Open Universiteit - Rechtsgeleerdheid
Aansprakelijkheidsrecht – aantekeningen college 5
Datum college: 4 november 2017
Auteurs: Schakelzone-student en bachelor-student
Onderwerpen dit college:
Omvang schadevergoedingen (deel 1)
Tentamenvoorbereiding, tentamenonderwerpen (deel 2)
DEEL 1 - Omvang schadevergoedingen
Relativiteitsvereiste (herhaling)
Relativiteitsvereiste is een van de vijf vereisten van 6:162 (altijd een tentamenvraag over)
Doel relativiteitsvereiste: om te ver gaande aansprakelijkheid in te perken, HR kan hiermee de
grenzen van het aansprakelijkheidsrecht bepalen. Voorkomen dat het aansprakelijkheidsrecht
te ver uitdijt.
Art. 6:163: uitwerking van het relativiteitsvereiste: de geschonden norm moet de strekking
hebben om de belangen van de benadeelde te beschermen. Zo niet, dan is er geen
verbintenis tot schadevergoeding.
Arrest Duwbak Linda is belangrijkste arrest als het gaat om relativiteit.
Omvangsfase
6:162 gaat alleen over vestiging. Daarna dient omvang bepaald te worden:
Causaal verband wordt zowel in vestigingsfase als in omvangsfase genoemd.
6:98: ruime toerekening van schending van verkeers- en veiligheidsnormen.
6:101: omstandigheden die benadeelde zelf kunnen worden toegerekend (eigen schuld),
algemene correctie op 6:162. Kan zorgen voor een oplossing op maat i.p.v. een alles-of-
niets-oplossing. Nadeel: rechtszekerheid (voorspelbaarheid van de uitkomst) is hierdoor
soms wat beperkt.
HR heeft deelregels geformuleerd, vooral over deelgebieden waarover veel geprocedeerd
wordt (bijv. 185 WVW) elk met eigen uitzonderingsgronden. Daarmee geeft de HR
handvatten voor de praktijk. Ook de deelregels bevatten 'escapes', er is nooit sprake van
een absolute aansprakelijkheid.
Andere betrokkenen naast primaire slachtoffer
Pagina 1 van 6
Collegedictaten les 5 – Open Universiteit – Aansprakelijkheidsrecht (4 november 2017)
, Verzekeraars (6:197): onderscheid 'jegens slachtoffers' en 'jegens verzekeraars'. Verzekeraars
worden 'gesubrogeerd' en nemen daarmee de positie van het slachtoffer in. 6:197 – tijdelijke
regeling verhaalsrechten.
Derden, bijv. familie
Derden (6:107, 6:108)
relativiteitsvereiste (jegens) is een probleem. Vaak niet 'jegens' de derde onrechtmatige
gehandeld. Oplossing: Voor twee categorieën is het relativiteitsvereiste weggehaald en is een
zelfstandige vorderingsgrond in het leven geroepen:
o 6:107 - zelfstandige verhaalsgronden bij letsel (bijv. verzorging kind bij herstel)
o 6:108 - overlijden (lijkbezorging)
Let op: 6:107 is niet bedoeld om letselschade bij primaire slachtoffer te vorderen (in dat geval
is 6:162 jo. 6:95 van toepassing – vermogensschade)
Immateriële schadevergoeding (6:106)
6:95 – vermogensschade en 'andere schade'
Als sprake is van letselschade kan worden gevorderd:
o Vermogensschade o.g.v. 6:95
o Immateriële schade o.g.v. 6:106 lid 1 sub b
Immateriële schadevergoeding door derden, arrest Taxibus
Affectieschade (leed, gederfde levensvreugde) komt niet voor vergoeding in
aanmerking.
HR heeft toch ruimte gecreëerd in uitzonderlijke gevallen, scherpe afbakening. Niet alleen
onrechtmatig gehandeld jegens primaire slachtoffer, maar ook jegens derde:
Arrest-Taxibus: schending van verkeers- en veiligheidsnormen. Kind wordt aangereden
door taxibus. Moeder is geschokt door het zien van het voorval. Moeder eist shockschade
(geestelijk letsel, bekend ziektebeeld in psychiatrie).
o Het kind kan geen vordering instellen o.g.v. 6:162, want het is overleden.
o Art. 6:108 is beperkt (alleen lijkbezorging, vermogensschade naar
behoeftigheid).
o Geen affectieschade mogelijk
Heeft taxichauffeur niet alleen jegens kind onrechtmatig gehandeld maar ook jegens
moeder? HR: Ja, dergelijke schending van de verkeers- en veiligheidsnorm beoogt niet
alleen belangen van primaire slachtoffer (kind) te beschermen, maar ook van secundaire
slachtoffers (moeder).
Art. 6:106 is geen zelfstandige vorderingsgrond, maar altijd gekoppeld met een primaire
vorderingsgrond, meestal met 6:162
Pagina 2 van 6
Collegedictaten les 5 – Open Universiteit – Aansprakelijkheidsrecht (4 november 2017)
Aansprakelijkheidsrecht – aantekeningen college 5
Datum college: 4 november 2017
Auteurs: Schakelzone-student en bachelor-student
Onderwerpen dit college:
Omvang schadevergoedingen (deel 1)
Tentamenvoorbereiding, tentamenonderwerpen (deel 2)
DEEL 1 - Omvang schadevergoedingen
Relativiteitsvereiste (herhaling)
Relativiteitsvereiste is een van de vijf vereisten van 6:162 (altijd een tentamenvraag over)
Doel relativiteitsvereiste: om te ver gaande aansprakelijkheid in te perken, HR kan hiermee de
grenzen van het aansprakelijkheidsrecht bepalen. Voorkomen dat het aansprakelijkheidsrecht
te ver uitdijt.
Art. 6:163: uitwerking van het relativiteitsvereiste: de geschonden norm moet de strekking
hebben om de belangen van de benadeelde te beschermen. Zo niet, dan is er geen
verbintenis tot schadevergoeding.
Arrest Duwbak Linda is belangrijkste arrest als het gaat om relativiteit.
Omvangsfase
6:162 gaat alleen over vestiging. Daarna dient omvang bepaald te worden:
Causaal verband wordt zowel in vestigingsfase als in omvangsfase genoemd.
6:98: ruime toerekening van schending van verkeers- en veiligheidsnormen.
6:101: omstandigheden die benadeelde zelf kunnen worden toegerekend (eigen schuld),
algemene correctie op 6:162. Kan zorgen voor een oplossing op maat i.p.v. een alles-of-
niets-oplossing. Nadeel: rechtszekerheid (voorspelbaarheid van de uitkomst) is hierdoor
soms wat beperkt.
HR heeft deelregels geformuleerd, vooral over deelgebieden waarover veel geprocedeerd
wordt (bijv. 185 WVW) elk met eigen uitzonderingsgronden. Daarmee geeft de HR
handvatten voor de praktijk. Ook de deelregels bevatten 'escapes', er is nooit sprake van
een absolute aansprakelijkheid.
Andere betrokkenen naast primaire slachtoffer
Pagina 1 van 6
Collegedictaten les 5 – Open Universiteit – Aansprakelijkheidsrecht (4 november 2017)
, Verzekeraars (6:197): onderscheid 'jegens slachtoffers' en 'jegens verzekeraars'. Verzekeraars
worden 'gesubrogeerd' en nemen daarmee de positie van het slachtoffer in. 6:197 – tijdelijke
regeling verhaalsrechten.
Derden, bijv. familie
Derden (6:107, 6:108)
relativiteitsvereiste (jegens) is een probleem. Vaak niet 'jegens' de derde onrechtmatige
gehandeld. Oplossing: Voor twee categorieën is het relativiteitsvereiste weggehaald en is een
zelfstandige vorderingsgrond in het leven geroepen:
o 6:107 - zelfstandige verhaalsgronden bij letsel (bijv. verzorging kind bij herstel)
o 6:108 - overlijden (lijkbezorging)
Let op: 6:107 is niet bedoeld om letselschade bij primaire slachtoffer te vorderen (in dat geval
is 6:162 jo. 6:95 van toepassing – vermogensschade)
Immateriële schadevergoeding (6:106)
6:95 – vermogensschade en 'andere schade'
Als sprake is van letselschade kan worden gevorderd:
o Vermogensschade o.g.v. 6:95
o Immateriële schade o.g.v. 6:106 lid 1 sub b
Immateriële schadevergoeding door derden, arrest Taxibus
Affectieschade (leed, gederfde levensvreugde) komt niet voor vergoeding in
aanmerking.
HR heeft toch ruimte gecreëerd in uitzonderlijke gevallen, scherpe afbakening. Niet alleen
onrechtmatig gehandeld jegens primaire slachtoffer, maar ook jegens derde:
Arrest-Taxibus: schending van verkeers- en veiligheidsnormen. Kind wordt aangereden
door taxibus. Moeder is geschokt door het zien van het voorval. Moeder eist shockschade
(geestelijk letsel, bekend ziektebeeld in psychiatrie).
o Het kind kan geen vordering instellen o.g.v. 6:162, want het is overleden.
o Art. 6:108 is beperkt (alleen lijkbezorging, vermogensschade naar
behoeftigheid).
o Geen affectieschade mogelijk
Heeft taxichauffeur niet alleen jegens kind onrechtmatig gehandeld maar ook jegens
moeder? HR: Ja, dergelijke schending van de verkeers- en veiligheidsnorm beoogt niet
alleen belangen van primaire slachtoffer (kind) te beschermen, maar ook van secundaire
slachtoffers (moeder).
Art. 6:106 is geen zelfstandige vorderingsgrond, maar altijd gekoppeld met een primaire
vorderingsgrond, meestal met 6:162
Pagina 2 van 6
Collegedictaten les 5 – Open Universiteit – Aansprakelijkheidsrecht (4 november 2017)
