Samenvatting h3 en h4 praktisch verbintenissenrecht

Week 2 (H3)

H 3.1 Nietigheid

Art. 3:32 lid 2 BW: als een onbekwame persoon een eenzijdige rechtshandeling uitvoert die niet tot
een ander is gericht, is hij nietig.
 Rechtshandeling is ook nietig als iemand met een geestelijke stoornis een rechtshandeling
verricht en er sprake is van een wilsgebrek veroorzaakt door die stoornis.

Nietige rechtshandeling: heeft juridisch gezien nooit bestaan en heeft ook geen rechtsgevolg.

Art. 3:39 BW: rechtshandelingen zijn nietig als ze niet in de voorgeschreven vorm zijn verricht.
 Bv. Concurrentiebeding

Art. 3:40 BW: rechtshandeling is nietig wanneer het in strijd is met:
1. De goede zeden
2. De openbare orde
3. Een dwingende wetsbepaling

1. Strijd met goede zeden
 Rechtshandeling die ingaat tegen de geldende normen en waarden.
 Een baas van een bedrijf die bijna failliet gaat, hoort geen bonus te krijgen.

2. Strijd met openbare orde
 Rechtshandeling die strijdig is met wat we acceptabel vinden in de Nederlandse rechtsorde.


3. Strijd met de wet
 Rechtshandeling is nietig, wanneer die in de wet specifiek verboden is.

Een rechtshandeling is van rechtswege (automatisch) nietig. Er hoeft geen beroep op worden
gedaan, of een rechter die de overeenkomst nietig verklaard.

3.2 Vernietigbaarheid

Vernietigbare rechtshandeling: rechtshandeling die tot stand komt maar daarna ongedaan kan
worden gemaakt. Bestaat tot het moment dat het is vernietigd.

Handelingsonbekwaamheid
Art. 3:32 lid 2: rechtshandeling is vernietigbaar wanneer deze verricht is door een
handelingsonbekwame.

Volgende personen zijn handelingsonbekwaam:
 Minderjarige: zonder toestemming mag hij geen rechtshandelingen verrichten, tenzij hij
handelt met toestemming van een ouder of voogd.
 Meerderjarige onder curatele: rechtshandelingen mogen alleen worden verricht onder
toestemming van curator.

Geestelijke stoornis
 Ontbreken van de wil: iemand met een geestelijke stoornis kan niet bepalen of een
rechtsgevolg in zijn belang is.
 Hierdoor is zo een rechtshandeling vernietigbaar.

, Bedreiging
 Art. 3:44 lid 1 BW: rechtshandeling is vernietigbaar wanneer zij door een bedreiging, bedrog
of misbruik van omstandigheden tot stand is gekomen.
 Wilsgebreken: sprake van tegenstrijdigheid tussen wil en verklaring.

Bedreiging: iemand verricht een bepaalde rechtshandeling omdat hij (of een ander) wordt bedreigd
met enig nadeel.
 Iemand voelt een zware psychische druk waardoor zijn wil op een onjuiste manier tot stand
komt.
 De bedreiging moet onrechtmatig zijn.

Bedrog
Art. 3:44 lid 3 BW: er is sprake van bedrog als iemand ervoor zorgt dat een ander een
rechtshandeling verricht door:
1. Opzettelijk onjuiste mededeling te doen
2. Opzettelijk iets te verzwijgen dat medegedeeld had moeten worden
3. Een andere kunstgreep

Andere kunstgreep: andere list of vorm van misleiding

Misbruik van omstandigheden
 Iemand beweegt een ander tot het verrichten van een rechtshandeling, terwijl hij weet of
moet begrijpen dat die ander in bijzondere omstandigheden verkeerd (art. 3:44 lid 4 BW).

Bijzondere omstandigheden:
1. Noodtoestand: iemand handelt noodgedwongen op een bepaalde manier omdat hij voor zijn
gevoel geen andere keuze heeft.
2. Afhankelijkheid: ene partij heeft een veel sterkere positie dan de andere, waardoor
laatstgenoemde in een afhankelijke positie verkeerd.
3. Lichtzinnigheid: iemand is niet in staat een weloverwogen beslissing te nemen, omdat hij de
gevolgen van zijn handelen niet kan overzien.
4. Abnormale geestestoestand: door tijdelijke of blijvende geestelijke stoornis is iemand niet bij
machte normaal te denken.
5. Onervarenheid: iemand heeft geen of weinig ervaring op een bepaald gebied.

Als iemand weet of moet begrijpen dat de wil van de ander wordt gevormd onder invloed van een
bijzondere omstandigheid, dan mag hij geen rechtshandeling met die persoon aangaan.
 Gebeurt het toch, wordt rechtshandeling vernietigd.

Dwaling
 Een vernietigingsgrond die uitsluitend van toepassing is bij overeenkomsten. Iemand dwaalt
als hij een overeenkomst aangaat op basis van een onjuiste voorstelling van zaken.
 Bij dwaling en bedrog gaat het beiden om iemand die een rechtshandeling verricht op basis
van een verkeerde voorstelling van zaken.
 Maar bij bedrog verstrekt de bedrieger opzettelijk juiste informatie of houdt hij opzettelijk
relevante informatie achter. Degene die op bedrog roept moet kunnen aantonen dat er
sprake is van opzet.
 Bij dwaling is opzet geen vereiste.
Art. 6:228 lid 1 BW: overeenkomst die tot stand is gekomen onder invloed van een dwaling en die bij
een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn gesloten, is in de volgende situaties vernietigbaar: