College – Fracturen
Bot en fractuur
- Hoeveel botten zijn er → 206-213
- Er zitten bloedvaten in een bot, zuurstofrijk bloed nodig voor beenmerg productie.
- Bot is niet gevoelig, maar het botvlies wel.
Oorzaken fracturen
- Ongeval/traumatische fractuur
- Osteoporose (botontkalking)
- Kanker → pathologische fractuur (breuk die ontstaat in een zwak punt in het bot)
Typen fracturen
- Transverse = bij deze breuk loopt de breuklijn in een rechte lijn dwars over het bot.
- Oblique without offset = een schuine fractuur, waar de uiteinden van de breuk op
een lijn liggen, waardoor de botpositie in een relatief rechte lijn blijft.
- Longitudinal = een lengtebreuk loopt over de lengte van het bot.
- Oblique with offset = een schuine fractuur, waar de uiteinden van de breuk niet op
een lijn liggen, waardoor de botpositie niet recht is.
- Spiral = bij een gedraaide botbreuk liggen een of beide delen van de breuk ten
opzichte van elkaar gedraaid.
- Comminuted = bij een verbrijzeling is er niet een breuk, maar zijn er meerdere
botbreuken in hetzelfde bot. Er zijn dus ook meerdere botdelen en/of botsplinters.
- Impacted = een geïmpacteerde breuk treedt op wanner de gebroken uiteinden van
het bot door de kracht van het letsel tegen elkaar worden gedrukt.
- Avulsion = hierbij is een stukje van het bot afgescheurd of afgerukt. De pees of de
gewrichtsband die aan het bot vastzit, heeft dan zo hard aan het bot getrokken dat er
een stukje bot loskomt.
- Segmental = hetzelfde bot is op twee plekken gebroken, er is een los segment (deel).
Er is dus een stuk bot dat aan beide uiteinden geen contact meer maakt met de rest
van het bot.
- Torus = een breuk van het bot, waarbij het beenvlies dat om het bot heen ligt intact
is gebleven.
- Greenstick = vaak bij kinderen, twijgbreukje aangezien het een knikje in het bot lijkt
op het buigen van een flexibel takje van een boom. Het bot is gebogen en daardoor
aan een kant gebroken en aan de andere kant nog heel.
,Beschrijving van fracturen
- Fractuur open of gesloten (huid aangedaan ja of nee).
- Locatie
- Aangedane bot
- Dislocatie (afwijkende stand)
- Soort fractuur
- Bijkomend letsel
Routing naar de SEH/gipskamer
- Mensen komen zelf naar SEH → foto
- Mensen komen via HA → foto, pas wanneer er fractuur is worden ze doorverwezen.
- Tot 22 uur is er een HA aanwezig die een foto kan aanvragen.
- Op de SEH krijg je altijd een spalk mits er een Gips verband meester is.
- Meestal na een week terug komen, dan is de zwelling weg en krijgt de patiënt nieuw
gips.
- Het kan zijn dat patiënt dag erna terug moet komen voor Gips verband meester (bv
als reponeren niet lukt).
Behandeling fractuur
- Spalk → onvolledig gips.
- Circulair gips → volledig rond om rond.
→ Kous, watten, gips.
→ Klassiek gips en synthetisch gips.
- Buddy tape (fixatie)
- Tape (sleutelbeen)
- Drukverband/Tubigrip
- Mitella
- Sling
- Bekkenband (stabilisatie)
- Halskraag (stabilisatie)
- Reponeren → botten recht op elkaar zetten. Met behulp van Chinese vingers en
gewichten.
- Fixatura externa bij gecompliceerde/open fractuur (platen en schroeven).
- Osteosynthetisch materiaal bij operatie
- Prothese (TKP/THP)
- Tractie middels gewicht (been in normale stand trekken, conform).
Heupfractuur → lengte verschil in de benen en uitdraaiende been.
- Extracapsulaire fractuur = trochanter
- Intracapsulaire fractuur = nek
Verpleegproblemen bij fracturen.
PES
- P = van Probleem, klachten Gezondheidsverstoringen.
- E = etiologie of oorzaak
- S = symptomen, signalen en aanwijzingen.
→ Belangrijk om op te stellen om interventies te vinden.
, Verpleegkundige aandachtspunten na het aanbrengen van gips
- Zwelling
- Juist dragen van Sling
- Been/arm hoog houden
- Kleur huid
- Bewegen (vingers)
- Decubitus/drukplekken
- Hematoom → monitoren met behulp van aftekenen.
- Mobiliteit
Risico’s van fracturen
- Neuro vasculaire schade (aangedane bloedvaten/zenuwen)
- Weke delen letsel
- Osteomyelitis (botontsteking)
- Trombus/embolieën
- Mal-union → groeit aan elkaar, maar verkeerd
- Non-union → groeit niet aan elkaar
- Overlijden
Vervolg, ontslag, na zorg
- Controle afspraak gipskamer, meestal na 1 week eventueel vooraf of achteraf
controle foto.
- Gipswissel, loopgips, brace.
- Eventueel OK inplannen.
- Afspraak verwijderen gips.
- Controle via app → Virtual Fracture Care.
- Opname → OK, pijnbestrijding, zorg.
- Organiseren van thuiszorg.
Bot en fractuur
- Hoeveel botten zijn er → 206-213
- Er zitten bloedvaten in een bot, zuurstofrijk bloed nodig voor beenmerg productie.
- Bot is niet gevoelig, maar het botvlies wel.
Oorzaken fracturen
- Ongeval/traumatische fractuur
- Osteoporose (botontkalking)
- Kanker → pathologische fractuur (breuk die ontstaat in een zwak punt in het bot)
Typen fracturen
- Transverse = bij deze breuk loopt de breuklijn in een rechte lijn dwars over het bot.
- Oblique without offset = een schuine fractuur, waar de uiteinden van de breuk op
een lijn liggen, waardoor de botpositie in een relatief rechte lijn blijft.
- Longitudinal = een lengtebreuk loopt over de lengte van het bot.
- Oblique with offset = een schuine fractuur, waar de uiteinden van de breuk niet op
een lijn liggen, waardoor de botpositie niet recht is.
- Spiral = bij een gedraaide botbreuk liggen een of beide delen van de breuk ten
opzichte van elkaar gedraaid.
- Comminuted = bij een verbrijzeling is er niet een breuk, maar zijn er meerdere
botbreuken in hetzelfde bot. Er zijn dus ook meerdere botdelen en/of botsplinters.
- Impacted = een geïmpacteerde breuk treedt op wanner de gebroken uiteinden van
het bot door de kracht van het letsel tegen elkaar worden gedrukt.
- Avulsion = hierbij is een stukje van het bot afgescheurd of afgerukt. De pees of de
gewrichtsband die aan het bot vastzit, heeft dan zo hard aan het bot getrokken dat er
een stukje bot loskomt.
- Segmental = hetzelfde bot is op twee plekken gebroken, er is een los segment (deel).
Er is dus een stuk bot dat aan beide uiteinden geen contact meer maakt met de rest
van het bot.
- Torus = een breuk van het bot, waarbij het beenvlies dat om het bot heen ligt intact
is gebleven.
- Greenstick = vaak bij kinderen, twijgbreukje aangezien het een knikje in het bot lijkt
op het buigen van een flexibel takje van een boom. Het bot is gebogen en daardoor
aan een kant gebroken en aan de andere kant nog heel.
,Beschrijving van fracturen
- Fractuur open of gesloten (huid aangedaan ja of nee).
- Locatie
- Aangedane bot
- Dislocatie (afwijkende stand)
- Soort fractuur
- Bijkomend letsel
Routing naar de SEH/gipskamer
- Mensen komen zelf naar SEH → foto
- Mensen komen via HA → foto, pas wanneer er fractuur is worden ze doorverwezen.
- Tot 22 uur is er een HA aanwezig die een foto kan aanvragen.
- Op de SEH krijg je altijd een spalk mits er een Gips verband meester is.
- Meestal na een week terug komen, dan is de zwelling weg en krijgt de patiënt nieuw
gips.
- Het kan zijn dat patiënt dag erna terug moet komen voor Gips verband meester (bv
als reponeren niet lukt).
Behandeling fractuur
- Spalk → onvolledig gips.
- Circulair gips → volledig rond om rond.
→ Kous, watten, gips.
→ Klassiek gips en synthetisch gips.
- Buddy tape (fixatie)
- Tape (sleutelbeen)
- Drukverband/Tubigrip
- Mitella
- Sling
- Bekkenband (stabilisatie)
- Halskraag (stabilisatie)
- Reponeren → botten recht op elkaar zetten. Met behulp van Chinese vingers en
gewichten.
- Fixatura externa bij gecompliceerde/open fractuur (platen en schroeven).
- Osteosynthetisch materiaal bij operatie
- Prothese (TKP/THP)
- Tractie middels gewicht (been in normale stand trekken, conform).
Heupfractuur → lengte verschil in de benen en uitdraaiende been.
- Extracapsulaire fractuur = trochanter
- Intracapsulaire fractuur = nek
Verpleegproblemen bij fracturen.
PES
- P = van Probleem, klachten Gezondheidsverstoringen.
- E = etiologie of oorzaak
- S = symptomen, signalen en aanwijzingen.
→ Belangrijk om op te stellen om interventies te vinden.
, Verpleegkundige aandachtspunten na het aanbrengen van gips
- Zwelling
- Juist dragen van Sling
- Been/arm hoog houden
- Kleur huid
- Bewegen (vingers)
- Decubitus/drukplekken
- Hematoom → monitoren met behulp van aftekenen.
- Mobiliteit
Risico’s van fracturen
- Neuro vasculaire schade (aangedane bloedvaten/zenuwen)
- Weke delen letsel
- Osteomyelitis (botontsteking)
- Trombus/embolieën
- Mal-union → groeit aan elkaar, maar verkeerd
- Non-union → groeit niet aan elkaar
- Overlijden
Vervolg, ontslag, na zorg
- Controle afspraak gipskamer, meestal na 1 week eventueel vooraf of achteraf
controle foto.
- Gipswissel, loopgips, brace.
- Eventueel OK inplannen.
- Afspraak verwijderen gips.
- Controle via app → Virtual Fracture Care.
- Opname → OK, pijnbestrijding, zorg.
- Organiseren van thuiszorg.
