Probleem 7
Literatuur:
Zwaartepunten: H7.1 t/m 7.2.6, 7.2.8, 7.2.10, H8.2.6 tm nr 201, H9
Compendium: nr 151-153, 155, 164-166, 168-179, 211-212
Uitslag/Wolterink
Leerdoelen:
7A: 1. Wanneer kan je worden beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de vervreemder
(OTLB, roerende zaken)
7B: 2. Wanneer is sprake van verjaring?
1. Wanneer kan je worden beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de vervreemder?
Als aan de vereisten van 3:86 BW respectievelijk art. 3:88 is voldaan, dan komt ondanks het ontbreken
van beschikkingsbevoegdheid toch overdracht tot stand.
Art. 3:86 lid 1: maakt uitzondering op het voor overdracht geldende vereiste van
beschikkingsonbevoegdheid
- Er is sprake van een levering van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht aan
toonder of order
- De levering geschiedt door bezitsverschaffing, overeenkomstig art. 3:90, 3:91, 3:93. Buiten het
bereik van 3:86 liggen dus de gevallen waarin voor de levering van genoemde goederen een
akte wordt vereist (3:95, 3:94)
- Aan alle wettelijk overdrachtseisen (OTL) wordt voldaan, behalve aan
beschikkingsbevoegdheid.
- De levering geschiedt anders dan om niet (dus degene die een goed geschonken krijgt heeft
dus geen beroep op 3:86.
- De verkrijger is op het moment van levering te goeder trouw (3:87)
Art. 3:86 beschermt niet tegen andere overdrachtsgebreken dan beschikkingsonbevoegdheid, dus niet
ten onoverdraagbaarheid van het goed, ongeldige titel of onjuiste wijze van levering.
Ratio van de regel 3;86 lid 1
Houderschap legitimeert. Anders dan bij een registergoed is het bij een roerende zaak, niet-
registergoed veel lastiger te achterhalen of de vervreemder ook de rechthebbende is. Twee
bewijsvermoedens:
- Op grond van 3:109 wordt degene die de zaak onder zich heeft, vermoed deze voor zichzelf te
houden. Hij wordt dus vermoed bezitter te zijn in de zin van 3:107 lid 1.
- Op zijn beurt wordt de bezitter krachtens 3:119 vermoed de eigenaar te zijn. Bij dit vermoeden
sluit 3:86 lid 1 als het ware aan. De derde die te goeder trouw afgaat op de legitimatie van de
eigenaar die is verbonden aan het in de macht hebben van de zaak door de vervreemder, krijgt
bescherming indien blijkt dat de laatstgenoemde niet beschikkingsbevoegd was.
Dus ondanks het ontbreken van de beschikkingsbevoegdheid blijft de overdracht geldig.
o De verkrijger wordt rechthebbende (bij zaken: eigenaar)
o Het goed verlaat het vermogen van degene die tot dat moment rechthebbende was
Voor welke goederen en leveringen geldt 3:86 lid 1?
Het biedt alleen bescherming indien het daarin aangegeven goed betreft
- Roerende, niet-registerzaken
- Toonder- of orderrechten. (niet relevant(?); een document waarin een schuldenaar erkent dat
een schuldeiser een bepaalde vordering op hem heeft. In het recht aan order wordt expliciet
, de naam van schuldeiser/aangewezen persoon genoemd aan wie geleverd dient te worden.
Voor snelle verhandelbaarheid zijn zij in een papier neergelegd)
krachtens schakelbepaling 3:98 geld 3:86 lid 1 alleen voor beperkte rechten op dergelijke
goederen. (Bijv vestiging van een recht van vruchtgebruik op een koe door een beschik.
onbevoegde)
Voor welke leveringen geldt 3:86 lid 1?
Slechts leveringen als bedoeld in 3:90, 3:91, 3:93 kunnen tot toepassing van de bepaling leiden. De
normale wijze van levering van de in lid 1 genoemde goederen. Is het goed op een andere wijze
geleverd, dan blijft 3:86 lid 1 buiten toepassing.
3:90: normale wijze van levering van roerende, niet-registergoederen, door
bezitsverschaffing
3:91: levering van genoemde zaken ‘ter uitvoering van een verbintenis onder
opgeschorte voorwaarde’ (bijv. leverander die door 3:92 bij de overdracht de eigendom
van de verkochte zaken voorbehoudt totdat de verkrijger (koper) de koopprijs heeft
betaald. Opgeschorte voorwaarde is: Levering heeft pas eigendomsovergang wanneer
de koopprijs dus is betaald.
3:93: wijze van levering voor van toonder- en orderrechten.
Goede trouw van de derde-verkrijger
Alleen bescherming bij goede trouw (art 3:11). De derde verkrijger die wist of redelijkerwijs kon weten
dat de vervreemder beschikkingsonbevoegd was, verdient geen bescherming ten koste van de
eigenaar. Onder deze omstandigheden zou bescherming van de derde ten koste gaan van de
bescherming van de eigenaar. Dit is onrecht en gaat in tegen het verkeersbelang. Art. 3:86 lid 1 vereist
voor bescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid dat de derde-verkrijger ten tijde van de levering
te goeder trouw was.
Onder omstandigheden onderzoeksplicht
De omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat bij de derde-verkrijger (redelijkerwijs)
twijfel dient te ontstaan en hij aldus nader onderzoek moet verrichten naar de
beschikkingsbevoegdheid van de vervreemdeer. De gedachte daarachter is dat eenieder een zekere
mate van zorg moet betrachten om tot een juiste voorstelling van zaken te komen. Laat men echter
onderzoek na, of door (te) weinig onderzoek (te) gemakkelijk te overtuigen, sluit dat beroep op goede
trouw uit. De sanctie op onvoldoende onderzoek is dat hij niet als te goeder trouw is aan te merken en
hem dus geen bescherming toekomt door art. 3:86 lid 1, mocht naderhand blijken dat de vervreemder
niet beschikkingsbevoegd was.
Leidt nader onderzoek in de gevallen waarin dit gelet op de omstandigheden is vereist, niet tot een
bevestiging van de beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder, dan heeft dit tot gevolg dat er geen
sprake is van goeder trouw, wanneer achteraf blijkt dat de vervreemder niet beschikkingsbevoegd is.
Art. 3:11 leidt tot de volgende vuistregels, wanneer redelijkerwijs twijfel dient te bestaan en voor
goede trouw nader onderzoek noodzakelijk is:
1. De derde-verkrijger heeft de mogelijkheid onderzoek te doen. Het onderzoek heeft tot uitkomst dat
de vervreemder niet beschikkingsbevoegd is of neemt de mogelijke twijfel daarin niet (afdoende) weg.
Derde is niet te goeder trouw
2. De derde-verkrijger heeft de mogelijkheid onderzoek te doen. Hij verricht dat onderzoek echter niet
of niet op dusdanige wijze als dit in de gegeven omstandigheden van hem kan worden verlangd. Derde
is niet te goeder trouw, ook wanner hij – puur subjectief gezien – niet beter wist.
Literatuur:
Zwaartepunten: H7.1 t/m 7.2.6, 7.2.8, 7.2.10, H8.2.6 tm nr 201, H9
Compendium: nr 151-153, 155, 164-166, 168-179, 211-212
Uitslag/Wolterink
Leerdoelen:
7A: 1. Wanneer kan je worden beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de vervreemder
(OTLB, roerende zaken)
7B: 2. Wanneer is sprake van verjaring?
1. Wanneer kan je worden beschermd tegen beschikkingsonbevoegdheid van de vervreemder?
Als aan de vereisten van 3:86 BW respectievelijk art. 3:88 is voldaan, dan komt ondanks het ontbreken
van beschikkingsbevoegdheid toch overdracht tot stand.
Art. 3:86 lid 1: maakt uitzondering op het voor overdracht geldende vereiste van
beschikkingsonbevoegdheid
- Er is sprake van een levering van een roerende zaak, niet-registergoed, of een recht aan
toonder of order
- De levering geschiedt door bezitsverschaffing, overeenkomstig art. 3:90, 3:91, 3:93. Buiten het
bereik van 3:86 liggen dus de gevallen waarin voor de levering van genoemde goederen een
akte wordt vereist (3:95, 3:94)
- Aan alle wettelijk overdrachtseisen (OTL) wordt voldaan, behalve aan
beschikkingsbevoegdheid.
- De levering geschiedt anders dan om niet (dus degene die een goed geschonken krijgt heeft
dus geen beroep op 3:86.
- De verkrijger is op het moment van levering te goeder trouw (3:87)
Art. 3:86 beschermt niet tegen andere overdrachtsgebreken dan beschikkingsonbevoegdheid, dus niet
ten onoverdraagbaarheid van het goed, ongeldige titel of onjuiste wijze van levering.
Ratio van de regel 3;86 lid 1
Houderschap legitimeert. Anders dan bij een registergoed is het bij een roerende zaak, niet-
registergoed veel lastiger te achterhalen of de vervreemder ook de rechthebbende is. Twee
bewijsvermoedens:
- Op grond van 3:109 wordt degene die de zaak onder zich heeft, vermoed deze voor zichzelf te
houden. Hij wordt dus vermoed bezitter te zijn in de zin van 3:107 lid 1.
- Op zijn beurt wordt de bezitter krachtens 3:119 vermoed de eigenaar te zijn. Bij dit vermoeden
sluit 3:86 lid 1 als het ware aan. De derde die te goeder trouw afgaat op de legitimatie van de
eigenaar die is verbonden aan het in de macht hebben van de zaak door de vervreemder, krijgt
bescherming indien blijkt dat de laatstgenoemde niet beschikkingsbevoegd was.
Dus ondanks het ontbreken van de beschikkingsbevoegdheid blijft de overdracht geldig.
o De verkrijger wordt rechthebbende (bij zaken: eigenaar)
o Het goed verlaat het vermogen van degene die tot dat moment rechthebbende was
Voor welke goederen en leveringen geldt 3:86 lid 1?
Het biedt alleen bescherming indien het daarin aangegeven goed betreft
- Roerende, niet-registerzaken
- Toonder- of orderrechten. (niet relevant(?); een document waarin een schuldenaar erkent dat
een schuldeiser een bepaalde vordering op hem heeft. In het recht aan order wordt expliciet
, de naam van schuldeiser/aangewezen persoon genoemd aan wie geleverd dient te worden.
Voor snelle verhandelbaarheid zijn zij in een papier neergelegd)
krachtens schakelbepaling 3:98 geld 3:86 lid 1 alleen voor beperkte rechten op dergelijke
goederen. (Bijv vestiging van een recht van vruchtgebruik op een koe door een beschik.
onbevoegde)
Voor welke leveringen geldt 3:86 lid 1?
Slechts leveringen als bedoeld in 3:90, 3:91, 3:93 kunnen tot toepassing van de bepaling leiden. De
normale wijze van levering van de in lid 1 genoemde goederen. Is het goed op een andere wijze
geleverd, dan blijft 3:86 lid 1 buiten toepassing.
3:90: normale wijze van levering van roerende, niet-registergoederen, door
bezitsverschaffing
3:91: levering van genoemde zaken ‘ter uitvoering van een verbintenis onder
opgeschorte voorwaarde’ (bijv. leverander die door 3:92 bij de overdracht de eigendom
van de verkochte zaken voorbehoudt totdat de verkrijger (koper) de koopprijs heeft
betaald. Opgeschorte voorwaarde is: Levering heeft pas eigendomsovergang wanneer
de koopprijs dus is betaald.
3:93: wijze van levering voor van toonder- en orderrechten.
Goede trouw van de derde-verkrijger
Alleen bescherming bij goede trouw (art 3:11). De derde verkrijger die wist of redelijkerwijs kon weten
dat de vervreemder beschikkingsonbevoegd was, verdient geen bescherming ten koste van de
eigenaar. Onder deze omstandigheden zou bescherming van de derde ten koste gaan van de
bescherming van de eigenaar. Dit is onrecht en gaat in tegen het verkeersbelang. Art. 3:86 lid 1 vereist
voor bescherming tegen beschikkingsonbevoegdheid dat de derde-verkrijger ten tijde van de levering
te goeder trouw was.
Onder omstandigheden onderzoeksplicht
De omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat bij de derde-verkrijger (redelijkerwijs)
twijfel dient te ontstaan en hij aldus nader onderzoek moet verrichten naar de
beschikkingsbevoegdheid van de vervreemdeer. De gedachte daarachter is dat eenieder een zekere
mate van zorg moet betrachten om tot een juiste voorstelling van zaken te komen. Laat men echter
onderzoek na, of door (te) weinig onderzoek (te) gemakkelijk te overtuigen, sluit dat beroep op goede
trouw uit. De sanctie op onvoldoende onderzoek is dat hij niet als te goeder trouw is aan te merken en
hem dus geen bescherming toekomt door art. 3:86 lid 1, mocht naderhand blijken dat de vervreemder
niet beschikkingsbevoegd was.
Leidt nader onderzoek in de gevallen waarin dit gelet op de omstandigheden is vereist, niet tot een
bevestiging van de beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder, dan heeft dit tot gevolg dat er geen
sprake is van goeder trouw, wanneer achteraf blijkt dat de vervreemder niet beschikkingsbevoegd is.
Art. 3:11 leidt tot de volgende vuistregels, wanneer redelijkerwijs twijfel dient te bestaan en voor
goede trouw nader onderzoek noodzakelijk is:
1. De derde-verkrijger heeft de mogelijkheid onderzoek te doen. Het onderzoek heeft tot uitkomst dat
de vervreemder niet beschikkingsbevoegd is of neemt de mogelijke twijfel daarin niet (afdoende) weg.
Derde is niet te goeder trouw
2. De derde-verkrijger heeft de mogelijkheid onderzoek te doen. Hij verricht dat onderzoek echter niet
of niet op dusdanige wijze als dit in de gegeven omstandigheden van hem kan worden verlangd. Derde
is niet te goeder trouw, ook wanner hij – puur subjectief gezien – niet beter wist.
