Samenvatting Fractuurleer LE 26
Toets wijzer
Vragen met betrekking tot anatomie & fysiologie (assen, vlakken, bewegingen,
richtingen), pathologie (botopbouw, soorten botten & fracturen, oorzaken, behandeling,
complicaties) en gipsverbandleer (aanlegtechnieken, dompelen, watertemperatuur,
droogtijd, aandachtspunten, controle, stuwing, behandeling)
Anatomie van het bot
Botten hebben verschillende functies:
Steun voor ons lichaam.
Bescherming van onze organen.
Beweging.
Opslagplaats voor mineralen.
Vorming bloedcellen.
Pijpbeenderen: bijvoorbeeld in armen en benen.
Platte beenderen: bijvoorbeeld in de schedel.
Pijpbeenderen Epifyse en diafyse
De diafyse is de schacht van het bot. Het is hol en bestaat uit compact bot dat de
mergholte omgeeft. Geel(vet) beenmerg zit in deze mergholte
De epifyse is de uiteinde van pijpbeenderen. De buitenste laag bevat compact bot,
binnen zit spongieus bot. Aan de buitenkant – dus op het compact bot - van de epifyse
zit een laag kraakbeen (hyalien kraakbeen, gewrichtskraakbeen). Epifysairschijf
Platte beenderen hebben ook als functie om vetweefsel op te slaan en spelen een
belangrijke rol bij de vorming van rode en witte bloedcellen.
Periost, periosteum of beenvlies is een dubbel laags membraan aan de buitenkant van
botweefsel dat bescherming biedt. De buitenste laag is een laag bindweefsel), de
binnenste laag is een laag met speciale cellen: osteoblasten en osteoclasten. Het
beenvlies is volledig voorzien van zenuwvezels, bloedvaten en lymfevaten. Via
zogenaamde Sharpey-vezels zit het periost aan het bot vast.
Funties periost:
- Zorgen voor peesverbindingen (aanhechting spier aan bot)
- Aanleveren van nieuwe bloedcellen en geeft een bloedvatsysteem rondom bot. Herstel
na een breuk.
Er zijn drie typen cellen:
• Osteoblast = Vormen nieuw bot.
• Osteocyten = Regulatie van botopbouw.
• Osteoclast = Breken bot af.
Fractuurgenezing & Callusvorming
, Herstel na een fractuur kent een aantal (4) fasen.
• Vorming van een hematoom. Zwelling. Wanneer een bot breekt, scheuren er
bloedvaten in het bot, periost en mogelijk in het omringende weefsel. Hierdoor ontstaat
een hematoom en ontstekingsreacties. Een hematoom is bloedstolsel. Hierna zullen
botcellen die geen voeding meer krijgen afsterven.
• Vorming van zachte primaire callus (fibreuze callus). Na een paar dagen ontstaat
er in het wondgebied zachte primaire callus vergelijkbaar met granulatieweefsel bij een
uitwendige wond. Deze callus is week, laat beweging toe en is niet zichtbaar op een
röntgenfoto.
Capillairen groeien in het hematoom en fagocyten maken het wondgebied
schoon.Tegelijkertijd groeien er fibroblasten en osteoblasten vanuit het periost en
endeosteum in het wondgebied.
De fibroblasten produceren collageenvezels die het wondgebied overbruggen.
Sommige fibroblasten differentiëren in chondroblasten die kraakbeen produceren. De
osteoblasten produceren sponsachtig beenweefsel.
• Daarna ontstaat er een klomp bot (ossale (benige) callus).Benige callus bevat
mineralen en is stevig en zichtbaar op een röntgenfoto.
De vorming van benige callus stopt wanneer er een stevige verbinding tussen de
botstukken is gerealiseerd. Dit duurt ongeveer twee maanden.
• Botremodellering. Tijdens de vorming van benige callus wordt deze ook al
geremodelleerd. Overtollige benige callus wordt afgebroken en de schacht wordt
versterkt met compact been.
Fractuurhematoom fungeert als een soort brug voor de ingroei
van bindweefsel, kraakbeen en bot. Verlies van het hematoom, bijvoorbeeld bij een open
fractuur, leidt tot een tragere genezing.
Genezing operatieve behandeling verloopt iets anders. Beide botstukken worden
zodanig met elkaar verbonden dat op de röntgenfoto nauwelijks enige callusvorming
zichtbaar zal worden. De primaire fase van nieuwe callus word overgeslagen en er
ontstaat vaak gelijk nieuw bot.
Factoren hoe snel fractuur geneest:
- Aard van het fractuur, traumatisch, pathalogisch
- Goede stand van de botfragmenten
- Voldoende botcontact zonder interpositie van weke delen; - voldoende rust
(immobilisatie) in tijd en vorm
- Vascularisatie rondom het fractuur (doorbloeding)
- Bijkomende letsels van weke delen
- Leeftijd, voedingstoestand, bijkomende of achterliggende aandoeningen (vb. diabetes
mellitus).
Toets wijzer
Vragen met betrekking tot anatomie & fysiologie (assen, vlakken, bewegingen,
richtingen), pathologie (botopbouw, soorten botten & fracturen, oorzaken, behandeling,
complicaties) en gipsverbandleer (aanlegtechnieken, dompelen, watertemperatuur,
droogtijd, aandachtspunten, controle, stuwing, behandeling)
Anatomie van het bot
Botten hebben verschillende functies:
Steun voor ons lichaam.
Bescherming van onze organen.
Beweging.
Opslagplaats voor mineralen.
Vorming bloedcellen.
Pijpbeenderen: bijvoorbeeld in armen en benen.
Platte beenderen: bijvoorbeeld in de schedel.
Pijpbeenderen Epifyse en diafyse
De diafyse is de schacht van het bot. Het is hol en bestaat uit compact bot dat de
mergholte omgeeft. Geel(vet) beenmerg zit in deze mergholte
De epifyse is de uiteinde van pijpbeenderen. De buitenste laag bevat compact bot,
binnen zit spongieus bot. Aan de buitenkant – dus op het compact bot - van de epifyse
zit een laag kraakbeen (hyalien kraakbeen, gewrichtskraakbeen). Epifysairschijf
Platte beenderen hebben ook als functie om vetweefsel op te slaan en spelen een
belangrijke rol bij de vorming van rode en witte bloedcellen.
Periost, periosteum of beenvlies is een dubbel laags membraan aan de buitenkant van
botweefsel dat bescherming biedt. De buitenste laag is een laag bindweefsel), de
binnenste laag is een laag met speciale cellen: osteoblasten en osteoclasten. Het
beenvlies is volledig voorzien van zenuwvezels, bloedvaten en lymfevaten. Via
zogenaamde Sharpey-vezels zit het periost aan het bot vast.
Funties periost:
- Zorgen voor peesverbindingen (aanhechting spier aan bot)
- Aanleveren van nieuwe bloedcellen en geeft een bloedvatsysteem rondom bot. Herstel
na een breuk.
Er zijn drie typen cellen:
• Osteoblast = Vormen nieuw bot.
• Osteocyten = Regulatie van botopbouw.
• Osteoclast = Breken bot af.
Fractuurgenezing & Callusvorming
, Herstel na een fractuur kent een aantal (4) fasen.
• Vorming van een hematoom. Zwelling. Wanneer een bot breekt, scheuren er
bloedvaten in het bot, periost en mogelijk in het omringende weefsel. Hierdoor ontstaat
een hematoom en ontstekingsreacties. Een hematoom is bloedstolsel. Hierna zullen
botcellen die geen voeding meer krijgen afsterven.
• Vorming van zachte primaire callus (fibreuze callus). Na een paar dagen ontstaat
er in het wondgebied zachte primaire callus vergelijkbaar met granulatieweefsel bij een
uitwendige wond. Deze callus is week, laat beweging toe en is niet zichtbaar op een
röntgenfoto.
Capillairen groeien in het hematoom en fagocyten maken het wondgebied
schoon.Tegelijkertijd groeien er fibroblasten en osteoblasten vanuit het periost en
endeosteum in het wondgebied.
De fibroblasten produceren collageenvezels die het wondgebied overbruggen.
Sommige fibroblasten differentiëren in chondroblasten die kraakbeen produceren. De
osteoblasten produceren sponsachtig beenweefsel.
• Daarna ontstaat er een klomp bot (ossale (benige) callus).Benige callus bevat
mineralen en is stevig en zichtbaar op een röntgenfoto.
De vorming van benige callus stopt wanneer er een stevige verbinding tussen de
botstukken is gerealiseerd. Dit duurt ongeveer twee maanden.
• Botremodellering. Tijdens de vorming van benige callus wordt deze ook al
geremodelleerd. Overtollige benige callus wordt afgebroken en de schacht wordt
versterkt met compact been.
Fractuurhematoom fungeert als een soort brug voor de ingroei
van bindweefsel, kraakbeen en bot. Verlies van het hematoom, bijvoorbeeld bij een open
fractuur, leidt tot een tragere genezing.
Genezing operatieve behandeling verloopt iets anders. Beide botstukken worden
zodanig met elkaar verbonden dat op de röntgenfoto nauwelijks enige callusvorming
zichtbaar zal worden. De primaire fase van nieuwe callus word overgeslagen en er
ontstaat vaak gelijk nieuw bot.
Factoren hoe snel fractuur geneest:
- Aard van het fractuur, traumatisch, pathalogisch
- Goede stand van de botfragmenten
- Voldoende botcontact zonder interpositie van weke delen; - voldoende rust
(immobilisatie) in tijd en vorm
- Vascularisatie rondom het fractuur (doorbloeding)
- Bijkomende letsels van weke delen
- Leeftijd, voedingstoestand, bijkomende of achterliggende aandoeningen (vb. diabetes
mellitus).
