Erasmus Universiteit Rotterdam – Psychologie
1.2C Biological Psychology: The human body
Samenvatting NL
Probleem 1: Brain and body 2
Probleem 2: Two sides 8
Probleem 3: Inside the neuron 14
Probleem 4: Drugs 21
Probleem 5: Bon appetit 29
Probleem 6: Night, night 37
Probleem 7: Stress 43
1
, Probleem 1: Brain and body
Leerdoelen
• Hoe werkt het centrale
zenuwsysteem (specifiek het
brein)?
• Wat zijn de verschillende
delen/gebieden in het
brein?(brein anatomie)
• Wat zijn neuronen?
• Hoe stuurt het brein informatie
naar de rest van het lichaam?
• Hoe wordt informatie van het
lichaam terug naar het brein
gestuurd?
Indeling van het zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel (CZS): hersenen en ruggenmerg.
Perifere zenuwstelsel (PZS): verbindt de hersenen en ruggenmerg met de rest van het
lichaam.
• Somatisch zenuwstelsel: bestaat uit de axonen die informatie overbrengen van de
zintuigen naar het CZS en van het CZS naar de spieren (externe omgeving).
• Autonome zenuwstelsel: bestuurt het hart, darmen en andere organen (interne
omgeving).
o Sympatisch zenuwstelsel: netwerk van zenuwen dat de organen voorbereidt
op activiteit → fight or flight reactie → ademhaling en hartslag verhogen,
spijsvertering verlagen.
o Parasympatisch zenuwstelsel: systeem dat werkt bij rust en vertering. Het
doet meestal het tegenovergestelde van het sympatisch zenuwstelsel →
ademhaling en hartslag verlagen, spijsvertering verhogen, seksuele opwinding
bevorderen.
Anatomische richtingen
Dorsal: naar de rug → bovenkant van hersenen.
Ventral: naar de buik → onderkant van hersenen.
Anterior: aan de voorkant.
Posterior: aan de achterkant.
Superior: boven.
Inferior: onder.
Lateral: aan de zijkant.
Medial: in het midden.
Proximal: dichtbij.
Distal: verder weg.
Ipsilateral: aan dezelfde kant van het lichaam.
Contralateral: aan de tegenovergestelde kant van het lichaam.
Coronal (frontal) vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien worden
vanaf de voorkant van de hersenen.
Sagittal vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien worden vanaf de
zijkant van de hersenen.
2
,Horizontal (transverse) vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien
worden vanaf de bovenkant van de hersenen.
Ruggenmerg
• Communiceert met alle gevoelsorganen
en spieren, behalve met die in het
hoofd, door middel van
hersenzenuwen (cranial nerves).
• Binnenkomende axonbundels dragen
sensorische informatie (dorsal).
• Uitgaande axonbundels dragen
motorische informatie (ventral).
• Cellichamen van sensorische neuronen
liggen in het dorsale wortelganglia
(buiten het ruggenmerg).
• Cellichamen van motorische neuronen
liggen in het ruggenmerg.
• In het midden van het ruggenmerg ligt grijze massa. Hier bevinden zich cellichamen
en dendrieten. Neuronen sturen axonen naar de hersenen of andere delen van het
ruggenmerg door de witte massa. Heir bevinden zich gemyeliniseerde axonen.
• Het ruggenmerg stuurt sensorische informatie naar de hersenen en ontvangt
motorische commando’s van de hersenen.
Hersenen
Achterhersenen (hindbrain)
• Myelencephalon
o Medulla (verlengde merg): verlenging van het ruggenmerg. Het hoofd en de
organen zijn verbonden met de medulla door 12 paar hersenzenuwen (cranial
nerves). Hersenzenuwen die in de medulla liggen beheersen ademhaling,
hartslag, braken, speekselvloed, hoesten en niesen.
• Metencephalon
o Pons: hier kruisen axonen van elke hersenhelft naar de andere kant van het
ruggenmerg → linker hersenhelft stuur spieren aan van de rechterkant van het
lichaam, en de rechter hersenhelft stuurt spieren aan van de linkerkant van
het lichaam. De pons verbindt de medulla met de middenhersenen.
o Cerebellum (kleine hersenen): beheerst bewegingen, is belangrijk voor
evenwicht en coördinatie. Het is ook belangrijk bij bepaalde soorten leren en
conditionering.
Middenhersenen (midbrain)
• Mesencephalon
o Tectum: dak/bovenkant van de middenhersenen → verwerkt zintuiglijke
informatie.
▪ Superior colliculus en inferior colliculus: zwellingen aan beide
kanten van het tectum. Beide zijn belangrijk voor sensorische
verwerking. De inferior colliculus is belangrijk voor gehoor, en de
superior colliculus is belangrijk voor zicht.
o Tegmentum: tussenliggende niveaus van de middenhersenen. Het ligt onder
de tectum. Het speelt een rol bij bewegingen.
▪ Substantia nigra: maakt beweging makkelijker door dopamine.
▪ Ventral tegmental area (VTA)
▪ Reticular formation: speelt een rol bij slapen, beweging en aandacht.
3
, Voorhersenen (forebrain)
De voorhersenen bestaan uit twee hersenhelften, linker en rechter hersenhelft, die
gescheiden worden door de longitudinale fissure. Ze ontvangen sensorische informatie
van de tegenovergestelde kant van het lichaam en besturen spieren aan de
tegenovergestelde kant.
• Telencephalon
o Het buitenste deel is de hersenschors (cerebral cortex). Hieronder liggen
andere structuren, zoals de thalamus en basale ganglia.
o Aan de buitenkant van de hersenschors ligt grijze massa. Aan de binnenkant
ligt witte massa.
o De hersenschors bestaat uit 6 verschillende laminae: lagen van cellichamen
die evenwijdig zijn aan het oppervlak van de schors en gescheiden zijn van
elkaar door lagen vezels. De laminae verschillen in dikte en belangrijkheid per
deel van de schors.
o De cellen van de schors zijn ook georganiseerd in kolommen van cellen die
loodrecht staan op de laminae. De cellen in een kolom reageren op dezelfde
dingen
De hersenschors bestaat uit 4 hersenkwabben.
1. Occipitale kwab → visuele informatie.
Het achterste deel is de primaire visuele cortex (gestreepte cortex).
Beschadiging van een deel van de gestreepte cortex veroorzaakt
corticale blindheid in het gerelateerde deel van het zicht → niet kunnen
zien, maar wel visuele scenes in beelden en visuele dromen hebben.
2. Pariëtale kwab → informatie over aanraking en lichaam gevoelens.
Ligt tussen de occipitale kwab en de centrale sulcus: een diepe gleuf in
het oppervlak van de cortex.
Achter de centrale sulcus ligt de postcentrale gyrus of primaire
somatosensorische cortex → ontvangt gevoelens van tastreceptoren,
spierrekreceptoren en gewichtsreceptoren. Het bestaat uit vier celbanden.
Gebieden langs elke band ontvangen informatie van verschillende delen
van het lichaam.
3. Temporale kwab → informatie over gehoor en complexe aspecten van
zicht, emotioneel en motiverend gedrag. Het ligt aan de zijkant van elke
hersenhelft. De linker temporale kwab is belangrijk voor het begrijpen van
gesproken taal.
4. Frontale kwab → plannen van bewegingen, recent geheugen, sommige
aspecten van emoties. Het achterste deel van de frontale kwab is de
primaire motorische cortex of de precentrale gyrus → controle van
fijne bewegingen. Het voorste deel van de frontale kwab is de prefrontale
cortex.
4
1.2C Biological Psychology: The human body
Samenvatting NL
Probleem 1: Brain and body 2
Probleem 2: Two sides 8
Probleem 3: Inside the neuron 14
Probleem 4: Drugs 21
Probleem 5: Bon appetit 29
Probleem 6: Night, night 37
Probleem 7: Stress 43
1
, Probleem 1: Brain and body
Leerdoelen
• Hoe werkt het centrale
zenuwsysteem (specifiek het
brein)?
• Wat zijn de verschillende
delen/gebieden in het
brein?(brein anatomie)
• Wat zijn neuronen?
• Hoe stuurt het brein informatie
naar de rest van het lichaam?
• Hoe wordt informatie van het
lichaam terug naar het brein
gestuurd?
Indeling van het zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel (CZS): hersenen en ruggenmerg.
Perifere zenuwstelsel (PZS): verbindt de hersenen en ruggenmerg met de rest van het
lichaam.
• Somatisch zenuwstelsel: bestaat uit de axonen die informatie overbrengen van de
zintuigen naar het CZS en van het CZS naar de spieren (externe omgeving).
• Autonome zenuwstelsel: bestuurt het hart, darmen en andere organen (interne
omgeving).
o Sympatisch zenuwstelsel: netwerk van zenuwen dat de organen voorbereidt
op activiteit → fight or flight reactie → ademhaling en hartslag verhogen,
spijsvertering verlagen.
o Parasympatisch zenuwstelsel: systeem dat werkt bij rust en vertering. Het
doet meestal het tegenovergestelde van het sympatisch zenuwstelsel →
ademhaling en hartslag verlagen, spijsvertering verhogen, seksuele opwinding
bevorderen.
Anatomische richtingen
Dorsal: naar de rug → bovenkant van hersenen.
Ventral: naar de buik → onderkant van hersenen.
Anterior: aan de voorkant.
Posterior: aan de achterkant.
Superior: boven.
Inferior: onder.
Lateral: aan de zijkant.
Medial: in het midden.
Proximal: dichtbij.
Distal: verder weg.
Ipsilateral: aan dezelfde kant van het lichaam.
Contralateral: aan de tegenovergestelde kant van het lichaam.
Coronal (frontal) vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien worden
vanaf de voorkant van de hersenen.
Sagittal vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien worden vanaf de
zijkant van de hersenen.
2
,Horizontal (transverse) vlak/plane: een vlak dat de hersenstructuren toont die gezien
worden vanaf de bovenkant van de hersenen.
Ruggenmerg
• Communiceert met alle gevoelsorganen
en spieren, behalve met die in het
hoofd, door middel van
hersenzenuwen (cranial nerves).
• Binnenkomende axonbundels dragen
sensorische informatie (dorsal).
• Uitgaande axonbundels dragen
motorische informatie (ventral).
• Cellichamen van sensorische neuronen
liggen in het dorsale wortelganglia
(buiten het ruggenmerg).
• Cellichamen van motorische neuronen
liggen in het ruggenmerg.
• In het midden van het ruggenmerg ligt grijze massa. Hier bevinden zich cellichamen
en dendrieten. Neuronen sturen axonen naar de hersenen of andere delen van het
ruggenmerg door de witte massa. Heir bevinden zich gemyeliniseerde axonen.
• Het ruggenmerg stuurt sensorische informatie naar de hersenen en ontvangt
motorische commando’s van de hersenen.
Hersenen
Achterhersenen (hindbrain)
• Myelencephalon
o Medulla (verlengde merg): verlenging van het ruggenmerg. Het hoofd en de
organen zijn verbonden met de medulla door 12 paar hersenzenuwen (cranial
nerves). Hersenzenuwen die in de medulla liggen beheersen ademhaling,
hartslag, braken, speekselvloed, hoesten en niesen.
• Metencephalon
o Pons: hier kruisen axonen van elke hersenhelft naar de andere kant van het
ruggenmerg → linker hersenhelft stuur spieren aan van de rechterkant van het
lichaam, en de rechter hersenhelft stuurt spieren aan van de linkerkant van
het lichaam. De pons verbindt de medulla met de middenhersenen.
o Cerebellum (kleine hersenen): beheerst bewegingen, is belangrijk voor
evenwicht en coördinatie. Het is ook belangrijk bij bepaalde soorten leren en
conditionering.
Middenhersenen (midbrain)
• Mesencephalon
o Tectum: dak/bovenkant van de middenhersenen → verwerkt zintuiglijke
informatie.
▪ Superior colliculus en inferior colliculus: zwellingen aan beide
kanten van het tectum. Beide zijn belangrijk voor sensorische
verwerking. De inferior colliculus is belangrijk voor gehoor, en de
superior colliculus is belangrijk voor zicht.
o Tegmentum: tussenliggende niveaus van de middenhersenen. Het ligt onder
de tectum. Het speelt een rol bij bewegingen.
▪ Substantia nigra: maakt beweging makkelijker door dopamine.
▪ Ventral tegmental area (VTA)
▪ Reticular formation: speelt een rol bij slapen, beweging en aandacht.
3
, Voorhersenen (forebrain)
De voorhersenen bestaan uit twee hersenhelften, linker en rechter hersenhelft, die
gescheiden worden door de longitudinale fissure. Ze ontvangen sensorische informatie
van de tegenovergestelde kant van het lichaam en besturen spieren aan de
tegenovergestelde kant.
• Telencephalon
o Het buitenste deel is de hersenschors (cerebral cortex). Hieronder liggen
andere structuren, zoals de thalamus en basale ganglia.
o Aan de buitenkant van de hersenschors ligt grijze massa. Aan de binnenkant
ligt witte massa.
o De hersenschors bestaat uit 6 verschillende laminae: lagen van cellichamen
die evenwijdig zijn aan het oppervlak van de schors en gescheiden zijn van
elkaar door lagen vezels. De laminae verschillen in dikte en belangrijkheid per
deel van de schors.
o De cellen van de schors zijn ook georganiseerd in kolommen van cellen die
loodrecht staan op de laminae. De cellen in een kolom reageren op dezelfde
dingen
De hersenschors bestaat uit 4 hersenkwabben.
1. Occipitale kwab → visuele informatie.
Het achterste deel is de primaire visuele cortex (gestreepte cortex).
Beschadiging van een deel van de gestreepte cortex veroorzaakt
corticale blindheid in het gerelateerde deel van het zicht → niet kunnen
zien, maar wel visuele scenes in beelden en visuele dromen hebben.
2. Pariëtale kwab → informatie over aanraking en lichaam gevoelens.
Ligt tussen de occipitale kwab en de centrale sulcus: een diepe gleuf in
het oppervlak van de cortex.
Achter de centrale sulcus ligt de postcentrale gyrus of primaire
somatosensorische cortex → ontvangt gevoelens van tastreceptoren,
spierrekreceptoren en gewichtsreceptoren. Het bestaat uit vier celbanden.
Gebieden langs elke band ontvangen informatie van verschillende delen
van het lichaam.
3. Temporale kwab → informatie over gehoor en complexe aspecten van
zicht, emotioneel en motiverend gedrag. Het ligt aan de zijkant van elke
hersenhelft. De linker temporale kwab is belangrijk voor het begrijpen van
gesproken taal.
4. Frontale kwab → plannen van bewegingen, recent geheugen, sommige
aspecten van emoties. Het achterste deel van de frontale kwab is de
primaire motorische cortex of de precentrale gyrus → controle van
fijne bewegingen. Het voorste deel van de frontale kwab is de prefrontale
cortex.
4
