CLL 3.1 Gerodontologie en specifieke groepen de basis
MHVB21CLL3.1
College 1 - Inleiding in specifieke groepen en veroudering 4/9
Specifieke groepen:
• Ouderen
• Mensen met een beperking
• Psychiatrisch/psychologisch
• Cross cultureel zoals migraFe achtergrond
• Mensen met lage gezondheidsvaardigheden/kwetsbare groepen in de Nederlandse samenleving
Specifieke zorg:
• Gevolgen voor de dagelijkse mondverzorging
• Gevolgen van specifieke problemaFek voor de mond. Bij syndroom van down vaak een dikkere tong, andere
kauwspieren worden gebruikt en er is vaak sprake van afwijkende stand van de elementen.
• ConsequenFes voor behandeling door mondspecialist
Healthy ageing: gezond opgroeien en gezond oud worden.
• Preven/e is het sleutelwoord
• Primaire prevenFe à voorkomen
• Secundaire prevenFe à vroeg opsporen om erger te voorkomen
• TerFaire prevenFe à voorkomen van complicaFes en terugkomst ziekte
Factoren op unhealthy ageing:
• LeefsFjl: roken, drinken, eten, bewegen
• Succes geneeskunde: levensreddend en leven verlengend. Dit geeR vaak bijwerkingen
Veroudering:
• Progressief, algemene vermindering van funcFes en processen in het lichaam die leiden tot een afname van
weerstand tegen gevaren vanuit de omgeving. Dit resulteert in ziekte en uiteindelijk tot de dood.
• Organismen zijn geprogrammeerd voor survival.
Schade op celniveau à leidt tot ziekte
Cel met cel schade kan zich reproduceren met dezelfde cel schade.
Al deze cellen samen leiden tot veroudering.
Extra factoren stress. Verhoogde kans op kanker op latere leeRijd
Rol van inflammaFe: verhoogd niveau van crp of IL-6 à fysiek
performance zoals loopsnelheid neemt af.
ParodonFFs verhoogd niveau van crp en IL-6
AmbiFe gezondheidszorg: curve recht houden – mensen zo gezond
mogelijk door het leven
, College 2 – Culturele aspecten van het ouder worden/ Culturele
tandheelkundige verschillen/ groepen in NL 8/9
Ouder worden in onze Westerse cultuur
• Stereotype denkbeelden
• Agisme (leeRijdsdiscriminaFe)
• Hoe worden mensen van 50 plus het liefst aangesproken?
o Meest vitale groep hebben negaFeve associaFe met ouderen/senioren
o Meer introverte en tradiFonele mensenvinden deze aanspreekvorm prima
o Sommige staan er neutraal tegenover
o Anderen vinden het situaFe abankelijk
• Merendeel van de ouderen vinden acFes speciaal voor ouderen niet fijn.
AssociaFes rond leeRijd
• Jong zijn staat voor jeugd, zelfredzaamheid en individualisme
• Ouderen als dure zorgvragers
• Ouderen: fysiek kwetsbaar worden, meer wijsheid, kennis en kunde
Realiteit veel variaFe onder ouderen. Het merendeel van 60-plussers is vitaal.
Prioriteiten in het leven abankelijk van levensfase
Westerse prioriteiten
1. Beroepskeuze
2. Partnerkeuze
3. Gezin sFchten
4. Carrière maken
5. Kinderen naar zelfstandigheid begeleiden
6. Midlife crisis
7. Emptynestsyndroom
8. Pensioen
Oud worden in andere culturen
Japan
• Ikigai: “Reden om te zijn.” (Wat is het geheim van lang en gelukkig leven?)
• Ouderen als ervaren deskundigen. (Ouderen krijgen respect van anderen)
• Op eiland Okinwa wonen meeste 100-jarigen in goede gezondheid en in volle tevredenheid
• Zorg voor ouderen is een van belangrijkste waarden voor Japanners( (vaak nemen kinderne hun ouders in huis)
China
• Ouderen zijn belangrijk en staan hoog in aanzien
• MinachFng voor jongeren die hun ouders naar een instelling brengen
• Oud worden is genieten
• Ouderenrechtenwet verplicht kinderen hun ouders periodiek te bezoeken ongeacht reisafstand
• Chinese ouderen kunnen hun kinderen voor de rechter slepen om financiële en emoFonele ondersteuning af te
dwingen.
Afrika
• Ouder worden wordt gezien als iets uitermate posiFef iets moois
• Ouderen zijn wijzer hebben meer levenservaring en meer gezag
• In Ghana zijn grijze haren en rimpels mooi
• In sommige landen verzorgen grootouders hun kleinkinderen omdat ouders in buitenland geld moeten verdienen
(economische migraFe).
Bluezones: plekken op de aarde waar mensen erg oud worden.
Kenmerken van Blue Zones
1. Beweeg natuurlijk
2. Ken je doel
3. Zo min mogelijk stress
4. De 80%-regel (80% gezond eten 20% lekkere trek)
5. Plantaardig voedsel
6. Wijn
7. Gelijkgestemden (behoren van groep zoals religie)
8. Familie
9. Vriendenkring
MHVB21CLL3.1
College 1 - Inleiding in specifieke groepen en veroudering 4/9
Specifieke groepen:
• Ouderen
• Mensen met een beperking
• Psychiatrisch/psychologisch
• Cross cultureel zoals migraFe achtergrond
• Mensen met lage gezondheidsvaardigheden/kwetsbare groepen in de Nederlandse samenleving
Specifieke zorg:
• Gevolgen voor de dagelijkse mondverzorging
• Gevolgen van specifieke problemaFek voor de mond. Bij syndroom van down vaak een dikkere tong, andere
kauwspieren worden gebruikt en er is vaak sprake van afwijkende stand van de elementen.
• ConsequenFes voor behandeling door mondspecialist
Healthy ageing: gezond opgroeien en gezond oud worden.
• Preven/e is het sleutelwoord
• Primaire prevenFe à voorkomen
• Secundaire prevenFe à vroeg opsporen om erger te voorkomen
• TerFaire prevenFe à voorkomen van complicaFes en terugkomst ziekte
Factoren op unhealthy ageing:
• LeefsFjl: roken, drinken, eten, bewegen
• Succes geneeskunde: levensreddend en leven verlengend. Dit geeR vaak bijwerkingen
Veroudering:
• Progressief, algemene vermindering van funcFes en processen in het lichaam die leiden tot een afname van
weerstand tegen gevaren vanuit de omgeving. Dit resulteert in ziekte en uiteindelijk tot de dood.
• Organismen zijn geprogrammeerd voor survival.
Schade op celniveau à leidt tot ziekte
Cel met cel schade kan zich reproduceren met dezelfde cel schade.
Al deze cellen samen leiden tot veroudering.
Extra factoren stress. Verhoogde kans op kanker op latere leeRijd
Rol van inflammaFe: verhoogd niveau van crp of IL-6 à fysiek
performance zoals loopsnelheid neemt af.
ParodonFFs verhoogd niveau van crp en IL-6
AmbiFe gezondheidszorg: curve recht houden – mensen zo gezond
mogelijk door het leven
, College 2 – Culturele aspecten van het ouder worden/ Culturele
tandheelkundige verschillen/ groepen in NL 8/9
Ouder worden in onze Westerse cultuur
• Stereotype denkbeelden
• Agisme (leeRijdsdiscriminaFe)
• Hoe worden mensen van 50 plus het liefst aangesproken?
o Meest vitale groep hebben negaFeve associaFe met ouderen/senioren
o Meer introverte en tradiFonele mensenvinden deze aanspreekvorm prima
o Sommige staan er neutraal tegenover
o Anderen vinden het situaFe abankelijk
• Merendeel van de ouderen vinden acFes speciaal voor ouderen niet fijn.
AssociaFes rond leeRijd
• Jong zijn staat voor jeugd, zelfredzaamheid en individualisme
• Ouderen als dure zorgvragers
• Ouderen: fysiek kwetsbaar worden, meer wijsheid, kennis en kunde
Realiteit veel variaFe onder ouderen. Het merendeel van 60-plussers is vitaal.
Prioriteiten in het leven abankelijk van levensfase
Westerse prioriteiten
1. Beroepskeuze
2. Partnerkeuze
3. Gezin sFchten
4. Carrière maken
5. Kinderen naar zelfstandigheid begeleiden
6. Midlife crisis
7. Emptynestsyndroom
8. Pensioen
Oud worden in andere culturen
Japan
• Ikigai: “Reden om te zijn.” (Wat is het geheim van lang en gelukkig leven?)
• Ouderen als ervaren deskundigen. (Ouderen krijgen respect van anderen)
• Op eiland Okinwa wonen meeste 100-jarigen in goede gezondheid en in volle tevredenheid
• Zorg voor ouderen is een van belangrijkste waarden voor Japanners( (vaak nemen kinderne hun ouders in huis)
China
• Ouderen zijn belangrijk en staan hoog in aanzien
• MinachFng voor jongeren die hun ouders naar een instelling brengen
• Oud worden is genieten
• Ouderenrechtenwet verplicht kinderen hun ouders periodiek te bezoeken ongeacht reisafstand
• Chinese ouderen kunnen hun kinderen voor de rechter slepen om financiële en emoFonele ondersteuning af te
dwingen.
Afrika
• Ouder worden wordt gezien als iets uitermate posiFef iets moois
• Ouderen zijn wijzer hebben meer levenservaring en meer gezag
• In Ghana zijn grijze haren en rimpels mooi
• In sommige landen verzorgen grootouders hun kleinkinderen omdat ouders in buitenland geld moeten verdienen
(economische migraFe).
Bluezones: plekken op de aarde waar mensen erg oud worden.
Kenmerken van Blue Zones
1. Beweeg natuurlijk
2. Ken je doel
3. Zo min mogelijk stress
4. De 80%-regel (80% gezond eten 20% lekkere trek)
5. Plantaardig voedsel
6. Wijn
7. Gelijkgestemden (behoren van groep zoals religie)
8. Familie
9. Vriendenkring
