Samenvatting Vraagstukken Spoedeisende Zorg
HC1 Spoedeisende geneeskunde en de spoedeisende hulp
- Acute (spoedeisende) zorg
o Een gezondheidsklacht is spoedeisend wanneer het levensbedreigend is of als de
behandeling door een huisarts niet kan wachten tot de volgende dag of het volgende
spreekuur
o Er is sprake van spoed in geval van een acute ziekte of ongeval waardoor direct
medisch specialistische zorg nodig is
o Acute zorg is alle zorg die zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval binnen een paar
minuten of uren, verleend moet worden
- Verschillende hulpverleners betrokken bij acute zorg
o Huisarts
o Huisartsenpost
o Meldkamer
o Ambulance
o Traumateam
o Spoedeisende hulp
- Acute zorgketen
o Spoedzorg is ketenzorg!!
o Optimaal organiseren van de keten is het fundament van goede spoedzorg (elke
keten is zo sterk als de zwakste schakel!!)
o First responders: de mensen die als eerste aanwezig zijn bij een acuut zorg geval →
dit kan ambulance personeel zijn, maar ook BHV’ers in een bedrijf, of
burgerhulpverleners: burgers die een reanimatie cursus hebben afgerond
o Ambulancedienst
▪ Zo’n 900 ambulances in NL (rijden niet allemaal tegelijkertijd)
▪ 1,4 miljoen inzetten per jaar
▪ Verschillende inzetten
• A1-inzet: zo snel mogelijk (gem. 15 min)
• A2-inzet: geen spoed, maar wel direct gaan rijden (gem. 30 min)
• B-inzet: geplande ritten (vervoer patiënten naar ander
ziekenhuis/verpleeghuis)
▪ Nieuwe urgentie-indeling ambulance zorg
1
, • De rijtijd van een kwartier
op de A1-inzetten is gebaseerd op
niks medisch (maar gewoon een
vroegere logistieke overweging van
waar de standplaatsen in NL
kwamen voor de ambulances) →
dus is er een idee voor een nieuwe
indeling:
• U0: grootst mogelijke spoed → bovenste luchtwegobstructie bijv.
(deze mensen zouden al dood zijn als je er na 15 min bent)
• U1: directe inzet met spoed → pijn op de borst etc. (je wilt de schade
zo veel mogelijk beperken, maar het lijdt niet direct tot de dood, dus
U1)
• Deze verandering met name nodig omdat de capaciteit eigenlijk niet
groot genoeg is voor zoveel A1 ritten → dus beter differentiëren
tussen DIRECTE spoed, en iets mindere spoed
▪ Gestructureerde overdrachtsmethoden voor ambulancezorgverleners (SBAR-
methodiek)
• Situation
o Identificeer jezelf / reden van contact
o Man, vrouw, kind, leeftijd
o Event: aard incident / ongevalsmechanisme
o Vitale functies:
▪ A: vrij?
▪ B: ademfrequentie
▪ C: pols en tensie
▪ D: GCS
▪ E: omgevingsfactoren
• Background
o Relevante voorgeschiedenis: allergie, medicatie,
ziektegeschiedenis
o Bijzonderheden
• Assessment
o Bevindingen / behandeling
o Werkdiagnose
• Reccomendation
o Verwachting / gewenste opvang
o Evt. aanrijdtijd
o Repeat: bevestigen afspraak
o Mobiel Medisch Team (MMT)
▪ 4 Lifeliners (helikopters) met een traumachirurg of anesthesist en 1
verpleegkundige
2
, ▪ Het MMT hoeft niet perse met een traumahelikopter te komen, als het
ongeval dichtbij genoeg is of er zijn bijv. slechte weeromstandigheden en het
is gevaarlijk om te vliegen → MMT-voertuig
o Huisartsenpost en SEH-afdeling
▪ Vaak gecombineerd → dan gebeurt er ter plekke triage en kiest een
zorgmedewerker dus of patiënt naar huisartsenpost gaat of naar de SEH
▪ Soms nog los van elkaar, dan maakt patiënt zelf deze keuze
- De afdeling spoedeisende hulp
o De SEH is een gespecialiseerde ziekenhuisafdeling gericht op medische en
verpleegkundige acute zorg, voor ongeval slachtoffers of patiënten met acute
aandoeningen
o In NL: 11 traumacentra → voor de meest zieke patiënten
o Triage op een SEH-afdeling
▪ Manchester triage systeem
o De SEH-arts
▪ Expert voor de acute / spoedeisende zorg
▪ Gecoördineerde multidisciplinaire opvang
▪ Eerste aanspreekpartner op SEH
▪ Coördinerende functie met betrekking tot de logistiek
▪ Specialist voor de rampengeneeskunde
3
, o De SEH approach
▪ Ongedifferentieerde patiënt vs. gedifferentieerde patiënt
• Gedifferentieerde patiënt of klacht: houdt eigenlijk in dat diagnose
duidelijk is en dus behandeling kan worden gestart
o VB: patiënt met een CVA, patiënt met longembolie,
multitrauma patiënt, patiënt met aneurysma
• Ongedifferentieerde patiënt zijn eigenlijk alle patiënten die binnen
komen op de SEH/HAP met een (vage) klacht, maar er verder nog
niks duidelijk is
o VB: patiënt met POB, patiënt met buikpijn, patiënt met
koorts, patiënt met neurologische uitval etc.
• Van ongedifferentieerd naar gedifferentieerd:
o M.b.v. verschillende algoritmes / plan van aanpak
o Je wilt het meest gevaarlijke uitsluiten → en komen tot het
meest waarschijnlijke
- Rampen en grootschalige incidenten
o Er wordt gesproken van een ramp als er 5 of meer dodelijke slachtoffers zijn
o Dan komt de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) in beeld
→ leidt en coördineert de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
o CBRN ramp: rampen met giftige stoffen
- Take home messages
o De spoedeisende gedifferentieerde patiënt vraagt een andere benadering
o Samenwerking tussen ketenpartners is hierbij van levensbelang
4
HC1 Spoedeisende geneeskunde en de spoedeisende hulp
- Acute (spoedeisende) zorg
o Een gezondheidsklacht is spoedeisend wanneer het levensbedreigend is of als de
behandeling door een huisarts niet kan wachten tot de volgende dag of het volgende
spreekuur
o Er is sprake van spoed in geval van een acute ziekte of ongeval waardoor direct
medisch specialistische zorg nodig is
o Acute zorg is alle zorg die zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval binnen een paar
minuten of uren, verleend moet worden
- Verschillende hulpverleners betrokken bij acute zorg
o Huisarts
o Huisartsenpost
o Meldkamer
o Ambulance
o Traumateam
o Spoedeisende hulp
- Acute zorgketen
o Spoedzorg is ketenzorg!!
o Optimaal organiseren van de keten is het fundament van goede spoedzorg (elke
keten is zo sterk als de zwakste schakel!!)
o First responders: de mensen die als eerste aanwezig zijn bij een acuut zorg geval →
dit kan ambulance personeel zijn, maar ook BHV’ers in een bedrijf, of
burgerhulpverleners: burgers die een reanimatie cursus hebben afgerond
o Ambulancedienst
▪ Zo’n 900 ambulances in NL (rijden niet allemaal tegelijkertijd)
▪ 1,4 miljoen inzetten per jaar
▪ Verschillende inzetten
• A1-inzet: zo snel mogelijk (gem. 15 min)
• A2-inzet: geen spoed, maar wel direct gaan rijden (gem. 30 min)
• B-inzet: geplande ritten (vervoer patiënten naar ander
ziekenhuis/verpleeghuis)
▪ Nieuwe urgentie-indeling ambulance zorg
1
, • De rijtijd van een kwartier
op de A1-inzetten is gebaseerd op
niks medisch (maar gewoon een
vroegere logistieke overweging van
waar de standplaatsen in NL
kwamen voor de ambulances) →
dus is er een idee voor een nieuwe
indeling:
• U0: grootst mogelijke spoed → bovenste luchtwegobstructie bijv.
(deze mensen zouden al dood zijn als je er na 15 min bent)
• U1: directe inzet met spoed → pijn op de borst etc. (je wilt de schade
zo veel mogelijk beperken, maar het lijdt niet direct tot de dood, dus
U1)
• Deze verandering met name nodig omdat de capaciteit eigenlijk niet
groot genoeg is voor zoveel A1 ritten → dus beter differentiëren
tussen DIRECTE spoed, en iets mindere spoed
▪ Gestructureerde overdrachtsmethoden voor ambulancezorgverleners (SBAR-
methodiek)
• Situation
o Identificeer jezelf / reden van contact
o Man, vrouw, kind, leeftijd
o Event: aard incident / ongevalsmechanisme
o Vitale functies:
▪ A: vrij?
▪ B: ademfrequentie
▪ C: pols en tensie
▪ D: GCS
▪ E: omgevingsfactoren
• Background
o Relevante voorgeschiedenis: allergie, medicatie,
ziektegeschiedenis
o Bijzonderheden
• Assessment
o Bevindingen / behandeling
o Werkdiagnose
• Reccomendation
o Verwachting / gewenste opvang
o Evt. aanrijdtijd
o Repeat: bevestigen afspraak
o Mobiel Medisch Team (MMT)
▪ 4 Lifeliners (helikopters) met een traumachirurg of anesthesist en 1
verpleegkundige
2
, ▪ Het MMT hoeft niet perse met een traumahelikopter te komen, als het
ongeval dichtbij genoeg is of er zijn bijv. slechte weeromstandigheden en het
is gevaarlijk om te vliegen → MMT-voertuig
o Huisartsenpost en SEH-afdeling
▪ Vaak gecombineerd → dan gebeurt er ter plekke triage en kiest een
zorgmedewerker dus of patiënt naar huisartsenpost gaat of naar de SEH
▪ Soms nog los van elkaar, dan maakt patiënt zelf deze keuze
- De afdeling spoedeisende hulp
o De SEH is een gespecialiseerde ziekenhuisafdeling gericht op medische en
verpleegkundige acute zorg, voor ongeval slachtoffers of patiënten met acute
aandoeningen
o In NL: 11 traumacentra → voor de meest zieke patiënten
o Triage op een SEH-afdeling
▪ Manchester triage systeem
o De SEH-arts
▪ Expert voor de acute / spoedeisende zorg
▪ Gecoördineerde multidisciplinaire opvang
▪ Eerste aanspreekpartner op SEH
▪ Coördinerende functie met betrekking tot de logistiek
▪ Specialist voor de rampengeneeskunde
3
, o De SEH approach
▪ Ongedifferentieerde patiënt vs. gedifferentieerde patiënt
• Gedifferentieerde patiënt of klacht: houdt eigenlijk in dat diagnose
duidelijk is en dus behandeling kan worden gestart
o VB: patiënt met een CVA, patiënt met longembolie,
multitrauma patiënt, patiënt met aneurysma
• Ongedifferentieerde patiënt zijn eigenlijk alle patiënten die binnen
komen op de SEH/HAP met een (vage) klacht, maar er verder nog
niks duidelijk is
o VB: patiënt met POB, patiënt met buikpijn, patiënt met
koorts, patiënt met neurologische uitval etc.
• Van ongedifferentieerd naar gedifferentieerd:
o M.b.v. verschillende algoritmes / plan van aanpak
o Je wilt het meest gevaarlijke uitsluiten → en komen tot het
meest waarschijnlijke
- Rampen en grootschalige incidenten
o Er wordt gesproken van een ramp als er 5 of meer dodelijke slachtoffers zijn
o Dan komt de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) in beeld
→ leidt en coördineert de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises
o CBRN ramp: rampen met giftige stoffen
- Take home messages
o De spoedeisende gedifferentieerde patiënt vraagt een andere benadering
o Samenwerking tussen ketenpartners is hierbij van levensbelang
4
