Sociaal recht
Prof. Heylen Dirk
Sarah Pintens
Academiejaar 2023 - 2023
Sociaal recht 1
Academiejaar 2023 - 2024
,Inhoudsopgave
INLEIDING SOCIAAL RECHT ............................................................................................................................. 4
LES 1 – INLEIDING ................................................................................................................................................... 4
HET AANGAAN VD ARBEIDSOVEREENKOMST .................................................................................................................. 5
1. Geldigheidsvereisten ............................................................................................................................ 5
DEEL 2 ............................................................................................................................................................ 6
HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN VD ARBEIDSOVEREENKOMSTENWET (3 JULI 1978) ................................................... 6
2. Toepassingsgebied vd wet v 3 juli 1978 ............................................................................................... 6
3. Het aangaan vd arbeidsovereenkomst ................................................................................................ 7
4. Soorten arbeidsovereenkomsten.......................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 2. INHOUD VD ARBEIDSOVEREENKOMSTEN ................................................................................................ 11
1. Het dwingende karakter vd Arbeidsovereenkomstenwet .................................................................. 11
2. Het proeEeding ................................................................................................................................. 11
3. Het concurrenGebeding ..................................................................................................................... 11
4. Het scholingsbeding ........................................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 3. UITVOERING VD ARBEIDSOVEREENKOMST.............................................................................................. 15
1. VerplichGngen v beide parGjen .......................................................................................................... 15
2. VerplichGngen vd werknemer ............................................................................................................ 16
3. VerplichGngen vd werkgever .............................................................................................................. 17
4. Aansprakelijkheid vd parGjen............................................................................................................. 18
5. Privacy werknemer vs controlerecht werkgever ................................................................................ 19
HOOFDSTUK 4. SCHORSING VAN DE UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ............................................................. 20
A. Schorsing vd uitvoering vd arbeidsovereenkomst .............................................................................. 20
..................................................................................................................................................................... 23
B. Betaalde feestdagen .......................................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 6. EINDE VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ................................................................................................ 35
1. Algemene(civielrechtelijke) wijzen van beëindiging ........................................................................... 35
2. Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag door opzeg ......................................................... 36
3. Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag wegens dringende redenen ............................... 42
4. OnregelmaGge beëindiging of verbreking van de arbeidsovereenkomst........................................... 43
5. Bescherming tegen ontslag................................................................................................................ 43
6. Rechtsmisbruik bij ontslag ................................................................................................................. 43
7. Het ontslag en discriminaGe van een arbeidsongeschikte werknemer .............................................. 44
DEEL 3 .......................................................................................................................................................... 45
HOOFDSTUK 1. SOCIALEZEKERHEIDSRECHT ................................................................................................................. 45
1. Sociale zekerheid en sociale bijstand ................................................................................................. 45
2. Enkele kenmerken vd sociale zekerheid.............................................................................................. 45
3. Stelsels van sociale zekerheid............................................................................................................. 46
4. Structuur vd sociale zekerheid ........................................................................................................... 46
5. Onderwerping aan de sociale zekerheid (werknemers) ..................................................................... 47
6. Het loon waarop de bijdragen worden geïnd .................................................................................... 48
7. Financiering vd sociale zekerheid door loontrekkende ....................................................................... 48
8. VerplichGngen vd werkgever .............................................................................................................. 48
9. Verjaring v betaling v sociale bijdragen ............................................................................................. 49
10. Kruispuntbank vd sociale zekerheid .............................................................................................. 49
HOOFDSTUK 2. ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING ................................................................................................. 50
1. Geneeskundige verzorging ................................................................................................................. 50
2. Arbeidsongeschiktheid en moederschap............................................................................................ 53
HOOFDSTUK 3. PROFESSIONELE RISICO’S ................................................................................................................... 56
1. Arbeidsongevallen ............................................................................................................................. 56
2. Beroepsziekten ................................................................................................................................... 58
HOOFDSTUK 4. WERKLOOSHEID EN SWT .................................................................................................................. 62
1. AdministraGeve organisaGe ............................................................................................................... 62
Sociaal recht 2
Academiejaar 2023 - 2024
, 2. Werkloosheidsuitkeringen voor volGjds werklozen ............................................................................ 62
HOOFDSTUK 5. PENSIOENEN EN AANVULLENDE PENSIOENEN ......................................................................................... 65
1. Pensioenen ......................................................................................................................................... 65
Sociaal recht 3
Academiejaar 2023 - 2024
, Inleiding sociaal recht
Les 1 – Inleiding
Sociaalrecht
Arbeidsrecht en Sociaal zekerheidsrecht
• Alles wat te maken heeR • Sociaal risico (voor ziekte,
met tewerkstelling è werkloos worden, …)
Arbeidsovereenkomsten( • Pensioenen
wet)
Enkele begrippen:
Arbeidsovereenkomst = een wederkerige overeenkomst waarbij twee parCjen (werkgever &
werknemer) tegenover elkaar een verbintenis aangaan of verplichCng opnemen.
3 consCtuCeve bestanddelen:
1. Er moet werk zijn
2. Er moet een loon betaald worden
3. Er is sprake van een ondergeschikt verband !! (recht om bevelen te geven)
è Als deze elementen vervuld zijn dan zijn de spelregels volgens de arbeidsovereenkomstenwet van
toepassing
è Wat is geen arbeidsovereenkomst?
Þ Ambtenaren (vastbenoemd bij de overheid) :
• Zij hebben een statuut (ipv een arbeidsovereenkomst) (hier is dus ook een andere
regeling v toepassing)
• Ambtenaren kan je niet ontslaan (wel uitzonderingen)
Þ Leerovereenkomst: stage
• Hier staat niet de arbeid centraal maar wel het feit dat je opgeleid wordt
Þ Vrijwilligers
Þ Zelfstandigen
• Hier is geen sprake ve ondergeschikt verband
Þ Schijnzelfstandingen (iemand die enkel op papier zelfstandig is, om bepaalde belasTngen te
ontduiken)
Sociaal recht 4
Academiejaar 2023 - 2024
Prof. Heylen Dirk
Sarah Pintens
Academiejaar 2023 - 2023
Sociaal recht 1
Academiejaar 2023 - 2024
,Inhoudsopgave
INLEIDING SOCIAAL RECHT ............................................................................................................................. 4
LES 1 – INLEIDING ................................................................................................................................................... 4
HET AANGAAN VD ARBEIDSOVEREENKOMST .................................................................................................................. 5
1. Geldigheidsvereisten ............................................................................................................................ 5
DEEL 2 ............................................................................................................................................................ 6
HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN VD ARBEIDSOVEREENKOMSTENWET (3 JULI 1978) ................................................... 6
2. Toepassingsgebied vd wet v 3 juli 1978 ............................................................................................... 6
3. Het aangaan vd arbeidsovereenkomst ................................................................................................ 7
4. Soorten arbeidsovereenkomsten.......................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 2. INHOUD VD ARBEIDSOVEREENKOMSTEN ................................................................................................ 11
1. Het dwingende karakter vd Arbeidsovereenkomstenwet .................................................................. 11
2. Het proeEeding ................................................................................................................................. 11
3. Het concurrenGebeding ..................................................................................................................... 11
4. Het scholingsbeding ........................................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 3. UITVOERING VD ARBEIDSOVEREENKOMST.............................................................................................. 15
1. VerplichGngen v beide parGjen .......................................................................................................... 15
2. VerplichGngen vd werknemer ............................................................................................................ 16
3. VerplichGngen vd werkgever .............................................................................................................. 17
4. Aansprakelijkheid vd parGjen............................................................................................................. 18
5. Privacy werknemer vs controlerecht werkgever ................................................................................ 19
HOOFDSTUK 4. SCHORSING VAN DE UITVOERING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ............................................................. 20
A. Schorsing vd uitvoering vd arbeidsovereenkomst .............................................................................. 20
..................................................................................................................................................................... 23
B. Betaalde feestdagen .......................................................................................................................... 31
HOOFDSTUK 6. EINDE VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ................................................................................................ 35
1. Algemene(civielrechtelijke) wijzen van beëindiging ........................................................................... 35
2. Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag door opzeg ......................................................... 36
3. Arbeidsrechtelijke wijzen van beëindiging: ontslag wegens dringende redenen ............................... 42
4. OnregelmaGge beëindiging of verbreking van de arbeidsovereenkomst........................................... 43
5. Bescherming tegen ontslag................................................................................................................ 43
6. Rechtsmisbruik bij ontslag ................................................................................................................. 43
7. Het ontslag en discriminaGe van een arbeidsongeschikte werknemer .............................................. 44
DEEL 3 .......................................................................................................................................................... 45
HOOFDSTUK 1. SOCIALEZEKERHEIDSRECHT ................................................................................................................. 45
1. Sociale zekerheid en sociale bijstand ................................................................................................. 45
2. Enkele kenmerken vd sociale zekerheid.............................................................................................. 45
3. Stelsels van sociale zekerheid............................................................................................................. 46
4. Structuur vd sociale zekerheid ........................................................................................................... 46
5. Onderwerping aan de sociale zekerheid (werknemers) ..................................................................... 47
6. Het loon waarop de bijdragen worden geïnd .................................................................................... 48
7. Financiering vd sociale zekerheid door loontrekkende ....................................................................... 48
8. VerplichGngen vd werkgever .............................................................................................................. 48
9. Verjaring v betaling v sociale bijdragen ............................................................................................. 49
10. Kruispuntbank vd sociale zekerheid .............................................................................................. 49
HOOFDSTUK 2. ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING ................................................................................................. 50
1. Geneeskundige verzorging ................................................................................................................. 50
2. Arbeidsongeschiktheid en moederschap............................................................................................ 53
HOOFDSTUK 3. PROFESSIONELE RISICO’S ................................................................................................................... 56
1. Arbeidsongevallen ............................................................................................................................. 56
2. Beroepsziekten ................................................................................................................................... 58
HOOFDSTUK 4. WERKLOOSHEID EN SWT .................................................................................................................. 62
1. AdministraGeve organisaGe ............................................................................................................... 62
Sociaal recht 2
Academiejaar 2023 - 2024
, 2. Werkloosheidsuitkeringen voor volGjds werklozen ............................................................................ 62
HOOFDSTUK 5. PENSIOENEN EN AANVULLENDE PENSIOENEN ......................................................................................... 65
1. Pensioenen ......................................................................................................................................... 65
Sociaal recht 3
Academiejaar 2023 - 2024
, Inleiding sociaal recht
Les 1 – Inleiding
Sociaalrecht
Arbeidsrecht en Sociaal zekerheidsrecht
• Alles wat te maken heeR • Sociaal risico (voor ziekte,
met tewerkstelling è werkloos worden, …)
Arbeidsovereenkomsten( • Pensioenen
wet)
Enkele begrippen:
Arbeidsovereenkomst = een wederkerige overeenkomst waarbij twee parCjen (werkgever &
werknemer) tegenover elkaar een verbintenis aangaan of verplichCng opnemen.
3 consCtuCeve bestanddelen:
1. Er moet werk zijn
2. Er moet een loon betaald worden
3. Er is sprake van een ondergeschikt verband !! (recht om bevelen te geven)
è Als deze elementen vervuld zijn dan zijn de spelregels volgens de arbeidsovereenkomstenwet van
toepassing
è Wat is geen arbeidsovereenkomst?
Þ Ambtenaren (vastbenoemd bij de overheid) :
• Zij hebben een statuut (ipv een arbeidsovereenkomst) (hier is dus ook een andere
regeling v toepassing)
• Ambtenaren kan je niet ontslaan (wel uitzonderingen)
Þ Leerovereenkomst: stage
• Hier staat niet de arbeid centraal maar wel het feit dat je opgeleid wordt
Þ Vrijwilligers
Þ Zelfstandigen
• Hier is geen sprake ve ondergeschikt verband
Þ Schijnzelfstandingen (iemand die enkel op papier zelfstandig is, om bepaalde belasTngen te
ontduiken)
Sociaal recht 4
Academiejaar 2023 - 2024
