BOEK: Evidence-Based Practice voor paramedici
Hoofdstuk 1: Evidence-based practice
* Bij EBP gaat het om het nemen van klinische beslissingen op basis van het beschikbare bewijs, in combinatie met de
kennis en ervaring v/d paramedicus en de waarde(n) en voorkeur van de pt.
* Kennis (professionele + persoonlijke) van zowel pt als paramedicus is fundamenteel voor besluitvorming en staat dus
centraal in de zorgverlening.
* Er wordt onderscheid gemaakt tussen evidence en bewijs, waarbij evidence wordt opgevat als kennis uit verschillende
bronnen, die getoetst is en betrouwbaar is bevonden, en bewijs als de resultaten van wetenschappelijk onderzoek.
* EBP biedt de beroepsbeoefenaar een hulpmiddel om verantwoordelijk af te leggen over de effectiviteit en efficiëntie
v/d zorgverlening.
* Doel EBP: kwalitatief goede zorg bieden. Het toepassen v/d resultaten van wetenschappelijk oz (bewijs) en getoetste
en betrouwbaar bevonden kennis (evidence) in de praktijk om de kwaliteit van zorg te verbeteren en de geleverde zorg
te verantwoorden.
* EBP is het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige en beste bewijsmateriaal en evidence om
beslissingen te nemen met individuele pt om de zorgverlening te verbeteren.
* Helpt paramedici hun handelen te verantwoorden tegenover pt, collega, verwijzer, financier en hun beroep te blijven
ontwikkelen, positioneren en te financieren.
* De evidence heeft pas zin als het de pt bereikt.
* Onderzoeksresultaten dienen gebruikt te worden voor het opstellen van protocollen / richtlijnen en deze dienen
toegepast te worden in de praktijk.
* De beschikbare evidente dient gecommuniceerd te worden met pt, collega’s en artsen.
● Theory practice gap = de wetenschap / onderzoeksgegevens vertalen naar de praktijk.
* Het RIVM (Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu) verzameld onderzoeksresultaten.
* EBP is ontstaat in 1992.
* In het probleem gestuurd onderwijs staat het zoeken naar (wetenschappelijke) onderbouwing voor het handelen
centraal.
* Bij de EBP gaat het om het nemen van klinische beslissingen op grond van het afwegen v/d volgende aspecten:
1. Het huidige beste beschikbare bewijs
2. De kennis en ervaring van de paramedicus
3. De warde en voorkeur v/d individuele pt
● Context = het EBP proces vindt altijd plaats in een context.
* Methodiek van EBP:
1. Het (klinische) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag.
2. Het efficiënt zoeken naar (bronnen met geëxpliceerde professionele en patiënten loopbaankennis) het beste bewijsmateriaal.
3. Het beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid. geloofwaardigheid,
overdraagbaarheid, afhankelijkheid en contextdualiteit, overtuigingskracht en intersubjectiviteit en toepasbaarheid.
4. Het toepassen v/d gevonden resultaat in de praktijk.
5. Het regelmatig evalueren v/h proces en het resultaat.
● Bewijs = is kennis die gebaseerd is op (de resultaten van) wetenschappelijk onderzoek. Hierbij wordt gestreefd naar
variëteit in de bewijsvorming.
● Evidence = is de kennis gebaseerd op verschillende bronnen, die getoetst is en die betrouwbaar is bevonden.
● Kennis = kennis is al dat wat geweten wordt door de mens.
* Professionele kennis is ontstaan door jarenlange praktijkervaring. Dit is beschreven in praktijktheorieën, maar is
wetenschappelijk nog niet (goed) getoetst.
● Tacit knowledge = onbewuste/ontstabare kennis.
* Persoonlijke kennis refereert aan de eigen levenservaring die elke beroepsbeoefenaar meeneemt in een contact met
een pt.
1
, ● Kwalitatief onderzoek = is gericht op het verkrijgen van info over wat er leeft onder een bepaalde doelgroep en
waarom.
● Kwantitatief onderzoek = biedt cijfermatig inzicht en geeft veelal antwoorden op vragen die in termen van
hoeveelheid kunnen worden uitgedrukt. (Bv. tevredenheidonderzoeken)
● Empirisch-analytisch benadering = positivisme. Is gericht op het verklaren van verschijnselen en gaat uit van
analyseerbaarheid en wetmatigheid. Men beschrijft gegevens en gebeurtenissen onafhankelijk van elkaar en verbind ze
in 2e instantie via wetmatige verbanden. hiervan kunnen voorspellingen worden gedaan. uitgangspunt is dat er een
objectieve werkelijkheid bestaat. Kwantitatief onderzoek is gebaseerd op deze benadering.
● Interpretatieve opvatting = waaronder fenomenologische en hermeneutische opvattingen. Naturalisme genoemd. Is
gericht op de betekenis van verschijnselen die intern met elkaar verbonden zijn, en zodoende niet onafhankelijk van
elkaar gedefinieerd kunnen worden. De fenomenologie is gericht op het begrijpen van verschijnselen. Het uitgangspunt
is de werkelijkheid. En is subjectief.
● Kritische Paradigma = hierin staat zowel het onderzoeken als het veranderen van de bestaande situatie centraal.
* Het meeste waarde wordt gehecht aan RCT en systematic reviews.
* Kwalitatief onderzoek wordt laag gewaardeerd.
* Wetenschappelijk bewijs kan nooit de klinische ervaring vervangen. De klinische ervaring blijft nodig om een beslissing
te nemen over de toepasbaarheid van het wetenschappelijke bewijs.
● NPI = Nederlands paramedisch instituut.
Hoofdstuk 2: De methodiek van EBP
* Vraag formuleren:
● Achtergrond vragen = zijn algemeen van aard.
● Voorgrondvragen = zijn gesteld door een paramedicus met meer ervaring. Zijn meer gedetailleerde vragen die
specifiek zijn voor de huidige pt.
* Voorgrond vragen hebben een grotere invloed op de zorg, o.a. omdat alternatieven worden overwogen.
PICO-regel:
1. P patiënt / probleem [wie] = beschrijving v/d patiënt(en) en of het probleem. Bv. diagnose, leeftijd,
geslacht.
2. I interventie [wat] = beschrijving v/d toegepaste onderzochte interventie.
3. C co-interventie [alternatief] = eventuele andere interventie, die vergeleken wordt met de interventie.
4. O outcome / resultaat [waarom] = beschrijving van wat de paramedicus hoopt te bereiken of welk effect de
interventie voor de pt zou moeten hebben.
* Vraag:
* Als de beantwoordbare vraag geformuleerd is, ga je opzoek naar bewijs en vormen van evidence.
- Wetenschappelijk onderzoek bewijs
- Ervaring / kennis van deskundigen
2
Hoofdstuk 1: Evidence-based practice
* Bij EBP gaat het om het nemen van klinische beslissingen op basis van het beschikbare bewijs, in combinatie met de
kennis en ervaring v/d paramedicus en de waarde(n) en voorkeur van de pt.
* Kennis (professionele + persoonlijke) van zowel pt als paramedicus is fundamenteel voor besluitvorming en staat dus
centraal in de zorgverlening.
* Er wordt onderscheid gemaakt tussen evidence en bewijs, waarbij evidence wordt opgevat als kennis uit verschillende
bronnen, die getoetst is en betrouwbaar is bevonden, en bewijs als de resultaten van wetenschappelijk onderzoek.
* EBP biedt de beroepsbeoefenaar een hulpmiddel om verantwoordelijk af te leggen over de effectiviteit en efficiëntie
v/d zorgverlening.
* Doel EBP: kwalitatief goede zorg bieden. Het toepassen v/d resultaten van wetenschappelijk oz (bewijs) en getoetste
en betrouwbaar bevonden kennis (evidence) in de praktijk om de kwaliteit van zorg te verbeteren en de geleverde zorg
te verantwoorden.
* EBP is het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige en beste bewijsmateriaal en evidence om
beslissingen te nemen met individuele pt om de zorgverlening te verbeteren.
* Helpt paramedici hun handelen te verantwoorden tegenover pt, collega, verwijzer, financier en hun beroep te blijven
ontwikkelen, positioneren en te financieren.
* De evidence heeft pas zin als het de pt bereikt.
* Onderzoeksresultaten dienen gebruikt te worden voor het opstellen van protocollen / richtlijnen en deze dienen
toegepast te worden in de praktijk.
* De beschikbare evidente dient gecommuniceerd te worden met pt, collega’s en artsen.
● Theory practice gap = de wetenschap / onderzoeksgegevens vertalen naar de praktijk.
* Het RIVM (Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu) verzameld onderzoeksresultaten.
* EBP is ontstaat in 1992.
* In het probleem gestuurd onderwijs staat het zoeken naar (wetenschappelijke) onderbouwing voor het handelen
centraal.
* Bij de EBP gaat het om het nemen van klinische beslissingen op grond van het afwegen v/d volgende aspecten:
1. Het huidige beste beschikbare bewijs
2. De kennis en ervaring van de paramedicus
3. De warde en voorkeur v/d individuele pt
● Context = het EBP proces vindt altijd plaats in een context.
* Methodiek van EBP:
1. Het (klinische) probleem vertalen in een beantwoordbare vraag.
2. Het efficiënt zoeken naar (bronnen met geëxpliceerde professionele en patiënten loopbaankennis) het beste bewijsmateriaal.
3. Het beoordelen van het gevonden bewijs op methodologische kwaliteit en toepasbaarheid. geloofwaardigheid,
overdraagbaarheid, afhankelijkheid en contextdualiteit, overtuigingskracht en intersubjectiviteit en toepasbaarheid.
4. Het toepassen v/d gevonden resultaat in de praktijk.
5. Het regelmatig evalueren v/h proces en het resultaat.
● Bewijs = is kennis die gebaseerd is op (de resultaten van) wetenschappelijk onderzoek. Hierbij wordt gestreefd naar
variëteit in de bewijsvorming.
● Evidence = is de kennis gebaseerd op verschillende bronnen, die getoetst is en die betrouwbaar is bevonden.
● Kennis = kennis is al dat wat geweten wordt door de mens.
* Professionele kennis is ontstaan door jarenlange praktijkervaring. Dit is beschreven in praktijktheorieën, maar is
wetenschappelijk nog niet (goed) getoetst.
● Tacit knowledge = onbewuste/ontstabare kennis.
* Persoonlijke kennis refereert aan de eigen levenservaring die elke beroepsbeoefenaar meeneemt in een contact met
een pt.
1
, ● Kwalitatief onderzoek = is gericht op het verkrijgen van info over wat er leeft onder een bepaalde doelgroep en
waarom.
● Kwantitatief onderzoek = biedt cijfermatig inzicht en geeft veelal antwoorden op vragen die in termen van
hoeveelheid kunnen worden uitgedrukt. (Bv. tevredenheidonderzoeken)
● Empirisch-analytisch benadering = positivisme. Is gericht op het verklaren van verschijnselen en gaat uit van
analyseerbaarheid en wetmatigheid. Men beschrijft gegevens en gebeurtenissen onafhankelijk van elkaar en verbind ze
in 2e instantie via wetmatige verbanden. hiervan kunnen voorspellingen worden gedaan. uitgangspunt is dat er een
objectieve werkelijkheid bestaat. Kwantitatief onderzoek is gebaseerd op deze benadering.
● Interpretatieve opvatting = waaronder fenomenologische en hermeneutische opvattingen. Naturalisme genoemd. Is
gericht op de betekenis van verschijnselen die intern met elkaar verbonden zijn, en zodoende niet onafhankelijk van
elkaar gedefinieerd kunnen worden. De fenomenologie is gericht op het begrijpen van verschijnselen. Het uitgangspunt
is de werkelijkheid. En is subjectief.
● Kritische Paradigma = hierin staat zowel het onderzoeken als het veranderen van de bestaande situatie centraal.
* Het meeste waarde wordt gehecht aan RCT en systematic reviews.
* Kwalitatief onderzoek wordt laag gewaardeerd.
* Wetenschappelijk bewijs kan nooit de klinische ervaring vervangen. De klinische ervaring blijft nodig om een beslissing
te nemen over de toepasbaarheid van het wetenschappelijke bewijs.
● NPI = Nederlands paramedisch instituut.
Hoofdstuk 2: De methodiek van EBP
* Vraag formuleren:
● Achtergrond vragen = zijn algemeen van aard.
● Voorgrondvragen = zijn gesteld door een paramedicus met meer ervaring. Zijn meer gedetailleerde vragen die
specifiek zijn voor de huidige pt.
* Voorgrond vragen hebben een grotere invloed op de zorg, o.a. omdat alternatieven worden overwogen.
PICO-regel:
1. P patiënt / probleem [wie] = beschrijving v/d patiënt(en) en of het probleem. Bv. diagnose, leeftijd,
geslacht.
2. I interventie [wat] = beschrijving v/d toegepaste onderzochte interventie.
3. C co-interventie [alternatief] = eventuele andere interventie, die vergeleken wordt met de interventie.
4. O outcome / resultaat [waarom] = beschrijving van wat de paramedicus hoopt te bereiken of welk effect de
interventie voor de pt zou moeten hebben.
* Vraag:
* Als de beantwoordbare vraag geformuleerd is, ga je opzoek naar bewijs en vormen van evidence.
- Wetenschappelijk onderzoek bewijs
- Ervaring / kennis van deskundigen
2
