, bestuursrecht
Privaatrecht: Het rechtsgebied burgerlijk recht.
Materiele recht en formele recht
Het materiële recht beschrijft de rechten en plichten van mensen, zoals de
werknemer die zijn werk moet doen.
Het formele recht beschrijft hoe de rechten en plichten uit het materieel recht
gehandhaafd worden. Formeel recht wordt ook wel procesrecht genoemd.
Drie rechtsgebieden kennen een formeel en materieel deel:
- burgerlijk recht (formeel=burgerlijke rechtsvordering (Rv) verloop van een
rechtszaak) BR
- strafrecht (formeel=strafvordering (Sv), verloop van de rechtszaak en rechten van
de verdachte)
- bestuursrecht
Hoofdstuk 1
Wat is recht?
Recht heeft te maken met regels, met rechtvaardigheid en met de normen en
waarden van de samenleving. In het recht zoekt met naar regels die eerlijk en
rechtvaardig zijn, die rekening houden met de belangen van alle betrokkenen.
Dit is sterk afhankelijk van de cultuur. Als die cultuur verandert, verandert ook het
recht. Zo stond er ooit in het Nederlandse wet dat de man het hoofd van het gezin is.
Toen vond men dat van zelfsprekend.
Het recht is het geheel van overheidsregels dat op een bepaald moment geldt in een
samenleving met het doel de samenleving te ordenen (b.v. dat er voldoende scholen
en ziekenhuizen zijn) en zorgen voor een rechtvaardige oplossing van conflicten.
Kenmerken van de rechtsregels:
- ze zijn dat ze gemaakt zijn door de overheid,
- ze algemeen gelden
- de rechter reageert als ze niet worden nageleefd.
De rechtsgebieden zijn
- Staatsrecht,
- Bestuursrecht,
- Strafrecht,
- Burgerlijk recht en
- Internationaal recht.
Staatrecht beschrijft de organisatie van de overheid. Hier vindt je de verschillende
taken en bevoegdheden van de verschillende overheidsorganisaties. Maar ook
regels over de positie van de burger in de staat. (B.v. kinderbijslag geven aan
ouders)
Bestuursrecht: regels voor de taak van de overheid om te zorgen voor een goede
gang van zaken in de samenleving. Hierin staan regels waaraan de overheid zich
moet houden als zij het land bestuurt.
Verschil: het staatsrecht beschrijft een organisatieplaatje van de overheid,
het bestuursrecht beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet
omgaan als ze het land bestuurt.
, Strafrecht
In het strafrecht gaat het om verboden waarop de overheid straf heeft gesteld, zoals
diefstal, doodslag, vernieling en moord. Het strafrecht bevat alleen die regels die de
overheid voor de veiligheid van de hele samenleving van belang vindt. Strafrecht
speelt zich af tussen dader en overheid. Een belangrijk wetboek op het gebied van
strafrecht is het Wetboek van Strafrecht.
Burgerlijk recht is een zaak tussen burgers onderling en tussen burgers en
bedrijven. Het om zaken waar wij dagelijks mee te maken hebben, zoals wonen,
werken, aankopen doen, trouwen enz. De belangrijkste regels van het burgerlijk
recht staan in het Burgerlijk Wetboek (BW).
Het internationaal recht regelt de verhouding met andere landen.
Privaatrecht en publiekrecht
Privaatrecht regelt de juridische relaties tussen burgers onderling en tussen burgers
en bedrijven.
Publiekrecht geeft regels voor de juridische verhouding tussen burgers/bedrijven
enerzijds en de overheid anderzijds.
Publiekrecht: De rechtsgebieden staatsrecht, bestuursrecht
Privaatrecht: Het rechtsgebied burgerlijk recht.
Materiele recht en formele recht
Het materiële recht beschrijft de rechten en plichten van mensen, zoals de
werknemer die zijn werk moet doen.
Het formele recht beschrijft hoe de rechten en plichten uit het materieel recht
gehandhaafd worden. Formeel recht wordt ook wel procesrecht genoemd.
Drie rechtsgebieden kennen een formeel en materieel deel:
- burgerlijk recht (formeel=burgerlijke rechtsvordering (Rv) verloop van een
rechtszaak) BR
- strafrecht (formeel=strafvordering (Sv), verloop van de rechtszaak en rechten van
de verdachte)
- bestuursrecht
