Anatomie beenderenstelsel
Variaties in botstructuur
- 2 typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (macroscopisch)
o Compact beenweefsel (substantia compacta) vooral in diafyse
o Spongieus beenweefsel (subtantia spongiosa) vooral in epifyse
o Buitenste beenvlies/periost en binnenste beenvlies/endost
o Bloedvaten door gehele bot en mergholte
- 2 typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (microscopisch)
o Compacta: parallelle osteonen (cilindervormige systemen van Havers)
met centrale kanalen van Havers en verbindingskanalen van
Volkmann (met arteriën, venen)
o Spongiosa: netwerkvormig gerangschikte botbalkjes/trabeculae
o Rustende botcellen/osteocyten in lacunen (met lamellen en
kanaaltjes)
- Beenweefsel (microscopisch)
o Beenweefsel = cellen + vezels + tussenstof
o Cellen
Osteoblasten: botaanmaak
Osteoclasten: botafbraak
Rustende osteoblasten: osteocyten
o Vezels
Bij jonge kinderen vooral elastine- maar ook
collageenvezels
Bij volwassenen vooral collageen- maar ook
elastinevezels
o Tussenstof/matrix: calcium- en fosfaatdepot
Relatie kracht en botstructuur
- Buig- en rotatiekrachten
o Belasting uit beperkt aantal richtingen > compacta met
parallelle osteonen die doorbuigen voorkomt bij
loodrechte belasting
- Compressiekrachten
o Geringe belasting van uiteenlopende richtingen (in
mergholte of bij gewrichten) > spongiosa met
trabeculae gerangschikt in de richting van de krachten
Functies beenweefsel
- Mechanische functies - Fysiologische functies
o Weerstand tegen externe krachten o Vorming van bloedcellen
o Hefboomsysteem voor transfer van (hematopoëse)
kracht o Calciumopslag (homeostasis van
o Bescherming voor vitale interne mineralen)
organen
Bone remoddelling > homeostase
- Hermodellering en belasting
o Hermodellering = voortdurende afbraak (osteoclasten) en opnieuw vormen (osteoblasten)
van botweefsel
o Botvormen aangepast aan belasting
o Turn-over van mineralen > aanpassing aan nieuwe belasting mogelijk
o Jongvolwassen bot: ieder jaar 1/5 van skelet gerecycled
- Homeostase
o Homeostase = evenwicht in aanmaak, opslag en afbraak van botmassa
o Botten: 99% calcium
o Controle van opslag/afgifte van botmassa door hormonen
Hormoonregulatie calcium in bot
- Hormonen > opslag/afgifte calcium
o Parat(hyreoideaal) hormoon (PTH uit bijschildklier) laat
botten Ca2+ afgeven aan bloed (osteoclasten) en bevordert
terugresorptie van Ca2+ uit nieren
o Calcitonine (uit schildklier) bevordert de calciumopslag in bot
bij verhoogde Ca2+- concentratie in het bloed
- Vitamine
o Vitamine D3 bevordert calciumopname in de dunne darm
o In huid gevormd o.i.v. UV-licht
Verminderde botbelasting
Variaties in botstructuur
- 2 typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (macroscopisch)
o Compact beenweefsel (substantia compacta) vooral in diafyse
o Spongieus beenweefsel (subtantia spongiosa) vooral in epifyse
o Buitenste beenvlies/periost en binnenste beenvlies/endost
o Bloedvaten door gehele bot en mergholte
- 2 typen beenweefsel bij lange pijpbeenderen (microscopisch)
o Compacta: parallelle osteonen (cilindervormige systemen van Havers)
met centrale kanalen van Havers en verbindingskanalen van
Volkmann (met arteriën, venen)
o Spongiosa: netwerkvormig gerangschikte botbalkjes/trabeculae
o Rustende botcellen/osteocyten in lacunen (met lamellen en
kanaaltjes)
- Beenweefsel (microscopisch)
o Beenweefsel = cellen + vezels + tussenstof
o Cellen
Osteoblasten: botaanmaak
Osteoclasten: botafbraak
Rustende osteoblasten: osteocyten
o Vezels
Bij jonge kinderen vooral elastine- maar ook
collageenvezels
Bij volwassenen vooral collageen- maar ook
elastinevezels
o Tussenstof/matrix: calcium- en fosfaatdepot
Relatie kracht en botstructuur
- Buig- en rotatiekrachten
o Belasting uit beperkt aantal richtingen > compacta met
parallelle osteonen die doorbuigen voorkomt bij
loodrechte belasting
- Compressiekrachten
o Geringe belasting van uiteenlopende richtingen (in
mergholte of bij gewrichten) > spongiosa met
trabeculae gerangschikt in de richting van de krachten
Functies beenweefsel
- Mechanische functies - Fysiologische functies
o Weerstand tegen externe krachten o Vorming van bloedcellen
o Hefboomsysteem voor transfer van (hematopoëse)
kracht o Calciumopslag (homeostasis van
o Bescherming voor vitale interne mineralen)
organen
Bone remoddelling > homeostase
- Hermodellering en belasting
o Hermodellering = voortdurende afbraak (osteoclasten) en opnieuw vormen (osteoblasten)
van botweefsel
o Botvormen aangepast aan belasting
o Turn-over van mineralen > aanpassing aan nieuwe belasting mogelijk
o Jongvolwassen bot: ieder jaar 1/5 van skelet gerecycled
- Homeostase
o Homeostase = evenwicht in aanmaak, opslag en afbraak van botmassa
o Botten: 99% calcium
o Controle van opslag/afgifte van botmassa door hormonen
Hormoonregulatie calcium in bot
- Hormonen > opslag/afgifte calcium
o Parat(hyreoideaal) hormoon (PTH uit bijschildklier) laat
botten Ca2+ afgeven aan bloed (osteoclasten) en bevordert
terugresorptie van Ca2+ uit nieren
o Calcitonine (uit schildklier) bevordert de calciumopslag in bot
bij verhoogde Ca2+- concentratie in het bloed
- Vitamine
o Vitamine D3 bevordert calciumopname in de dunne darm
o In huid gevormd o.i.v. UV-licht
Verminderde botbelasting
