Samenvatting arbeidsrecht

Arbeidsrecht – samenvatting
HOOFDSTUK 1: algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstwet
van 3 juli 1978
Arbeidsrecht – 2 takken:

o Individueel arbeidsrecht: verhouding tussen werknemer & werkgever
o Collectief arbeidsrecht



Individueel arbeidsrecht = regelt de verhouding tussen WN en WG + omvat rechten en plichten van
WN en WG bij:

 Aanwerving
 Uitvoering AO
 Schorsing AO
 Beëindiging AO



Arbeidsovereenkomst (AO) = wederkerige overeenkomst in ondergeschikt verband (= gezagsrelatie)

 3 essentiële elementen: arbeid, loon, gezag



WN verricht arbeid onder gezag WG  WG betaalt loon + verschaft/aanbieden arbeid



In volgende gevallen spreken we niet van een AO:

o Ambtenaar  geen wederkerige overeenkomst
Ambtenaar heeft eenzijdig statuut
o Vrijwilligerswerk  geen loon
o Opleiding volgen  verricht geen arbeid
o Zelfstandige  niet onder gezag WG



Gezagsrelatie tussen WN & WG

 WG heeft recht op bevelen over de organisatie & uitvoering arbeid te geven aan WN
 WN moet bevelen opvolgen
 Het gaat om de mogelijkheid tot uitoefenen gezag, het hoeft in principe niet per se (WN kan
onafhankelijk/zelfstandig arbeid verrichten)
 Mogelijkheid tot uitvoeren gezag kan ook via derden of controles achteraf

,Schijnzelfstandigen = hebben officieel het statuut van zelfstandige maar werken in werkelijkheid
onder gezag van WG in een bedrijf

= sociale fraude (dit kan grote gevolgen hebben op bescherming van WN, bv geen ziekte-
uitkering krijgen)

Pseudowerknemers = zelfstandigen proberen te profiteren van de sociale zekerheid voor
werknemers

Samengaan van een arbeidsovereenkomst met een aannemings- of zelfstandigenovereenkomst

 Strenge beperking: gelijkaardige prestaties als WN en zelfstandige mag niet
 Doel: vermijden dat WN’ers ontsnappen aan socialezekerheidsbijdrage



Toepassing van arbeidsovereenkomstenwet  geldt voor WN & WG in privésector & contractuelen
in de openbare sector (bv: mensen die in openbare instellingen van provincies werken)



HOOFDSTUK 2: aangaan van arbeidsovereenkomst
2.1. Geldigheidsvereisten van de AO

Mondelinge of schriftelijke overeenkomst

 Moet voldoen aan de geldigheidsvereisten die gelden voor het sluiten van elke
overeenkomst (Burgerlijk Wetboek):



Voorwaarden moeten vervuld zijn (4):

1: toestemming van de partijen die zich verbinden

Kan aangetast worden door wilsgebreken:

- Geweld (fysiek of psychisch)
- Dwaling: vergissing
- Bedrog: opzettelijke vergissing



2: bekwaamheid van de partijen om contracten aan te gaan

In principe is iedereen bekwaam, tenzij volgens de wet onbekwaam verklaard

Minderjarigen kunnen geen rechtsgeldige verbintenissen aangaan zonder toestemming wettelijke
vertegenwoordigers

 Afwijking wet: zijn rechtsbekwaam om AO af te sluiten, tenzij er uitdrukkelijk verzet is van de
vader, de moeder of de voogd

Verbod op tewerkstelling kinderen -15j of kinderen die nog leerplichtig zijn (stopt op 15 jaar voor wie
de eerste 2 leerjaren van het voltijds secundair onderwijs heeft beëindigd  geslaagd of niet)

, 3: bepaald voorwerp

Voorwerp = datgene waartoe men zich verbindt

 WN: verrichten arbeid (= voorwerp)
 WG: betalen loon + verschaffen arbeid (= voorwerp)



4: geoorloofde oorzaak

Oorzaak = doel verbintenis

 Moet zeker & bepaald zijn
 Moet mogelijk & geoorloofd zijn: mag niet in strijd gaan met openbare orde of goede zeden

 Als er 1 niet vervuld is  geen AO



2.2. Vormvereisten van de AO

Algemeen gezien zijn er geen vormvereisten

Kan mondeling (gebeurt niet vaak + is niet bewijsbaar)

In sommige gevallen is schriftelijke overeenkomst verplicht:

 Studentencontract
 Huisarbeiders
 AO voor bepaalde tijd of duidelijk omschreven werk
 AO voor deeltijdse arbeid
 Vervangingsovereenkomst

 Als deze toch mondeling gebeuren  AO is niet geldig



HOOFDSTUK 3: soorten arbeidsovereenkomsten
3.1. Soorten naargelang beoogde arbeid

Soort prestatie – opdeling:

o Arbeiders = verrichten hoofdzakelijk handarbeid
o Bedienden = verrichten hoofdzakelijk hoofdarbeid

Onderscheid wordt nog altijd gemaakt, maar vervaagt meer en meer

 Wettelijk is er nog steeds onderscheid: systeem uitbetaling loon, loon bij ziekte,
vakantiegeld, …



Wet op eenheidsstatuut (2014)  nieuwe opzeggingstermijn arbeiders & bedienden

 Met kliksysteem: opzeggingstermijn opgebouwd voor nieuwe wet gaat niet verloren, maar
wordt gecombineerd met nieuwe opzeggingstermijn