Bank & verzekeringen
Hoofdstuk 3: KI & betalingen
1. Evolutie betaalmiddelen
Flowchart: toont evolutie aan v/d betaalmiddelen
à Oorspronkelijk werden producten gebruikt als betaalmiddel, dan papieren geld & munten,
elektronische betaalmiddelen
nu zorgen smartphones vr revolutie in betalingsverkeer (Apple Pay, Payconic, PayPal,…)
• Proto-geld/ goederengeld: producten die als betaalmiddel gebruikt werden
• Symbolisch protogeld: items zonder intrinsieke waarden wisselen als betaalmiddel (bv:
schelpen)
• Edelmetaal: zilver dr oude Egyptenaren
• Eerste munten: stukken metaal met een waarde & zegel met een beeld v/d persoon die ze
garandeert
• Chinees papiergeld (10de eeuw): Djengiz Khan eisde het goud & zilver op in zijn rijk, gaf
papiergeld in ruil
• Europees papiergeld (17de eeuw): mensen wisselden zware munten vr papiergeld,
handgeschreven ontvangstbewijzen (christelijke leiders waren eerst tegen)
• Elektronische betalingsvormen (20ste eeuw): steeds meer van belang, papieren geld moet
plaats maken vr giraal geld
• iPay (na IT-revolutie “70): gsm zorgt vr revolutie in betalingsverkeer, geld is overal en altijd
beschikbaar binnen een handbereik
2. Chartaal geld
Chartaal geld: geld in de vorm v.briefjes & munten wordt nog steeds gebruikt in heel wat
betalingstransacties
Voordelen:
Gemakkelijk
Overal aanvaard
Consument heeft het gevoel dat het ‘gratis’ is
‘minder makkelijk natrekbaar’/ ‘anoniem’: cashbetalingen gebeuren zonder tussenkomst van
de bank, niet-cashbetalingen zijn traceerbaar
Nadelen:
Risico v.verlies & diefstal
Geen rentevergoeding
Om betalingen te doen zijn vaak verplaatsingen nodig
Geen ‘automatisch’ bewijs v.betaling
Er geld een cashverbod
Hoge kostprijs: ‘cash geld kost ook geld’
2.1. Cashverbod
Cashverbod: strijd tegen zwart geld, fiscale fraude & witwassen
à Cashbetalingen v. G & D beperkt tot €3000
à Verbod geld alleen vr verkopen dr een handelaar en niet vr aankopen v/e handelaar
3. Giraal geld
, Girale geldhoeveelheid: zichtrekeningen in deviezen + zichtrekeningen die inwoners uit
andere lidstaten uit de monetaire unie bij BE banken
Zichtrekeningen in deviezen: zichtrekeningen in andere munt dan de €
à Quasigeld/deposito’s op meer dan een maand & deposito’s in boekjes behoren niet tot de
girale geld hoeveelheid => geld wordt vr een beepalde tijd ter beschikking is gesteld v/e KI
à Na betaling met giraal geld: rekening gedebiteerd of gecrediteerd
à Oorspronkelijk papieren girale betalingen : cheques & overschrijvingen
à Nu elektronische betalingen: verrichtingen worden geregistreerd zonder
handmatigeverrichting v/h bankpersoneel
4. SEPA, IBAN, BIC
SEPA/eengemaakte Europese betaalruimte: zorgt ervoor dat burgers, bedrijven & andere
actoren in alle SEPA-landen met = voorwaarden en met = rechten & plichten betalingen in €
kunnen uitvoeren/ ontvangen
harmonisatie v.betaalkaarten, overschrijvingen & domiciliëringen
invoering v. IBAN & BIC
IBAN = International Bank Account Number
Omvat:
à ISO- landcode
à Een controlegetal v.2 cijfers
à Het bestaande nationale rekeningnummer gesplitst in 3 groepjes v. 4 tekens, gescheiden dr
een spatie
IBAN & spaties weggelaten bij elektronische registratie
IBAN = max 34 karakters
In BE = 16 karakters
Moet op alle facturen in € vermeld zijn
Banken = verplicht om het Europees rekeningnummer op de rekeninguittreksels te vermelden
BIC/ SWIFT- adres: verplicht om te vermelden bij elk uitgaande factuur (01/2021)
Bestaat uit:
à 8/11 alfanumerieke tekens
à Bankcode (4 tekens)
à Landcode (2 tekens)
à plaatscode (2 tekens)
à Eventueel: kantoorcode (3 tekens)
Code wordt voorafgegaan door ‘BIC’ + afzonderlijke code-onderdelen worden gescheiden door
spaties bij vermelding op een document
5. PSD I & PSD II
PSD = Payment Services Directive
Hoofdstuk 3: KI & betalingen
1. Evolutie betaalmiddelen
Flowchart: toont evolutie aan v/d betaalmiddelen
à Oorspronkelijk werden producten gebruikt als betaalmiddel, dan papieren geld & munten,
elektronische betaalmiddelen
nu zorgen smartphones vr revolutie in betalingsverkeer (Apple Pay, Payconic, PayPal,…)
• Proto-geld/ goederengeld: producten die als betaalmiddel gebruikt werden
• Symbolisch protogeld: items zonder intrinsieke waarden wisselen als betaalmiddel (bv:
schelpen)
• Edelmetaal: zilver dr oude Egyptenaren
• Eerste munten: stukken metaal met een waarde & zegel met een beeld v/d persoon die ze
garandeert
• Chinees papiergeld (10de eeuw): Djengiz Khan eisde het goud & zilver op in zijn rijk, gaf
papiergeld in ruil
• Europees papiergeld (17de eeuw): mensen wisselden zware munten vr papiergeld,
handgeschreven ontvangstbewijzen (christelijke leiders waren eerst tegen)
• Elektronische betalingsvormen (20ste eeuw): steeds meer van belang, papieren geld moet
plaats maken vr giraal geld
• iPay (na IT-revolutie “70): gsm zorgt vr revolutie in betalingsverkeer, geld is overal en altijd
beschikbaar binnen een handbereik
2. Chartaal geld
Chartaal geld: geld in de vorm v.briefjes & munten wordt nog steeds gebruikt in heel wat
betalingstransacties
Voordelen:
Gemakkelijk
Overal aanvaard
Consument heeft het gevoel dat het ‘gratis’ is
‘minder makkelijk natrekbaar’/ ‘anoniem’: cashbetalingen gebeuren zonder tussenkomst van
de bank, niet-cashbetalingen zijn traceerbaar
Nadelen:
Risico v.verlies & diefstal
Geen rentevergoeding
Om betalingen te doen zijn vaak verplaatsingen nodig
Geen ‘automatisch’ bewijs v.betaling
Er geld een cashverbod
Hoge kostprijs: ‘cash geld kost ook geld’
2.1. Cashverbod
Cashverbod: strijd tegen zwart geld, fiscale fraude & witwassen
à Cashbetalingen v. G & D beperkt tot €3000
à Verbod geld alleen vr verkopen dr een handelaar en niet vr aankopen v/e handelaar
3. Giraal geld
, Girale geldhoeveelheid: zichtrekeningen in deviezen + zichtrekeningen die inwoners uit
andere lidstaten uit de monetaire unie bij BE banken
Zichtrekeningen in deviezen: zichtrekeningen in andere munt dan de €
à Quasigeld/deposito’s op meer dan een maand & deposito’s in boekjes behoren niet tot de
girale geld hoeveelheid => geld wordt vr een beepalde tijd ter beschikking is gesteld v/e KI
à Na betaling met giraal geld: rekening gedebiteerd of gecrediteerd
à Oorspronkelijk papieren girale betalingen : cheques & overschrijvingen
à Nu elektronische betalingen: verrichtingen worden geregistreerd zonder
handmatigeverrichting v/h bankpersoneel
4. SEPA, IBAN, BIC
SEPA/eengemaakte Europese betaalruimte: zorgt ervoor dat burgers, bedrijven & andere
actoren in alle SEPA-landen met = voorwaarden en met = rechten & plichten betalingen in €
kunnen uitvoeren/ ontvangen
harmonisatie v.betaalkaarten, overschrijvingen & domiciliëringen
invoering v. IBAN & BIC
IBAN = International Bank Account Number
Omvat:
à ISO- landcode
à Een controlegetal v.2 cijfers
à Het bestaande nationale rekeningnummer gesplitst in 3 groepjes v. 4 tekens, gescheiden dr
een spatie
IBAN & spaties weggelaten bij elektronische registratie
IBAN = max 34 karakters
In BE = 16 karakters
Moet op alle facturen in € vermeld zijn
Banken = verplicht om het Europees rekeningnummer op de rekeninguittreksels te vermelden
BIC/ SWIFT- adres: verplicht om te vermelden bij elk uitgaande factuur (01/2021)
Bestaat uit:
à 8/11 alfanumerieke tekens
à Bankcode (4 tekens)
à Landcode (2 tekens)
à plaatscode (2 tekens)
à Eventueel: kantoorcode (3 tekens)
Code wordt voorafgegaan door ‘BIC’ + afzonderlijke code-onderdelen worden gescheiden door
spaties bij vermelding op een document
5. PSD I & PSD II
PSD = Payment Services Directive
