Het beslissingsmodel van 348/350 Sv
H1: Algemeen overzicht
Het beslissingsmodel behoort tot de kern van ons strafprocesrecht. Het biedt structuur en
maakt dat de rechter gedwongen wordt de vragen één voor één door te lopen.
348 voorvragen ofwel formele/procedurele vragen (gevolgen in art. 349 lid 1)
1. Is de dagvaarding geldig? Zo niet: de dagvaardiging is nietig
2. Is de rechter bevoegd? Zo niet: de rechter is onbevoegd
3. Is de officier van justitie ontvankelijk? Zo niet: de officier van justitie is niet-
ontvankelijk
4. Zijn er redenen voor schorsing van de vervolging? Zo ja: de vervolging wordt
geschorst
350 hoofdvragen ofwel materiële/inhoudelijke vragen (gevolgen in art. 352)
1. Is het ten laste gelegde feit bewezen? Zo niet: vrijspraak
2. Is het bewezen verklaarde strafbaar? Zo niet: OVAR
3. Is de verdachte strafbaar? Zo niet: OVAR
4. Welke sanctie wordt opgelegd?
Art. 68 Sr (Ne bis in idem): er mag in principe niet opnieuw worden vervolgd wanneer een
verdachte is vrijgesproken, ontslagen van alle rechtsvervolging of hem een straf is opgelegd
(wanneer al eerder is gekeken naar beantwoording van 350). Wanneer de rechter is blijven
steken bij één van de vragen uit 348 mag wel opnieuw worden vervolgd.
H2: Artikel 348 – voorvragen
De term ‘voorvragen’ doet lijken alsof ze beantwoord moeten worden vóór het onderzoek ter
terechtzitting, maar deze beslissingen zijn ook einduitspraken die in de regel pas worden
gegeven nadat het onderzoek ter terechtzetting is gesloten (einduitspraken art. 138 Sv).
Echter, het is verspilling van tijd wanneer er pas na de zitting wordt geconstateerd dat
bijvoobeeld de rechter niet bevoegd was. Art. 283 Sv geeft daarom de mogelijkheid dat de
rechter vrijwel direct na het uitroepen van de zaak een onderzoek instelt naar de antwoorden
op 348. Dit kan ook worden gedaan door de raadsman of de verdachte of bij zijn afwezigheid
door diens gemachtigde (art. 331 Sv). Verweren die in dat stadium worden gevoerd en
strekken tot negatieve antwoorden op één van de eerste drie vragen van 348 heten
preliminaire verweren.
Dagvaarding het rechtsgeding neemt een aanvang (art. 258 lid 1 Sv)
Een dagvaarding heeft vier functies:
1. Persoonsaanduidingsfunctie (wie is de verdachte)
2. Oproepingsfunctie (datum)
3. Informatiefunctie (rechten verdachte/processuele mogelijkheden)
4. Beschuldigingsfunctie (tenlastelegging)
De dagvaarding is nietig wanneer zij in één van bovenstaande functies grovelijk tekortschiet.
Kennelijke verschrijvingen, evidente vergissingen en grammaticale of spelfouten vallen hier
niet onder.
Voor de persoonsaanduidingsfunctie volstaat doorgaans een naam, maar die kan met
andere gegevens worden aangevuld tot er is ingezoomd op een uniek individu. Wanneer de
naam niet bekend is, mag ook worden volstaan met een signalement, foto of vingerafdruk.
Beslissend is dat voor zowel rechter als verdachte duidelijk is wie in de dagvaarding wordt
bedoeld. Bij belemmering van rechtsgang (bijv. een demonstrant wil zijn naam niet geven)
mag worden volstaan met een foto en een codenumer (zoals NN 5).
, De dagvaarding is nietig door de oproepingsfunctie wanneer (a) de vermelding van wanneer
de verdachte voor de rechter moet verschijnen ontbreekt dan wel onbegrijpelijk is; (b) de
verdachte niet ter zitting verschijnt; en (c) ook niet is gebleken dat de verdachte ervan op de
hoogte is wanneer hij precies voor de rechter moet verschijnen. Deze vereisten zijn
cumulatief, dus wanneer de oproeping wel onbegrijpelijk is maar de verdachte alsnog op
komt dagen op het juiste moment kan dit niet worden aangevoerd als verweer. Wanneer de
verdachte wel op komt dagen of alsnog op de hoogte is van de precieze datum, wordt de
nietigheid van de dagvaarding gedekt en kan het strafproces doorgang vinden.
Art. 585 Sv e.v. geeft voorschriften over hoe de dagvaarding ter kennis moet worden
gebracht aan de verdachte:
- Art. 586 lid 1: de dagvaardingen moeten steeds worden betekend, tenzij de wet
anders bepaalt
- Art. 585 lid 2: betekening houdt in dat de dagvaardingen worden uitgereikt. Dit is niet
via een brievenbus, maar deze wordt ter hand gesteld na aanbellen en er moet
worden getekend voor ontvangst. Dit geschiedt in beginsel door de post, maar mag
ook door de (parket)politie of door een speciaal daartoe aangewezen functionaris
gebeuren (art. 587 lid 1 en 2).
- Art. 588: procedurevoorschriften voor het betekenen
o Lid 1 sub a: dagvaarding moet in persoon worden uitgereikt als de verdachte
in voorlopige hechtenis zit of in andere gevallen waarin hij rechtens van zijn
vrijheid is beroofd.
o Lid 1 sub b: in de overige gevallen is uitreiking in persoon niet nodig
(behoudens de gevallen waarin de wet daartoe verplicht, komen zelden voor).
1: Aanbod dagvaarding aan het adres waar men ingeschreven staat
in de basisregistratie personen.
2: Geen BRP-adres dagvaarding aangeboden aan de woon- of
verblijfplaats.
3: Geen woon- of verblijfplaats bekend dagvaarding aangeboden
aan de griffier van de rechtbank van het arrondissement waar de zaak
zal dienen of laatstelijk heeft gediend.
- Art. 588a: toegevoegd om het aantal nietige dagvaardingen vanwege een onjuiste
oproeping drastisch te reduceren bevat een regeling ten aanzien van het sturen van
een afschrift van de dagvaarding naar een ander adres dan het BRP-adres, te weten
het laatst door de verdachte opgegeven adres.
Na betekening van de dagvaarding zijn er twee opties:
1. De verdachte komt opdagen (dan is de dagvaarding in beginsel niet nietig)
2. De verdachte komt niet opdagen onderzoek of de dagvaarding hem wel op correcte
wijze ter kennis is gebracht (art. 278 lid 1 Sv) (a) als blijkt dat de dagvaarding juist
is betekend, is deze geldig. Tegen de verdachte kan dat verstek worden verleend (art.
280 Sv, niet nodig bij een gemachtigde raadsman (art. 280 lid 1 jo. art. 279) of
wanneer de verdachte is bevolen aanwezig te zijn in persoon (art. 278 lid 2)) en gaat
de zitting door zonder de verdachte; (b) als de betekeningsvoorschriften niet in acht
worden genomen, is de kans te groot dat de verdachte de dagvaarding niet heeft
ontvangen (art. 278 lid 1 Sv). Dan verklaart de rechter deze nietig.
Inhoudelijke reden voor nietigheid van de dagvaarding: mankement aan de tenlastelegging,
de ‘grondslag voor de terechtzitting’ deze (1) informeert de verdachte waarvoor hij terecht
moet staan en (2) de beperkt de taak van de rechter tot het ten laste gelegde voorval. De
tenlastelegging is dus in zoverre tot zowel verdachte als rechter gericht.
Art. 261 lid 1 stelt een aantal minimumeisen aan de tenlastelegging:
- Het feit dat ten laste wordt gelegd
H1: Algemeen overzicht
Het beslissingsmodel behoort tot de kern van ons strafprocesrecht. Het biedt structuur en
maakt dat de rechter gedwongen wordt de vragen één voor één door te lopen.
348 voorvragen ofwel formele/procedurele vragen (gevolgen in art. 349 lid 1)
1. Is de dagvaarding geldig? Zo niet: de dagvaardiging is nietig
2. Is de rechter bevoegd? Zo niet: de rechter is onbevoegd
3. Is de officier van justitie ontvankelijk? Zo niet: de officier van justitie is niet-
ontvankelijk
4. Zijn er redenen voor schorsing van de vervolging? Zo ja: de vervolging wordt
geschorst
350 hoofdvragen ofwel materiële/inhoudelijke vragen (gevolgen in art. 352)
1. Is het ten laste gelegde feit bewezen? Zo niet: vrijspraak
2. Is het bewezen verklaarde strafbaar? Zo niet: OVAR
3. Is de verdachte strafbaar? Zo niet: OVAR
4. Welke sanctie wordt opgelegd?
Art. 68 Sr (Ne bis in idem): er mag in principe niet opnieuw worden vervolgd wanneer een
verdachte is vrijgesproken, ontslagen van alle rechtsvervolging of hem een straf is opgelegd
(wanneer al eerder is gekeken naar beantwoording van 350). Wanneer de rechter is blijven
steken bij één van de vragen uit 348 mag wel opnieuw worden vervolgd.
H2: Artikel 348 – voorvragen
De term ‘voorvragen’ doet lijken alsof ze beantwoord moeten worden vóór het onderzoek ter
terechtzitting, maar deze beslissingen zijn ook einduitspraken die in de regel pas worden
gegeven nadat het onderzoek ter terechtzetting is gesloten (einduitspraken art. 138 Sv).
Echter, het is verspilling van tijd wanneer er pas na de zitting wordt geconstateerd dat
bijvoobeeld de rechter niet bevoegd was. Art. 283 Sv geeft daarom de mogelijkheid dat de
rechter vrijwel direct na het uitroepen van de zaak een onderzoek instelt naar de antwoorden
op 348. Dit kan ook worden gedaan door de raadsman of de verdachte of bij zijn afwezigheid
door diens gemachtigde (art. 331 Sv). Verweren die in dat stadium worden gevoerd en
strekken tot negatieve antwoorden op één van de eerste drie vragen van 348 heten
preliminaire verweren.
Dagvaarding het rechtsgeding neemt een aanvang (art. 258 lid 1 Sv)
Een dagvaarding heeft vier functies:
1. Persoonsaanduidingsfunctie (wie is de verdachte)
2. Oproepingsfunctie (datum)
3. Informatiefunctie (rechten verdachte/processuele mogelijkheden)
4. Beschuldigingsfunctie (tenlastelegging)
De dagvaarding is nietig wanneer zij in één van bovenstaande functies grovelijk tekortschiet.
Kennelijke verschrijvingen, evidente vergissingen en grammaticale of spelfouten vallen hier
niet onder.
Voor de persoonsaanduidingsfunctie volstaat doorgaans een naam, maar die kan met
andere gegevens worden aangevuld tot er is ingezoomd op een uniek individu. Wanneer de
naam niet bekend is, mag ook worden volstaan met een signalement, foto of vingerafdruk.
Beslissend is dat voor zowel rechter als verdachte duidelijk is wie in de dagvaarding wordt
bedoeld. Bij belemmering van rechtsgang (bijv. een demonstrant wil zijn naam niet geven)
mag worden volstaan met een foto en een codenumer (zoals NN 5).
, De dagvaarding is nietig door de oproepingsfunctie wanneer (a) de vermelding van wanneer
de verdachte voor de rechter moet verschijnen ontbreekt dan wel onbegrijpelijk is; (b) de
verdachte niet ter zitting verschijnt; en (c) ook niet is gebleken dat de verdachte ervan op de
hoogte is wanneer hij precies voor de rechter moet verschijnen. Deze vereisten zijn
cumulatief, dus wanneer de oproeping wel onbegrijpelijk is maar de verdachte alsnog op
komt dagen op het juiste moment kan dit niet worden aangevoerd als verweer. Wanneer de
verdachte wel op komt dagen of alsnog op de hoogte is van de precieze datum, wordt de
nietigheid van de dagvaarding gedekt en kan het strafproces doorgang vinden.
Art. 585 Sv e.v. geeft voorschriften over hoe de dagvaarding ter kennis moet worden
gebracht aan de verdachte:
- Art. 586 lid 1: de dagvaardingen moeten steeds worden betekend, tenzij de wet
anders bepaalt
- Art. 585 lid 2: betekening houdt in dat de dagvaardingen worden uitgereikt. Dit is niet
via een brievenbus, maar deze wordt ter hand gesteld na aanbellen en er moet
worden getekend voor ontvangst. Dit geschiedt in beginsel door de post, maar mag
ook door de (parket)politie of door een speciaal daartoe aangewezen functionaris
gebeuren (art. 587 lid 1 en 2).
- Art. 588: procedurevoorschriften voor het betekenen
o Lid 1 sub a: dagvaarding moet in persoon worden uitgereikt als de verdachte
in voorlopige hechtenis zit of in andere gevallen waarin hij rechtens van zijn
vrijheid is beroofd.
o Lid 1 sub b: in de overige gevallen is uitreiking in persoon niet nodig
(behoudens de gevallen waarin de wet daartoe verplicht, komen zelden voor).
1: Aanbod dagvaarding aan het adres waar men ingeschreven staat
in de basisregistratie personen.
2: Geen BRP-adres dagvaarding aangeboden aan de woon- of
verblijfplaats.
3: Geen woon- of verblijfplaats bekend dagvaarding aangeboden
aan de griffier van de rechtbank van het arrondissement waar de zaak
zal dienen of laatstelijk heeft gediend.
- Art. 588a: toegevoegd om het aantal nietige dagvaardingen vanwege een onjuiste
oproeping drastisch te reduceren bevat een regeling ten aanzien van het sturen van
een afschrift van de dagvaarding naar een ander adres dan het BRP-adres, te weten
het laatst door de verdachte opgegeven adres.
Na betekening van de dagvaarding zijn er twee opties:
1. De verdachte komt opdagen (dan is de dagvaarding in beginsel niet nietig)
2. De verdachte komt niet opdagen onderzoek of de dagvaarding hem wel op correcte
wijze ter kennis is gebracht (art. 278 lid 1 Sv) (a) als blijkt dat de dagvaarding juist
is betekend, is deze geldig. Tegen de verdachte kan dat verstek worden verleend (art.
280 Sv, niet nodig bij een gemachtigde raadsman (art. 280 lid 1 jo. art. 279) of
wanneer de verdachte is bevolen aanwezig te zijn in persoon (art. 278 lid 2)) en gaat
de zitting door zonder de verdachte; (b) als de betekeningsvoorschriften niet in acht
worden genomen, is de kans te groot dat de verdachte de dagvaarding niet heeft
ontvangen (art. 278 lid 1 Sv). Dan verklaart de rechter deze nietig.
Inhoudelijke reden voor nietigheid van de dagvaarding: mankement aan de tenlastelegging,
de ‘grondslag voor de terechtzitting’ deze (1) informeert de verdachte waarvoor hij terecht
moet staan en (2) de beperkt de taak van de rechter tot het ten laste gelegde voorval. De
tenlastelegging is dus in zoverre tot zowel verdachte als rechter gericht.
Art. 261 lid 1 stelt een aantal minimumeisen aan de tenlastelegging:
- Het feit dat ten laste wordt gelegd
