Economie – samenvatting
HOOFDSTUK 1: inkomensverdeling
Personele inkomensverdeling/familiale inkomensverdeling geeft aan hoe inkomens zijn verdeeld
over de gezinnen in een economie
Primaire inkomensverdeling
= verdeling zoals die voortvloeit uit de vergoeding van productiefactoren
Inkomen uit arbeid (loon, wedde, …)
Inkomen uit kapitaal (huur, interest, …)
Wie geen productiefactoren heeft, heeft geen inkomen
Secundaire inkomensverdeling
= verdeling van inkomens na ingrijpen van de overheid in primaire inkomensverdeling
Overheid grijpt in via:
o Innen: inkomstenbelastingen + sociale zekerheid
o Betalen: transferinkomens + uitkering sociale zekerheid
Indicatoren voor inkomensongelijkheid (3)
1: lorenz-curve
o Horizontale as: inkomenstrekkers
o Verticale as: inkomen
o Gelijke inkomenslijn (rechte lijn): perfecte inkomensverdeling
o Hoe verder de rechte lijn van curve is verwijderd hoe meer inkomensongelijkheid
, 2: gini-coëfficiënt
o Geeft inkomensongelijkheid weer in een getal van 0 tot 1
o Is afgeleid uit lorenz-curve
o = oppervlakte van deel tussen gelijke inkomenslijn & lorenz-curve ( opp blauwe deel)
o Bij perfecte inkomensgelijkheid gini-coëfficiënt = 0
o Hoe lager gini-coëfficiënt, hoe meer inkomensgelijkheid
3: inkomenskwintielverhouding
o Inkomens van 20% met laagste netto inkomen vergelijken met inkomens van 20% met
hoogste netto inkomen
o Formule: S80/S20 = netto inkomen hoogste kwintiel
netto inkomen laagste kwintiel
o Gestandaardiseerde netto beschikbare huishoudinkomen wordt gebruikt totale
huishoudinkomen delen door Eurostat-equivalentiefactor
Overheid treedt corrigerend op bij inkomensongelijkheid door:
o Progressieve inkomensbelasting: hoe hoger het inkomen, hoe hoger de belastingen
o Sociale zekerheid: uitkeringen uitkeren (bv: ziekte-uitkering) + bijstandsregelingen (bv:
leefloon)
Kan enkel bij secundaire inkomensverdeling (moeilijk bij primaire inkomensverdeling)
HOOFDSTUK 2: armoede & armoedenormen
Armoede is een relatief, gradueel & meerdimensionaal begrip:
o Relatief: gezin is arm in vergijking met ander gezin
o Gradueel: negatieve spiraal van armoede (wordt erger)
o Meerdimensionaal: meer dan enkel financiële armoede (sociaal, lichamelijk, cognitief, …)
Armoede vanuit inkomensperspectief
= de toestand waarin een gezin over onvoldoende inkomen beschikt om volwaardig aan het
maatschappelijke leven deel te nemen
Onvoldoende inkomen betekent:
o Er is een absolute armoedenorm: vast minimuminkomen als inkomen lager is dan
minimuminkomen
o Relatieve Europese armoedenorm: 60% mediaan van equivalent gezinsinkomen
HOOFDSTUK 1: inkomensverdeling
Personele inkomensverdeling/familiale inkomensverdeling geeft aan hoe inkomens zijn verdeeld
over de gezinnen in een economie
Primaire inkomensverdeling
= verdeling zoals die voortvloeit uit de vergoeding van productiefactoren
Inkomen uit arbeid (loon, wedde, …)
Inkomen uit kapitaal (huur, interest, …)
Wie geen productiefactoren heeft, heeft geen inkomen
Secundaire inkomensverdeling
= verdeling van inkomens na ingrijpen van de overheid in primaire inkomensverdeling
Overheid grijpt in via:
o Innen: inkomstenbelastingen + sociale zekerheid
o Betalen: transferinkomens + uitkering sociale zekerheid
Indicatoren voor inkomensongelijkheid (3)
1: lorenz-curve
o Horizontale as: inkomenstrekkers
o Verticale as: inkomen
o Gelijke inkomenslijn (rechte lijn): perfecte inkomensverdeling
o Hoe verder de rechte lijn van curve is verwijderd hoe meer inkomensongelijkheid
, 2: gini-coëfficiënt
o Geeft inkomensongelijkheid weer in een getal van 0 tot 1
o Is afgeleid uit lorenz-curve
o = oppervlakte van deel tussen gelijke inkomenslijn & lorenz-curve ( opp blauwe deel)
o Bij perfecte inkomensgelijkheid gini-coëfficiënt = 0
o Hoe lager gini-coëfficiënt, hoe meer inkomensgelijkheid
3: inkomenskwintielverhouding
o Inkomens van 20% met laagste netto inkomen vergelijken met inkomens van 20% met
hoogste netto inkomen
o Formule: S80/S20 = netto inkomen hoogste kwintiel
netto inkomen laagste kwintiel
o Gestandaardiseerde netto beschikbare huishoudinkomen wordt gebruikt totale
huishoudinkomen delen door Eurostat-equivalentiefactor
Overheid treedt corrigerend op bij inkomensongelijkheid door:
o Progressieve inkomensbelasting: hoe hoger het inkomen, hoe hoger de belastingen
o Sociale zekerheid: uitkeringen uitkeren (bv: ziekte-uitkering) + bijstandsregelingen (bv:
leefloon)
Kan enkel bij secundaire inkomensverdeling (moeilijk bij primaire inkomensverdeling)
HOOFDSTUK 2: armoede & armoedenormen
Armoede is een relatief, gradueel & meerdimensionaal begrip:
o Relatief: gezin is arm in vergijking met ander gezin
o Gradueel: negatieve spiraal van armoede (wordt erger)
o Meerdimensionaal: meer dan enkel financiële armoede (sociaal, lichamelijk, cognitief, …)
Armoede vanuit inkomensperspectief
= de toestand waarin een gezin over onvoldoende inkomen beschikt om volwaardig aan het
maatschappelijke leven deel te nemen
Onvoldoende inkomen betekent:
o Er is een absolute armoedenorm: vast minimuminkomen als inkomen lager is dan
minimuminkomen
o Relatieve Europese armoedenorm: 60% mediaan van equivalent gezinsinkomen
