Samenvatting hoofdstuk 10: Mollusca

HOODSTUK 10: MOLLUSCA

1. INLEIDING EN DIAGNOSE

Morfologie:

- Coeloom  GEREDUCEERD  pericard
- Bilateraal symmetrisch SOMS  secundair asymmetrisch
- MEESTAL  schelp
- X gesegmenteerde invertebraten

Fysiologie:

- Voedselopname VIA  radula of filtervoeding
- VOLLEDIG  spijsverteringskanaal  vertering intracellulair
- Zenuwstelsel parige ganglia VERBONDEN  door zenuwen
- Ademhaling kieuwen of long (in mantelholte)
- Bloedvatenstelsel
o MEESTAL  open
o Hart aanwezig
- Osmoregulatie en excretie DOOR  metanephridia

Voortbeweging:

- Gespierde voet
- Cilia en mucus  BEANGRIJKE ROL
- Sessiel

Voortplanting:

- MEESTAL  tweehuizig SOMS  eenhuizig
- Copulatie en externe bevruchting  ALLEBEI VOOR
- Geslacht  gescheiden

Ontwikkeling:

- Ontwikkeling indirect  VIA  trochofora- en soms veligerlarve

Habitat:

- MEESTAL  marien

 OOK  zoetwater

 terrestrisch

- SOMMIGE  parasitair
- Wereldwijde verspreiding

Grootte:

- 1 mm tot >20 m

Diversiteit:

- ONGEVEER  110.000 beschreven recente soorten

, 2. BELANGRIJKE RECENTE GROEPEN

Phylum  MOLLUSCA  ingedeeld  2 subphyla  TOTAAL  7 classes

subphylum Amphineura:

 Rug en romp  BEDEKT  stekelige cuticula  ONDERBROKEN  8 kalkachtige
schelpplaten
 alleen de ventrale zijde is geheel of gedeeltelijk weekhuidig;
 Kop met mond GEEN  ogen of tasters
 2 paar rompzenuwen  TOT  anus  laterale zenuwen  VERBONDE DOOR 
supra-rectale dwarskommissuur
 GEEN  statocysten
 ONGEVEER 1000 soorten  2 classes:
o classis Aplacophora = wormslakken
o classis Polyplacophora = keverslakken

subphylum Conchifera:

 Rugzijde BEDEKT  kalkschelp BESTAAN UIT
 Één stuk
 TIJDENS  ontwikkeling  VERDEELD  linker en rechter helft
 Pleurale zenuwen  VERBONDEN  hypo-rectale dwarskommissuur
 Statocysten  AANWEZIG
 ONGEVEER 110.000 soorten  5 classes:
o classis Monoplacophora
o classis Gastropoda = slakken (ongeveer 90,000 soorten)
o classis Scaphopoda = olifantstandjes
o classis Bivalvia = tweekleppigen (ongeveer 8,000 soorten)
o classis Cephalopoda = inktvissen (ongeveer 650 soorten)




3. ALGEMEEN BOUWPLAN

3.1. Schelp

- ONTSTAAT OP  rug  VAN  embryo of larve
- BREIDT ZICH UIT  over heel de rug
- BESTAAT UIT  3 lagen:

1. Periostracum (buitenste eiwit laag)

- AFGESCHEIDEN  door  buitenste mantelplooi

2. Ostracum (middelste kalklaag)

- BESTAAT UIT  kristallen  loodrecht georiënteerd OP  lichaamsas
- AFGESCHEIDEN  door  cellen aan de buitenste mantelrand

, 3. Hypostracum (binnenste parelmoerlaag)

- BESTAAT UIT  kalkkristallen  evenwijdig georiënteerde AAN 
lichaamsas
- AFGESCHEIDEN  door  ganse oppervlakte mantel



- GROEI  periodieke  GEMANIFESTEERD DOOR  concentrische groeilijnen 
OPPERVLAKTE  schelp

- Gespiraliseerd  WAARDOOR  - omvang en + beweeglijkheid

- Darm  LOOPT  NIET  lengterichting  WEL  V-vorm  DOOR 
ingewandenzak en mond  VIA  anus  UIT  mantelholte




3.2. Voet

- ONTSTAAT  ventrale uitgroei  VAN  romp  dicht achter de kop

- KAN  vingervormig of hele buikzijde (ventrale zijde van de romp) IN BESLAG
- FUNCTIE  kruipen, graven, zwemmen

- BIJ  Cephalopoda

- Sterk OMGEVORMD  randen  GROEIEN UIT TOT  vangarmen 
ROND mond