Minor Forensische Jeugd Psychiatrie
Inhoudsopgave
College 1: Zicht op de doelgroep........................................................................................................1
College 2: Bejegening en methodieken...............................................................................................6
College 3: Gedragsstoornissen..........................................................................................................10
College 4: Hechting- en persoonlijkheidsstoornissen.......................................................................15
College 5: LVB, autisme en loverboy problematiek...........................................................................19
Mogelijke tentamenvragen:..............................................................................................................24
College 1: Zicht op de doelgroep
Werken met jeugdigen waarbij sprake is (of vermoeden van) een psychische stoornis met een
justitiële maatregel in:
- strafrechtelijk = iets misdaan hebben en met jusitie en criminaliteit in aanraking komen
- civielrechtelijk (gesloten setting) = gedragsmatig en stagneren in de ontwikkeling. (zijn
ondertoezichtstelling, beschikking nodig van de rechter)
Eerst proberen in een open setting
- of zelfs 'vrijwillig‘ kader (ook hier kan je een beschikking krijgen van de rechter)
JeugdzorgPlus instelling = gesloten en besloten behandelplekken
Justitiële Jeugdinrichting (JJI) = jeugdgevangenis en geen behandeling.
Justitiële Jeugdinrichting met PIJ-maatregel = jeugdgevangenis met tbs en behandeling.
In de afgelopen jaren is er een discussie op gang gekomen met de vraag of strafrechtelijke jongeren
niet gescheiden moeten worden opgevangen van civielrechtelijke jongeren, met als meest
aansprekende voorbeeld dat loverboys gezamenlijk werden geplaatst met de slachtoffers van de
loverboys. Daarbij zouden ook de civielrechtelijke jongeren negatief beïnvloed worden door de
strafrechtelijke. Discussie leek voornamelijk ingegeven door emotionele argumenten, klinisch leek er
weinig verschil te bestaan tussen beide groepen zodat op basis daarvan geen scheiding noodzakelijk
was. Om deze scheiding mogelijk te maken werd een nieuwe wet aangenomen, die in 2010 moet
leiden tot een volledige scheiding tussen straf en civielrecht. De schatting is dat per jaar ongeveer
2500 jongeren gesloten jeugdzorg nodig zullen hebben. Om aan dit aanbod te kunnen voldoen zijn er
verschillende nieuwe behandelcentra opgericht. Nieuwe instellingen, maar ook omgevormde JJI’s
1
, Jeugd in de Justitiële Jeugdinrichting vanwege (JJI) = jeugdgevangenis:
Doel:
Straf (vergelding)
Verminderen recidive (=weer opnieuw de fout ingaan en beveilgen van de maatschappij).
Beveiligen van de maatschappij
In de opvang geen tot een beperkt behandelaanbod doordat ze geen diagnose hebben
gekregen.
Kernpunt van JJI’s is natuurlijk dat jongeren er hun straf uitzitten. Tegelijkertijd is een belangrijk doel
dat JJI’s zorgen voor beveiliging van de maatschappij én trachten het recidiverisico te verminderen .
Hiervoor zijn ze echter niet goed uitgerust, met weinig mogelijkheden tot behandeling. Enkel indien
er een PIJ-maatregel is opgelegd is een klinische gesloten behandeling goed mogelijk. Uit dit gegeven
komt ook het hoge recidivecijfer naar voren, 50-60 % wordt in twee jaar opnieuw vervolgd voor een
delict.
Jeugd in de Justitiële Jeugdinrichting met PIJ-maatregel = plaatsing in jeugdinrichting met tbs:
Doel: Criminele jongeren met een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogens te behandelen en te (her)opvoeden.
De duur van de PIJ-maatregel:
Minimaal 3 jaar (2 jaar behandeling, 1 jaar voorwaardelijk)
Indien nodig kan de maatregel verlengd worden (tot maximaal 7 jaar, waarvan het laatste
jaar voorwaardelijk)
Eerst detentie (JI) en dan PIJ; wat is het nut? – bij flink delict wordt iemand tot zijn proces al
vastgezet, maar soms wordt zo’n iemand ook ‘dubbel’ gestraft door eerst detentie te geven
en daarna te behandelen. Iemand met ‘alleen’ tbs kan voor nabestaande of slachtoffers
klinken alsof de dader daar makkelijk mee wegkomt.
Oordeel door gedragsdeskundigen
Voordat de jongere een PIJ-maatregel krijgt, vraagt de rechter altijd naar het oordeel van 2
gedragsdeskundigen (adhv een persoonlijkheidsonderzoek en eventueel klinische observatie). Als de
dader mogelijk last heeft van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogens, is 1 van de gedragsdeskundigen een psychiater.
JeugdzorgPlus instelling (JZ+) = gesloten en besloten behandelplekken
Doel:
Bescherming van de jongeren
Bedreigde ontwikkeling op gang helpen
Toewerken naar een niet gesloten behandeling
Vaak combinatie door ook gezinsproblemen. Moet vervolgens gekeken worden waar gaat het kind
hierna naar toe gaat. Op de behandelplek moet er gestreven worden naar een ruim behandelaanbod.
Behandeling voor alle OTS jongeren met een machtiging voor gesloten jeugdzorg
Wartna, B.S.J. , Kalidien, S. N., Tollenaar, N. & Essers, A.A.M. (2006). Strafrechtelijke recidive van
jongeren uit justitiële jeugdinrichtingen. Uitstroomperiode 1997-2003. WODC-recidivestudies Fact
sheet 2006-7.
2
Inhoudsopgave
College 1: Zicht op de doelgroep........................................................................................................1
College 2: Bejegening en methodieken...............................................................................................6
College 3: Gedragsstoornissen..........................................................................................................10
College 4: Hechting- en persoonlijkheidsstoornissen.......................................................................15
College 5: LVB, autisme en loverboy problematiek...........................................................................19
Mogelijke tentamenvragen:..............................................................................................................24
College 1: Zicht op de doelgroep
Werken met jeugdigen waarbij sprake is (of vermoeden van) een psychische stoornis met een
justitiële maatregel in:
- strafrechtelijk = iets misdaan hebben en met jusitie en criminaliteit in aanraking komen
- civielrechtelijk (gesloten setting) = gedragsmatig en stagneren in de ontwikkeling. (zijn
ondertoezichtstelling, beschikking nodig van de rechter)
Eerst proberen in een open setting
- of zelfs 'vrijwillig‘ kader (ook hier kan je een beschikking krijgen van de rechter)
JeugdzorgPlus instelling = gesloten en besloten behandelplekken
Justitiële Jeugdinrichting (JJI) = jeugdgevangenis en geen behandeling.
Justitiële Jeugdinrichting met PIJ-maatregel = jeugdgevangenis met tbs en behandeling.
In de afgelopen jaren is er een discussie op gang gekomen met de vraag of strafrechtelijke jongeren
niet gescheiden moeten worden opgevangen van civielrechtelijke jongeren, met als meest
aansprekende voorbeeld dat loverboys gezamenlijk werden geplaatst met de slachtoffers van de
loverboys. Daarbij zouden ook de civielrechtelijke jongeren negatief beïnvloed worden door de
strafrechtelijke. Discussie leek voornamelijk ingegeven door emotionele argumenten, klinisch leek er
weinig verschil te bestaan tussen beide groepen zodat op basis daarvan geen scheiding noodzakelijk
was. Om deze scheiding mogelijk te maken werd een nieuwe wet aangenomen, die in 2010 moet
leiden tot een volledige scheiding tussen straf en civielrecht. De schatting is dat per jaar ongeveer
2500 jongeren gesloten jeugdzorg nodig zullen hebben. Om aan dit aanbod te kunnen voldoen zijn er
verschillende nieuwe behandelcentra opgericht. Nieuwe instellingen, maar ook omgevormde JJI’s
1
, Jeugd in de Justitiële Jeugdinrichting vanwege (JJI) = jeugdgevangenis:
Doel:
Straf (vergelding)
Verminderen recidive (=weer opnieuw de fout ingaan en beveilgen van de maatschappij).
Beveiligen van de maatschappij
In de opvang geen tot een beperkt behandelaanbod doordat ze geen diagnose hebben
gekregen.
Kernpunt van JJI’s is natuurlijk dat jongeren er hun straf uitzitten. Tegelijkertijd is een belangrijk doel
dat JJI’s zorgen voor beveiliging van de maatschappij én trachten het recidiverisico te verminderen .
Hiervoor zijn ze echter niet goed uitgerust, met weinig mogelijkheden tot behandeling. Enkel indien
er een PIJ-maatregel is opgelegd is een klinische gesloten behandeling goed mogelijk. Uit dit gegeven
komt ook het hoge recidivecijfer naar voren, 50-60 % wordt in twee jaar opnieuw vervolgd voor een
delict.
Jeugd in de Justitiële Jeugdinrichting met PIJ-maatregel = plaatsing in jeugdinrichting met tbs:
Doel: Criminele jongeren met een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogens te behandelen en te (her)opvoeden.
De duur van de PIJ-maatregel:
Minimaal 3 jaar (2 jaar behandeling, 1 jaar voorwaardelijk)
Indien nodig kan de maatregel verlengd worden (tot maximaal 7 jaar, waarvan het laatste
jaar voorwaardelijk)
Eerst detentie (JI) en dan PIJ; wat is het nut? – bij flink delict wordt iemand tot zijn proces al
vastgezet, maar soms wordt zo’n iemand ook ‘dubbel’ gestraft door eerst detentie te geven
en daarna te behandelen. Iemand met ‘alleen’ tbs kan voor nabestaande of slachtoffers
klinken alsof de dader daar makkelijk mee wegkomt.
Oordeel door gedragsdeskundigen
Voordat de jongere een PIJ-maatregel krijgt, vraagt de rechter altijd naar het oordeel van 2
gedragsdeskundigen (adhv een persoonlijkheidsonderzoek en eventueel klinische observatie). Als de
dader mogelijk last heeft van een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de
geestesvermogens, is 1 van de gedragsdeskundigen een psychiater.
JeugdzorgPlus instelling (JZ+) = gesloten en besloten behandelplekken
Doel:
Bescherming van de jongeren
Bedreigde ontwikkeling op gang helpen
Toewerken naar een niet gesloten behandeling
Vaak combinatie door ook gezinsproblemen. Moet vervolgens gekeken worden waar gaat het kind
hierna naar toe gaat. Op de behandelplek moet er gestreven worden naar een ruim behandelaanbod.
Behandeling voor alle OTS jongeren met een machtiging voor gesloten jeugdzorg
Wartna, B.S.J. , Kalidien, S. N., Tollenaar, N. & Essers, A.A.M. (2006). Strafrechtelijke recidive van
jongeren uit justitiële jeugdinrichtingen. Uitstroomperiode 1997-2003. WODC-recidivestudies Fact
sheet 2006-7.
2
