Casestudy
Non-farmacologische interventies bij postoperatieve pijn
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinatoren:
Studieonderdeel: HCC: Afstuderen: Casestudy
Studiegidsnummer:
Aantal woorden: 3480
Inleverdatum:
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Gevalsbeschrijving 4
Voorgeschiedenis 4
Incidentie & prevalentie 4
Pathofysiologie 4
Beloop 5
ICF-model 5
Verpleegkundige diagnosen 6
Huidig beleid 7
Multidisciplinair team 7
Gezondheidsprobleem 7
Methoden 8
PICO 8
Searchstring 8
Verdieping 9
Bespreking 13
Discussie 13
Conclusie 14
Aanbeveling 14
Bronnen 15
2
, Inleiding
Deze casestudy wordt geschreven middels de casus van mevrouw X en is volledig geanonimiseerd.
Mevrouw X van 66 jaar wordt na een totale heupprothese (THP) operatie overgebracht naar de
recovery. Zij is bekend met diabetes mellitus type 2 (DM2) en spreekt slecht Nederlands.
Tijdens de overdracht wordt verteld dat mevrouw net is gedetubeerd. Zij ligt aan de monitor voor
constante bewaking van de vitale functies. Mevrouw is volgens postoperatief protocol opgeladen
met pijnmedicatie. Zij heeft voor het verlaten van de operatiekamer opioïde pijnstilling gekregen.
Na enige tijd ontwaakt mevrouw uit de narcose, op haar gezicht is een duidelijke frons te zien en er
zijn hoorbare geluiden van discomfort. Daarbij maakt zij onrustige bewegingen. Omdat mevrouw nog
te slaperig is om een NRS-score te geven aan haar pijn, wordt middels de VAS-score vastgesteld dat
ophoging van pijnmedicatie noodzakelijk is.
In overleg met de anesthesioloog wordt de pijnmedicatie meermaals, met tussenpozen, opgehoogd.
Na enige tijd dipt mevr. in haar saturatie, mevrouw heeft een zichtbaar moeizamere ademhaling.
Hiertoe wordt de zuurstoftoevoer via het neusbrilletje verhoogd. Mevrouw reageert hier goed op en
behaalt een saturatie van 96%. Haar discomfort blijft echter bestaan.
Uit onderzoek is gebleken dat het merendeel van de patiënten matig tot veel pijn ervaart na een
operatie (1). Bij een onderzoek naar pijnintensiteit van chirurgische ingrepen bestond circa 50% van
de pijnlijkste ingrepen uit traumaprocedures van de extremiteiten of orthopedische chirurgie
waaronder de THP (2). Tevens werken bestaande pijnprotocollen soms ontoereikend (3). Het hebben
van hoge postoperatieve pijn (POP) heeft nadelige consequenties. Zo vergroot het de kans op
complicaties, kan het leiden tot vertraging van het herstel en aanhoudende pijn (4).
Ter bestrijding van POP krijgen patiënten na orthopedische operaties vaak opiaten toegediend. Naast
dat de medicatie niet altijd voldoende werkt, hebben zij ook vaak negatieve bijwerkingen (5).
Bovendien kan opiaatgebruik resulteren in een verhoogd infectierisico en slechtere wondgenezing
(7,8).
DM2-patiënten hebben door hun frequent verhoogde bloedglucosespiegel een afwijkende
gevoeligheid voor opiaten, doordat de interactie van opiaten aan de opiaatreceptor beïnvloed wordt
(9). Bovendien kunnen opiaten leiden tot verhoogde bloedsuikerspiegels en verstoorde insuline
afgifte (10), met een verslechtering van de bloedglucosecontrole en de wondgenezing ten gevolge,
waardoor een verhoogd risico op infectie bij postoperatieve DM2-patiënten ontstaat (11).
Los hiervan hebben DM2-patiënten al een verhoogde kans op bovenstaande postoperatieve
complicaties (11), omdat operaties en de daarbij komende pijn stressvol zijn. Een verhoging van de
concentratie van het stresshormoon cortisol, leidt vervolgens ook weer tot een verhoogde
bloedsuikerspiegel (12). Een langdurig verhoogde of instabiele bloedsuikerspiegel vertraagt
eveneens wondgenezing en vergroot ook de kans op wondinfecties (11).
Kortom DM2-patiënten zijn gebaat bij een zorgvuldige en terughoudende toediening van opiaten ter
bestrijding van POP. Niettemin is een adequaat postoperatief pijnmanagement cruciaal voor een
voorspoedig herstel van de patiënt. Derhalve is het vanuit verpleegkundig perspectief interessant om
te onderzoeken of non-farmacologische interventies een oplossing kunnen bieden bij het
ondersteunen van het pijnmanagement bij de orthopedische postoperatieve patiënt met een
afwijkende opiaatgevoeligheid door DM2.
3
Non-farmacologische interventies bij postoperatieve pijn
Naam:
Studentnummer:
Groep:
Examinatoren:
Studieonderdeel: HCC: Afstuderen: Casestudy
Studiegidsnummer:
Aantal woorden: 3480
Inleverdatum:
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
Gevalsbeschrijving 4
Voorgeschiedenis 4
Incidentie & prevalentie 4
Pathofysiologie 4
Beloop 5
ICF-model 5
Verpleegkundige diagnosen 6
Huidig beleid 7
Multidisciplinair team 7
Gezondheidsprobleem 7
Methoden 8
PICO 8
Searchstring 8
Verdieping 9
Bespreking 13
Discussie 13
Conclusie 14
Aanbeveling 14
Bronnen 15
2
, Inleiding
Deze casestudy wordt geschreven middels de casus van mevrouw X en is volledig geanonimiseerd.
Mevrouw X van 66 jaar wordt na een totale heupprothese (THP) operatie overgebracht naar de
recovery. Zij is bekend met diabetes mellitus type 2 (DM2) en spreekt slecht Nederlands.
Tijdens de overdracht wordt verteld dat mevrouw net is gedetubeerd. Zij ligt aan de monitor voor
constante bewaking van de vitale functies. Mevrouw is volgens postoperatief protocol opgeladen
met pijnmedicatie. Zij heeft voor het verlaten van de operatiekamer opioïde pijnstilling gekregen.
Na enige tijd ontwaakt mevrouw uit de narcose, op haar gezicht is een duidelijke frons te zien en er
zijn hoorbare geluiden van discomfort. Daarbij maakt zij onrustige bewegingen. Omdat mevrouw nog
te slaperig is om een NRS-score te geven aan haar pijn, wordt middels de VAS-score vastgesteld dat
ophoging van pijnmedicatie noodzakelijk is.
In overleg met de anesthesioloog wordt de pijnmedicatie meermaals, met tussenpozen, opgehoogd.
Na enige tijd dipt mevr. in haar saturatie, mevrouw heeft een zichtbaar moeizamere ademhaling.
Hiertoe wordt de zuurstoftoevoer via het neusbrilletje verhoogd. Mevrouw reageert hier goed op en
behaalt een saturatie van 96%. Haar discomfort blijft echter bestaan.
Uit onderzoek is gebleken dat het merendeel van de patiënten matig tot veel pijn ervaart na een
operatie (1). Bij een onderzoek naar pijnintensiteit van chirurgische ingrepen bestond circa 50% van
de pijnlijkste ingrepen uit traumaprocedures van de extremiteiten of orthopedische chirurgie
waaronder de THP (2). Tevens werken bestaande pijnprotocollen soms ontoereikend (3). Het hebben
van hoge postoperatieve pijn (POP) heeft nadelige consequenties. Zo vergroot het de kans op
complicaties, kan het leiden tot vertraging van het herstel en aanhoudende pijn (4).
Ter bestrijding van POP krijgen patiënten na orthopedische operaties vaak opiaten toegediend. Naast
dat de medicatie niet altijd voldoende werkt, hebben zij ook vaak negatieve bijwerkingen (5).
Bovendien kan opiaatgebruik resulteren in een verhoogd infectierisico en slechtere wondgenezing
(7,8).
DM2-patiënten hebben door hun frequent verhoogde bloedglucosespiegel een afwijkende
gevoeligheid voor opiaten, doordat de interactie van opiaten aan de opiaatreceptor beïnvloed wordt
(9). Bovendien kunnen opiaten leiden tot verhoogde bloedsuikerspiegels en verstoorde insuline
afgifte (10), met een verslechtering van de bloedglucosecontrole en de wondgenezing ten gevolge,
waardoor een verhoogd risico op infectie bij postoperatieve DM2-patiënten ontstaat (11).
Los hiervan hebben DM2-patiënten al een verhoogde kans op bovenstaande postoperatieve
complicaties (11), omdat operaties en de daarbij komende pijn stressvol zijn. Een verhoging van de
concentratie van het stresshormoon cortisol, leidt vervolgens ook weer tot een verhoogde
bloedsuikerspiegel (12). Een langdurig verhoogde of instabiele bloedsuikerspiegel vertraagt
eveneens wondgenezing en vergroot ook de kans op wondinfecties (11).
Kortom DM2-patiënten zijn gebaat bij een zorgvuldige en terughoudende toediening van opiaten ter
bestrijding van POP. Niettemin is een adequaat postoperatief pijnmanagement cruciaal voor een
voorspoedig herstel van de patiënt. Derhalve is het vanuit verpleegkundig perspectief interessant om
te onderzoeken of non-farmacologische interventies een oplossing kunnen bieden bij het
ondersteunen van het pijnmanagement bij de orthopedische postoperatieve patiënt met een
afwijkende opiaatgevoeligheid door DM2.
3
