Samenvatting Basismodel voor methodische hulp en dienstverlening in het sociaal werk

Samenvatting Snellen.
Hoofdstuk 1.
ASPIRE-model:
AS = Assessment  verzamelen, analyseren en taxeren van relevante informatie.

P = Plan  vaststellen doelen, onderhandelen over en opstellen van plan van aanpak.
I = Implementatie  uitvoeren van plan van aanpak en monitoren van daadwerkelijke
uitvoering.
RE = Review and evaluation  tussentijdse en eindbeoordeling, waarvan evt. nieuwe cyclus
kan starten.
Mensen leven in situaties. Je hebt voorwaarden om te functioneren, maar zijn ook tevens
een grens  mensen kunnen vastlopen in psychosociaal functioneren  controleverlies of
onvoldoende mogelijkheid tot zelfregulering,
Psychosociaal functioneren speelt zich af in privésfeer en in publieke sfeer.
Problemen in psychosociaal problemen
- In persoon zelf  interne afstemming (afstemming binnen de persoon waardoor
ideeën, gevoelens en strevingen met elkaar in harmonie zijn).
- In de relatie tussen persoon en omgeving/situaties  externe afstemming
(afstemming tussen de persoon en zijn gedrag enerzijds en de situatie anderzijds).
- In de situatie  gebrek maatschappelijke faciliteiten, gesprek aan sociale steun 
externe afstemming.
Communicatieve zelfsturing bevorderen: zelfsturing van het individu in verbondenheid met
andere individuen, gebaseerd op gelijkwaardigheid en met behoud van ieders eigenheid.
Strengthsbenadering: individu beschikt over talenten en innerlijke hulpbronnen waardoor
hij effectief kan reageren op uitdagingen in het leven.
Gaat bij empowerment om activeren i.p.v. compenseren.
Competenties sociaal werkers:
1) Versterkt eigen kracht en zelfregie
2) Stimuleert verantwoordelijk gedrag
3) Is zichtbaar en gaat op mensen af
4) Verheldert vragen en behoeften
5) Verbindt gezamenlijke en individuele aanpak
6) Stuurt aan op betrokkenheid en participatie
7) Werkt samen en versterkt netwerken
8) Beweegt zich in uiteenlopende systemen
9) Doorziet verhoudingen en anticipeert op veranderingen
10) Benut professionele ruimtes en is ondernemend
Onder oplossen kan ook vallen: hanteerbaar maken of accepteren (niet alle problemen zijn
op te lossen).
Psychosociale hulpverlening = cliënt- en situatiegerichte hulp- en dienstverlening.

,Signalering (taakgebied 1, kerntaak 2).
- Betreft opsporen belemmerde factoren en risicofactoren
- Gericht op maatschappelijke omstandigheden en belemmerde maatschappelijk-
situationele factoren die van invloed zijn op cliëntproblematiek  gericht op
collectieve belangenbehartiging en preventie
- Gericht op factoren binnen cliëntsysteem  gericht op preventie
Problemen in psychosociaal functioneren kennen een objectieve component (situatie) en
subjectieve component (persoon zelf)  hulpverlening op raakvlak van deze componenten.

Objectief = situatie = materieel = sociaal = maatschappelijk.
Subjectief = persoon = handelen/psychosociaal functioneren.
 Zijn twee probleemcomponenten.

De sw’er kan:
- Facetten in samenhang zien
- Facetten tot onderwerp van gesprek maken bij cliënt
- Advies geven
- ‘Leren’ iets te doen
- Ingrijpen
Dus: aandacht voor persoon, aandacht voor situatie (materieel) en aandacht voor situatie
(sociale relationele aspecten), aandacht voor situatie (maatschappelijke aspecten).
Werken volgens Welzijn Nieuwe Stijl (8 bakens)
1) Gericht op de vraag achter de vraag
2) Gebaseerd op de eigen kracht van de burger
3) Direct eropaf
4) Formeel en informeel in optimale verhouding
5) Doordachte balans van collectief en individueel
6) Integraal werken
7) Niet vrijblijvend, maar resultaatgericht
8) Gebaseerd op ruimte voor de professional
Het maatschappelijke van het sociaal werk
- Samenhang tussen individuele problematiek, sociale problematiek en
samenlevingsstructuren
- Samenhang van hulpverlening enerzijds en signaleren/collectieve
belangenbehartiging/preventie anderzijds
- Cliënt is niet alleen individueel persoon, maar maatschappelijk individu met
maatschappelijk identiteit
 Sociaal werk individualiseert het maatschappelijke en vermaatschappelijkt het
individuele.
 Is sociaal beleid in de vorm van individueel maatwerk

Burgerschap
1) Sociaal liberaal burgerschapsvertoog
 Uitgangspunt: individu. Met nadruk op civiele rechten  autonomie van persoon
komt sterk naar voren.
2) Communitaristisch burgerschapsvertoog

,  Uitgangspunt: sociale en culturele gemeenschap. Met nadruk op sociale rechten en
plichten.
3) Neorepublikeinse burgerschapsvertoog
 Uitgangspunt: politieke gemeenschap. Met nadruk op politieke rechten en plicht tot
betrokkenheid en participatie.
4) Vertoog van de zorgethiek
 Sociale insluiting, sociale participatie, sociale stabiliteit

4 competenties voor geïndividualiseerde burgers in een samenleving:
1) Vermogen tot identificatie
2) Vermogen tot representatie
3) Aanspreekbaarheid
4) Weerbaarheid
Hoofdstuk 2.
Methodisch werken = op een gesystematiseerde wijze werken om bepaald doel te
bereiken.
 Doelgericht, planmatig, procesmatig en systematisch.

Doelgericht
- Gericht op resultaat
- Cliënt dient zoveel mogelijk zélf te doen
Systematiek
- Komt aan twee kanten tot uitdrukking: kant van de samenwerking (interactiekant)
en de kant van het probleem (probleeminhoudelijke kant).
- Interactiekant: algemene communicatieve en interactionele vaardigheden van
sw’er
- Probleeminhoudelijke kant: kijk op ontstaan, verloop en aanpak van problemen.
Cliënt is eventueel onderdeel van probleem (subjectieve component).
Planmatigheid
- Komt tot uitdrukking in fasemodellen
- Niet lineair, maar cyclisch iteratief: nieuwe informatie leidt tot aanpassing doelen
en plan van aanpak. Plan ontwikkelt zich iteratief  stukje bij beetje

Procesmatigheid
- Proces van interactieontwikkeling.
 Interactioneel proces.
 De ontwikkeling in de interactie tussen cliënt en hulpverlener
- Proces van cliëntontwikkeling.
 Interactionele ontwikkeling die moet leiden tot motivationele ontwikkeling bij
cliënt in fasen
 Afweer (problemen niet onder ogen willen zien)
 Voorbeschouwing (niet bewust zijn van problematiek)
 Overpeinzing (bewustzijn van problematiek, inzicht, begrip etc.
 Besluitvorming (voorbereiding/bereidheid tot aanpak
 Verandering (ondernemen van stappen/actie)
 Stabilisatie (handhaving nieuwe aanpak)