Inleiding accountancy
Les 1: inleiding (hoofdstuk 1)
Wat is accounting?
Accounting is het proces van het meten, registreren, verwerken en samenvatten van de gevolgen van
economische transacties tot financiële informatie.
Doel: geven van financiële informatie
Jaarrekening: resultaten + balans + verslag raad van bestuur + sociale balans
Management accounting vs. financial accounting
Financial Accounting Management Accounting
1. Belangrijkste Externe partijen: Management
gebruikers Investeerders, overheid,
M&A context
crediteuren, concurrenten, e.a.
2. Vrijheidsgraden Beperkt; Geen beperkingen, tenzij efficiëntie
Onderworpen aan
boekhoudrecht (GAAP)
3. Focus Hoe economische gebeurtenissen (Allerlei) gedrag van management
meten en communiceren? bijsturen
Privaat informeren (NDA)
4. Tijdsfocus Op het verleden georiënteerd Op de toekomst of op het verleden
5. Tijdspanne Gewoonlijk jaarlijks of soms per Flexibel
kwartaal
6. Rapportering Geen ‘detailrapporten’; rapport Gedetailleerde rapporten: per merk,
per entitiet per afdeling, klant, etc.
Management accounting = niet volgens een strikt format. Wordt niet aan het publiek gepubliceerd,
heeft een hoog intern karakter. Niet bedoeld om een publiek te informeren, wel om de eigen
managers. Mogelijks wel bij een fusie en overnemers om inzicht te geven in bedrijfsvoering die niet is
neergelegd in de jaarrekening. Ook inzicht in de laatste maanden en niet zozeer het laatste jaar.
,Het uiteindelijke doel is een overzicht/jaarrekening waarin duidelijk wordt gecommuniceerd hoe de
onderneming ervoor staat. Balans met bezittingen en schulden. Steeds volgens een strikt proces
GAAP = general accepted accounting principles → financial accounting
NDA = non-disclosure agreement = geheimhouding omtrent de management accounting
Als een BV zusterbedrijven heeft die niet zelf een BV zijn, dan is er 1 grote jaarrekening van alle
bedrijven, samen op een grote hoop. Je kan onderscheid maken, maar het is geen verplichting.
Voorbeeld financial accounting:
- De resultatenrekening = winst- en verliesrekening = P&L (profits & losses)
- Bedrijfswinst ≠ netto winst
Voorbeeld: management accounting
- Managing accounting format is in het Engels, dus
geen officiële taal.
- EBTDA = benadering van de winst voor belastingen
etc.
- Cashflow niet direct zichtbaar bij jaarrekening,
maar cash wordt gebruikt om schulden af te
betalen. Wel zichtbaar bij managing accountancy
2
,Voor wie is accountinginformatie nuttig?
Voor verschillende belangenpartijen:
- Aandeelhouders
o Heeft ‘boekhoudkundige’ winst belang voor aandeelhouders?
▪ Boekhoudkundige winst is vooral voor de aandeelhouders van belang.
▪ Niet-cash wanneer er op rekening wordt betaald bv 60 dagen (cash-in).
- Schuldeisers: financiële instellingen
o Financiële gezondheid bij toekenning en opvolging kredieten → ook informatie uit
interne, meer gedetailleerde jaarrekening, tussentijdse jaarrekening en financieel
plan
o Krediettoekenning: maximum leningsbedrag? Waarborgen? Rentevoet?
o Kredietopvolging: hoe evolueert de onderneming? Terugbetaling nog gegarandeerd?
→ contract stopzetten of uitoefenen volmachten
- Schuldeisers: leveranciers
o Betalingsuitstel = gratis krediet (leverancierskrediet)
▪ Risicovol
▪ Bijna niet gewaarborgd → kans op betaling inschatten
o Alternatieve bronnen: handelsrapporten
- Concurrenten en overnemers
o Financiële positionering in de markt, relatieve prestaties, waardebepaling
(overnameprijs, schatten van intrinsieke waarde, ...)
- Werknemers
o Werkzekerheid
▪ Ruimte voor loononderhandelingen
▪ Vormen van looneisen
o Ondernemingsraad: werknemers informeren omtrent de economische en financiële
zaken en de tewerkstelling in de onderneming
- Overheid
o Beeld van bedrijfs- of sectorsituatie
▪ Regulerende interventies zoals subsidies, monopolistische acties
• Wanneer een bedrijf in een monopolie positie terecht komt, moet je
dit zelf aangeven. Jaarrekening heeft geen fiscaal doel voor de
overheid, maar biedt wel het vertrekpunt van de fiscale jaarrekening.
- Managers
o Beoordeling o.b.v. winstcijfers
o Gevaar? Winstmanagement: het uitstellen van kosten, bv het veranderen van het
afschrijvingsregime van gebouwen. Zo kan de jaarrekening jaar op jaar niet meer
vergeleken worden
▪ Uitgave ≠ kost
De gepubliceerde jaarrekening is belangrijk voor de verschillende belangenpartijen van een
bedrijf
3
, Beschikbaarheid van accountinginformatie
Voor wie?
Externe gebruikers kunnen enkel beslissingen nemen op basis van jaarrekeninginformatie als deze
gepubliceerd wordt.
Wie moet publiceren?
- Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid (NV, BV en CV) ongeacht hun grootte
- Niet voor alle ondernemingen is een analyse van de jaarrekening mogelijk
Eénmanszaken hoeven hun jaarrekening niet te publiceren. Kleine ondernemingen hoeven bv omzet
niet in te vullen, enkel bedrijfswinst en andere kosten (verkort formulier).
Waar?
Op de balanscentrale van de NBB (www.nbb.be)
Wanneer?
- Maximum 1 maand na goedkeuring door algemene vergadering
- Binnen de 6 maanden na afsluiting boekjaar moet deze goedgekeurd worden
- Publicatie staatsblad indien voldaan aan de publicatieverplichtingen (14 dagen)
Kwaliteit?
Logische en rekenkundige controles worden uitgevoerd
Wat?
Kleine onderneming:
- Niet meer dan 1 van de volgende criteria overschrijden:
o Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
o Jaaromzet excl. BTW: €9.000.000
o Balanstotaal: €4.500.00
Grote onderneming:
- Meer dan 1 van de bovenstaande criteria overschreden, ten minste 2 jaar achter elkaar
Een kleine onderneming kan een ‘verkort’ formulier invullen. Een grote onderneming moet een
volledig formulier invullen.
Microvennootschap
Kleine onderneming die noch moeder, noch filiaal is en die op het eide van het boekjaar niet meer
dan één van de onderstaande criteria overschrijden:
- Jaargemiddelde van het personeelbestand: 10 werknemers
- Jaaromzet excl. BTW: €700 000
- Balanstotaal: €350 000
Een kleine, niet-beursgenoteerde onderneming die gedurende 2 opeenvolgende boekjaren aan de
criteria van een microvennootschap beantwoordt, mag een micromodel gebruiken voor het
opmaken en neerleggen van de jaarrekening.
4
Les 1: inleiding (hoofdstuk 1)
Wat is accounting?
Accounting is het proces van het meten, registreren, verwerken en samenvatten van de gevolgen van
economische transacties tot financiële informatie.
Doel: geven van financiële informatie
Jaarrekening: resultaten + balans + verslag raad van bestuur + sociale balans
Management accounting vs. financial accounting
Financial Accounting Management Accounting
1. Belangrijkste Externe partijen: Management
gebruikers Investeerders, overheid,
M&A context
crediteuren, concurrenten, e.a.
2. Vrijheidsgraden Beperkt; Geen beperkingen, tenzij efficiëntie
Onderworpen aan
boekhoudrecht (GAAP)
3. Focus Hoe economische gebeurtenissen (Allerlei) gedrag van management
meten en communiceren? bijsturen
Privaat informeren (NDA)
4. Tijdsfocus Op het verleden georiënteerd Op de toekomst of op het verleden
5. Tijdspanne Gewoonlijk jaarlijks of soms per Flexibel
kwartaal
6. Rapportering Geen ‘detailrapporten’; rapport Gedetailleerde rapporten: per merk,
per entitiet per afdeling, klant, etc.
Management accounting = niet volgens een strikt format. Wordt niet aan het publiek gepubliceerd,
heeft een hoog intern karakter. Niet bedoeld om een publiek te informeren, wel om de eigen
managers. Mogelijks wel bij een fusie en overnemers om inzicht te geven in bedrijfsvoering die niet is
neergelegd in de jaarrekening. Ook inzicht in de laatste maanden en niet zozeer het laatste jaar.
,Het uiteindelijke doel is een overzicht/jaarrekening waarin duidelijk wordt gecommuniceerd hoe de
onderneming ervoor staat. Balans met bezittingen en schulden. Steeds volgens een strikt proces
GAAP = general accepted accounting principles → financial accounting
NDA = non-disclosure agreement = geheimhouding omtrent de management accounting
Als een BV zusterbedrijven heeft die niet zelf een BV zijn, dan is er 1 grote jaarrekening van alle
bedrijven, samen op een grote hoop. Je kan onderscheid maken, maar het is geen verplichting.
Voorbeeld financial accounting:
- De resultatenrekening = winst- en verliesrekening = P&L (profits & losses)
- Bedrijfswinst ≠ netto winst
Voorbeeld: management accounting
- Managing accounting format is in het Engels, dus
geen officiële taal.
- EBTDA = benadering van de winst voor belastingen
etc.
- Cashflow niet direct zichtbaar bij jaarrekening,
maar cash wordt gebruikt om schulden af te
betalen. Wel zichtbaar bij managing accountancy
2
,Voor wie is accountinginformatie nuttig?
Voor verschillende belangenpartijen:
- Aandeelhouders
o Heeft ‘boekhoudkundige’ winst belang voor aandeelhouders?
▪ Boekhoudkundige winst is vooral voor de aandeelhouders van belang.
▪ Niet-cash wanneer er op rekening wordt betaald bv 60 dagen (cash-in).
- Schuldeisers: financiële instellingen
o Financiële gezondheid bij toekenning en opvolging kredieten → ook informatie uit
interne, meer gedetailleerde jaarrekening, tussentijdse jaarrekening en financieel
plan
o Krediettoekenning: maximum leningsbedrag? Waarborgen? Rentevoet?
o Kredietopvolging: hoe evolueert de onderneming? Terugbetaling nog gegarandeerd?
→ contract stopzetten of uitoefenen volmachten
- Schuldeisers: leveranciers
o Betalingsuitstel = gratis krediet (leverancierskrediet)
▪ Risicovol
▪ Bijna niet gewaarborgd → kans op betaling inschatten
o Alternatieve bronnen: handelsrapporten
- Concurrenten en overnemers
o Financiële positionering in de markt, relatieve prestaties, waardebepaling
(overnameprijs, schatten van intrinsieke waarde, ...)
- Werknemers
o Werkzekerheid
▪ Ruimte voor loononderhandelingen
▪ Vormen van looneisen
o Ondernemingsraad: werknemers informeren omtrent de economische en financiële
zaken en de tewerkstelling in de onderneming
- Overheid
o Beeld van bedrijfs- of sectorsituatie
▪ Regulerende interventies zoals subsidies, monopolistische acties
• Wanneer een bedrijf in een monopolie positie terecht komt, moet je
dit zelf aangeven. Jaarrekening heeft geen fiscaal doel voor de
overheid, maar biedt wel het vertrekpunt van de fiscale jaarrekening.
- Managers
o Beoordeling o.b.v. winstcijfers
o Gevaar? Winstmanagement: het uitstellen van kosten, bv het veranderen van het
afschrijvingsregime van gebouwen. Zo kan de jaarrekening jaar op jaar niet meer
vergeleken worden
▪ Uitgave ≠ kost
De gepubliceerde jaarrekening is belangrijk voor de verschillende belangenpartijen van een
bedrijf
3
, Beschikbaarheid van accountinginformatie
Voor wie?
Externe gebruikers kunnen enkel beslissingen nemen op basis van jaarrekeninginformatie als deze
gepubliceerd wordt.
Wie moet publiceren?
- Vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid (NV, BV en CV) ongeacht hun grootte
- Niet voor alle ondernemingen is een analyse van de jaarrekening mogelijk
Eénmanszaken hoeven hun jaarrekening niet te publiceren. Kleine ondernemingen hoeven bv omzet
niet in te vullen, enkel bedrijfswinst en andere kosten (verkort formulier).
Waar?
Op de balanscentrale van de NBB (www.nbb.be)
Wanneer?
- Maximum 1 maand na goedkeuring door algemene vergadering
- Binnen de 6 maanden na afsluiting boekjaar moet deze goedgekeurd worden
- Publicatie staatsblad indien voldaan aan de publicatieverplichtingen (14 dagen)
Kwaliteit?
Logische en rekenkundige controles worden uitgevoerd
Wat?
Kleine onderneming:
- Niet meer dan 1 van de volgende criteria overschrijden:
o Jaargemiddelde personeelsbestand: 50 werknemers
o Jaaromzet excl. BTW: €9.000.000
o Balanstotaal: €4.500.00
Grote onderneming:
- Meer dan 1 van de bovenstaande criteria overschreden, ten minste 2 jaar achter elkaar
Een kleine onderneming kan een ‘verkort’ formulier invullen. Een grote onderneming moet een
volledig formulier invullen.
Microvennootschap
Kleine onderneming die noch moeder, noch filiaal is en die op het eide van het boekjaar niet meer
dan één van de onderstaande criteria overschrijden:
- Jaargemiddelde van het personeelbestand: 10 werknemers
- Jaaromzet excl. BTW: €700 000
- Balanstotaal: €350 000
Een kleine, niet-beursgenoteerde onderneming die gedurende 2 opeenvolgende boekjaren aan de
criteria van een microvennootschap beantwoordt, mag een micromodel gebruiken voor het
opmaken en neerleggen van de jaarrekening.
4
