Vademecum voor het jaarrekeningen recht
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wetgeving
De wetgeving voor jaarrekeningen in NL is opgenomen in titel 9 van BW 2. Belangrijke
onderdeel ervan zijn de aanvullende besluiten:
- Besluit Actuele waarde: regels voor de wijze van waardering van activa op actuele
waarde
- Besluit Modellen jaarrekening: modellen voor de in jaarekening op te nemen balans
en WV-rekening
- Besluit inhoud bestuursverslag: regels bestuursverslag voor beursvennootschappen
Invloed van Europese wetgeving (IFRS) is ook groot, doordat dit verplicht is voor Europese
beursvennootschappen en vrijwillig is voor andere.
Werkingssfeer
Jaarrekeningsvoorschriften zijn van toepassing voor de Nederlandse NV, BV, cooperaties en
onderlinge waarborgmaatschappijen. Soms is het ook van toepassing op VOF, wanneer de
vennoten kapitaalvennootschappen naar buitenlands recht zijn.
Titel 9 van BW 2 is ook van toepassing op banken, betaalinstellingen, beleggingsinstellingen
en verzekeringsmaatschappijen. De Nederlandse bepalingen zijn ook van toepassing op een
zogenoemde formeel buitenlandse vennootschap (fbv) die wel in Nederland actief is (Wfbv).
Algemene bepalingen
Het opmaken van de jaarrekening behoort tot wettelijke taak van het bestuur van de
rechtspersoon. Hiermee legt het bestuur verantwoording af over het gevoerde beheer. Hij
moet door alle bestuurders van de rechtspersoon worden ondertekend. Na opmaak wordt de
jaarrekening vastgesteld door alv. De jaarrekening kan niet worden vastgesteld zolang het tot
vaststelling bevoegde orgaan, zoals de alv, geen kennis heeft kunnen nemen van de
accountantsverklaring (controleverklaring) als dit wel wettelijk verplicht is. Dit is
bijvoorbeeld niet verplicht voor kleine en micro rechtspersonen. Alle aandeelhouders of leden
moeten de jaarrekening kunnen inzien als zij willen. Bij een BV of NV behoort het besluit
van vaststelling van de jaarrekening exclusief toe aan de algemene vergadering.
Sinds de invoering van de mogelijkheid om IFRS vrijwillig toe te passen in NL, is nauwe
band tussen de enkelvoudige en geconsolideerde jaarrekening iets losser, voornamelijk omdat
de geconsolideerde jaarrekening geen deel meer uitmaakt van de toelichting op de
enkelvoudige jaarrekening. Door de loskoppeling is het mogelijk om in de enkelvoudige en
geconsolideerde jaarrekening verschillende verslaggevingsstelsels te hanteren.
Onderdelen financieel verslag
De voorschriften van BW 2 titel 9 hebben betrekking op 1) jaarrekening, 2) bestuursverslag,
3) overige gegevens. Die tezamen wordt het financieel verslag genoemd.
Jaarrekening (1): moet inzicht geven zodat er een verantwoord oordeel kan worden
gevormd omtrent vermogen en resultaat.
- Bestaat uit: 1) balans, 2) WV-Rekening, 3) toelichting
- Verplicht benoemen: Mutaties in EV, gemiddeld aantal mw, betalingen/leningen aan
bestuurders en commissarissen
- Een post hoeft niet afzonderlijk in de jaarrekening te worden vermeld indien deze in
het geheel van de jaarrekening van te verwaarlozen betekenis is (niet-materieel).
, Saldering van activa en passiva (balans) of van baten en lasten (in WV-rekening) is niet
toegestaan.
BW 2 titel 9 geeft dus geen verplichting tot een kasstroomoverzicht in de jaarrekening, echter
stelt de Raad voor Jaarverslaggeving (RJ) dat een kasstroomoverzicht noodzakelijk is voor
(middel)grote rechtspersonen.
Bestuursverslag (2): Het bestuur moet een getrouw beeld geven omtrent de toestand op
balansdatum en de gang van zaken tijdens het boekjaar.
- Getrouw beeld van resultaten en risico’s en onzekerheden
- Iets zeggen over doelstellingen en het beleid op het gebied van het beheer van risico’s
omtrent het gebruik van financiële instrumenten
- Analyse voor financiële en niet-financiële prestatie-indicatoren, waaronder milieu en
personeelsfactoren.
Er moeten mededelingen worden gedaan over:
a) Verwachte gang van zaken: investeringen, financiering, personeelsbezetting, risico’s
en onzekerheden, omstandigheden waar solvabiliteit/ rentabiliteit van afhankelijk is.
b) Werkzaamheden m.b.t. onderzoek & ontwikkeling
c) Bijzondere gebeurtenissen: zoals na balansdatum
d) Diversiteitsbeleid: m.b.t. samenstelling bestuur en RvC.
e) Niet-financiële prestatie-indicatoren (milieu, sociale zaken, mensenrechten,
corruptie): verplicht bij beursvennootschappen
f) Verklaring inzake corporate governance (naleving corporate governance code):
verplicht bij beursvennootschappen
Overige gegevens (3): Opgenomen dient te worden:
a. Accountantsverklaring of mededeling waarom deze ontbreekt (kleine rechtspersonen)
b. Statutaire regeling omtrent bestemming van de winst
c. Statutaire regeling omtrent de bijdrage in het tekort
d. Lijst van namen van hen die een bijzonder statutair zeggenschapsrecht hebben in de
rechtspersoon
e. Opgave van het aantal stemrechtloze of winstrechtloze aandelen bij de BV
f. Opgave van het bestaan van nevenvestigingen en van de landen waarin deze zijn
Halfjaarveslaggeving
Voor beursvennootschappen is het openbaar maken van (en deponeren bij AFM) van
halfjaarlijkse financiële verslaggeving (halfjaarrekening + halfjaarlijks bestuursverslag)
verplicht.
Vergelijkbaarheid van cijfers
Vereiste van stelselmatigheid: de indeling van de balans en WV-rekening mag niet zomaar
afwijken van die van voorgaande boekjaren.
- Bij iedere post op de jaarrekening moet zoveel mogelijk het bedrag van voorgaande
boekjaar worden vermeld
- De waardering van activa en passiva en de bepaling van resultaat mogen niet zomaar
op andere grondslagen dan voorgaande boekjaren plaatsvinden.
Termijnen
Opmaken jaarrekening na afsluiting boekjaar:
- Beursgenoteerde NV/BV: <4 maanden
- NV/BV: < 5 maanden
Hoofdstuk 1: Inleiding
Wetgeving
De wetgeving voor jaarrekeningen in NL is opgenomen in titel 9 van BW 2. Belangrijke
onderdeel ervan zijn de aanvullende besluiten:
- Besluit Actuele waarde: regels voor de wijze van waardering van activa op actuele
waarde
- Besluit Modellen jaarrekening: modellen voor de in jaarekening op te nemen balans
en WV-rekening
- Besluit inhoud bestuursverslag: regels bestuursverslag voor beursvennootschappen
Invloed van Europese wetgeving (IFRS) is ook groot, doordat dit verplicht is voor Europese
beursvennootschappen en vrijwillig is voor andere.
Werkingssfeer
Jaarrekeningsvoorschriften zijn van toepassing voor de Nederlandse NV, BV, cooperaties en
onderlinge waarborgmaatschappijen. Soms is het ook van toepassing op VOF, wanneer de
vennoten kapitaalvennootschappen naar buitenlands recht zijn.
Titel 9 van BW 2 is ook van toepassing op banken, betaalinstellingen, beleggingsinstellingen
en verzekeringsmaatschappijen. De Nederlandse bepalingen zijn ook van toepassing op een
zogenoemde formeel buitenlandse vennootschap (fbv) die wel in Nederland actief is (Wfbv).
Algemene bepalingen
Het opmaken van de jaarrekening behoort tot wettelijke taak van het bestuur van de
rechtspersoon. Hiermee legt het bestuur verantwoording af over het gevoerde beheer. Hij
moet door alle bestuurders van de rechtspersoon worden ondertekend. Na opmaak wordt de
jaarrekening vastgesteld door alv. De jaarrekening kan niet worden vastgesteld zolang het tot
vaststelling bevoegde orgaan, zoals de alv, geen kennis heeft kunnen nemen van de
accountantsverklaring (controleverklaring) als dit wel wettelijk verplicht is. Dit is
bijvoorbeeld niet verplicht voor kleine en micro rechtspersonen. Alle aandeelhouders of leden
moeten de jaarrekening kunnen inzien als zij willen. Bij een BV of NV behoort het besluit
van vaststelling van de jaarrekening exclusief toe aan de algemene vergadering.
Sinds de invoering van de mogelijkheid om IFRS vrijwillig toe te passen in NL, is nauwe
band tussen de enkelvoudige en geconsolideerde jaarrekening iets losser, voornamelijk omdat
de geconsolideerde jaarrekening geen deel meer uitmaakt van de toelichting op de
enkelvoudige jaarrekening. Door de loskoppeling is het mogelijk om in de enkelvoudige en
geconsolideerde jaarrekening verschillende verslaggevingsstelsels te hanteren.
Onderdelen financieel verslag
De voorschriften van BW 2 titel 9 hebben betrekking op 1) jaarrekening, 2) bestuursverslag,
3) overige gegevens. Die tezamen wordt het financieel verslag genoemd.
Jaarrekening (1): moet inzicht geven zodat er een verantwoord oordeel kan worden
gevormd omtrent vermogen en resultaat.
- Bestaat uit: 1) balans, 2) WV-Rekening, 3) toelichting
- Verplicht benoemen: Mutaties in EV, gemiddeld aantal mw, betalingen/leningen aan
bestuurders en commissarissen
- Een post hoeft niet afzonderlijk in de jaarrekening te worden vermeld indien deze in
het geheel van de jaarrekening van te verwaarlozen betekenis is (niet-materieel).
, Saldering van activa en passiva (balans) of van baten en lasten (in WV-rekening) is niet
toegestaan.
BW 2 titel 9 geeft dus geen verplichting tot een kasstroomoverzicht in de jaarrekening, echter
stelt de Raad voor Jaarverslaggeving (RJ) dat een kasstroomoverzicht noodzakelijk is voor
(middel)grote rechtspersonen.
Bestuursverslag (2): Het bestuur moet een getrouw beeld geven omtrent de toestand op
balansdatum en de gang van zaken tijdens het boekjaar.
- Getrouw beeld van resultaten en risico’s en onzekerheden
- Iets zeggen over doelstellingen en het beleid op het gebied van het beheer van risico’s
omtrent het gebruik van financiële instrumenten
- Analyse voor financiële en niet-financiële prestatie-indicatoren, waaronder milieu en
personeelsfactoren.
Er moeten mededelingen worden gedaan over:
a) Verwachte gang van zaken: investeringen, financiering, personeelsbezetting, risico’s
en onzekerheden, omstandigheden waar solvabiliteit/ rentabiliteit van afhankelijk is.
b) Werkzaamheden m.b.t. onderzoek & ontwikkeling
c) Bijzondere gebeurtenissen: zoals na balansdatum
d) Diversiteitsbeleid: m.b.t. samenstelling bestuur en RvC.
e) Niet-financiële prestatie-indicatoren (milieu, sociale zaken, mensenrechten,
corruptie): verplicht bij beursvennootschappen
f) Verklaring inzake corporate governance (naleving corporate governance code):
verplicht bij beursvennootschappen
Overige gegevens (3): Opgenomen dient te worden:
a. Accountantsverklaring of mededeling waarom deze ontbreekt (kleine rechtspersonen)
b. Statutaire regeling omtrent bestemming van de winst
c. Statutaire regeling omtrent de bijdrage in het tekort
d. Lijst van namen van hen die een bijzonder statutair zeggenschapsrecht hebben in de
rechtspersoon
e. Opgave van het aantal stemrechtloze of winstrechtloze aandelen bij de BV
f. Opgave van het bestaan van nevenvestigingen en van de landen waarin deze zijn
Halfjaarveslaggeving
Voor beursvennootschappen is het openbaar maken van (en deponeren bij AFM) van
halfjaarlijkse financiële verslaggeving (halfjaarrekening + halfjaarlijks bestuursverslag)
verplicht.
Vergelijkbaarheid van cijfers
Vereiste van stelselmatigheid: de indeling van de balans en WV-rekening mag niet zomaar
afwijken van die van voorgaande boekjaren.
- Bij iedere post op de jaarrekening moet zoveel mogelijk het bedrag van voorgaande
boekjaar worden vermeld
- De waardering van activa en passiva en de bepaling van resultaat mogen niet zomaar
op andere grondslagen dan voorgaande boekjaren plaatsvinden.
Termijnen
Opmaken jaarrekening na afsluiting boekjaar:
- Beursgenoteerde NV/BV: <4 maanden
- NV/BV: < 5 maanden
