Begrippen
Bijeenkomst 1 – Identiteit en initiatief
Inclusie
Meedoen in de samenleving, meedoen in groepen, mensen laten ervaren dat ze
welkom zijn.
Kan iedereen meedoen?
Kinderen met gedragsproblemen en autisme kunnen niet altijd meedoen.
Het kind wil wel naar school, maar er is geen school die bij hem past.
Exclusie
Methodisch handelen
Een manier om de weg die je aflegt om je doel te bereiken, zo goed mogelijk
controleerbaar te houden.
Een manier om structuur aan te brengen die voor jou overzichtelijk en beheersbaar
is en begrijpelijk voor anderen.
Kenmerken van methodisch werken
1. Je handelen is doelgericht:
Je hebt van tevoren bepaald welk doel je wilt bereiken en dit doel heb je zo
goed mogelijk geformuleerd.
2. Je handelen is systematisch:
Nadat je je doel hebt bepaald, kun je ook volgorde aanbrengen binnen de
verschillende stappen die je gaat zetten op weg naar je doel.
3. Je handelen is procesmatig:
Zorg voor een doorlopende ontwikkelingslijn. Iedere aanpak die je maakt tijdens
je systematisch handelen moet op elkaar aansluiten.
Tegen je cliënt die macaroni gaat maken zeg je: 'pak een pan, doe water in de
pan, voeg zout bij'. Wanneer je tussen deze aanpak vraagt om een glaasje
drinken, omdat je dorst hebt, is het systeem verstoord.
4. Je handelen is bewust:
Je weet wat je doet en waarom je het doet. Je kunt elke fase onderbouwen en je
proces plannen.
Voordelen van methodisch werken
Je kunt beter vooruit kijken, waardoor je meer controle hebt over wat er
gebeurt en de kans op fouten afneemt.
Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen
Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken en op grond daarvan
eventueel je proces bijstellen
Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen
, Je werkt efficient en effectief
Regulatieve cyclus
Dit is een breed inzetbaar instrument en onmisbaar bij methodisch handelen. Je
plant, voert uit, evalueert en stelt bij.
Initiatief
Fase waarin je gaat informeren om een zo goed mogelijk in beeld te krijgen van je
cliënt. Dit kun je inhoud geven door een intakeperiode te gebruiken.
Intake/verkenningsperiode:
Hierbij kun je je bijvoorbeeld het volgende afvragen:
1. Wie is de verwijzer?
2. Is het schriftelijk gemeld, per telefoon of in persoon?
3. Biografische gegevens
4. De leefsituatie in beeld krijgen
Zorg ervoor dat de melder de precieze leefsituatie schetst. Hierdoor kun je te
weten komen of de cliënt risicogebieden heeft in de leefsituatie.
Voordat je de cliënt gaat ondervragen over deze informatie, moet er altijd een
toestemmingsdocument getekend worden. Dit is geen dwingens contract.
5. Referenten
Analyse
Je maakt een selectie van de verzamelde informatie. Deze informatie ga je in
volgorde van belangrijk zetten en vervolgens omzetten in werkbare benadering.
Micro-, meso-, macroniveau in de analyserende fase
Microniveau
Een persoon of kleine groep in een maatschappelijke omgeving die zich kenmerkt
door een gering beïnvloedinsspectrum.
Hulpverlener werkt heel direct met een persoon of een kleine groep.
Bied de cliënt hulp bij problemen van sociale, lichamelijke of psychologische
aard.
, Mesoniveau
De omgeving waarbinnen de hulpverlening georganiseerd wordt. Je hebt iets meer
afstand van de cliënt en zijn directe omgeving.
Helpverlener helpt bij problemen die cliënt heeft met organisaties of met zijn
omgeving in ruimere zin.
Bij dit soort problemen neem je vaak contact op met een derde partij
Macroniveau
Je denkt op grote afstand van de cliënt. Je neemt deel aan het beïnvloedingsproces
die micro en meso overkoepelen. Je kijkt naar het primaire proces of de organisatie.
Hulpverlener signaleert maatschappelijke ontwikkelingen.
Nieuwe projecten starten
Driewereldenmodel
Sorteermachine die je helpt bij de analyse.
Bakje 1 -> Feitelijke kennis
Bakje 2 -> Emotionele ervaring, persoonlijke beleving
Bakje 3 -> Sociale opvattingen, normen en waarden
Voorbeeld driewereldenmodel
Wereld Onderwerp Probleemaspect
Objectief Feiten: De huidige leefomstandigheden, financiële Beheer
situatie, fysieke gesteldheid.
Sociaal Normen en waarden: Verkeer
Hoe wil ze zich gedragen?
Wat kan ze van zichzelf laten zien?
Hoe lost ze bepaalde zaken op?
Subjectief Emotioneel: Identiteit
Persoonlijke betrokkenheid, hoe voel je je? In
hoeverre ben je emotioneel betrokken?
SMART
Plan om van tevoren te kunnen zien of je plan haalbaar en uitvoerbaar is.
Specifiek: Het moet zo concreet mogelijk zijn en zonder dat er uitleg mogelijk is.
Meetbaar: Achteraf moet kunnen worden gezegd of het doel daadwerkelijk behaald
is of niet.
Aanwijsbaar: Wie krijgt de taak?
Realistisch: Het gestelde doel moet haalbaar zijn.
Tijdsgebonden: Er is een einddatum waarop het doel behaald moet zijn.
Probleemstelling:
In deze fase is het de bedoeling erachter te komen wat nou het probleem is.
Je gaat op zoek naar het beginmoment, je eerste probleemstelling. Hiervoor
kun je het model "huidige situatie -> gewenste situatie" gebruiken.
Huidige situatie
Bijeenkomst 1 – Identiteit en initiatief
Inclusie
Meedoen in de samenleving, meedoen in groepen, mensen laten ervaren dat ze
welkom zijn.
Kan iedereen meedoen?
Kinderen met gedragsproblemen en autisme kunnen niet altijd meedoen.
Het kind wil wel naar school, maar er is geen school die bij hem past.
Exclusie
Methodisch handelen
Een manier om de weg die je aflegt om je doel te bereiken, zo goed mogelijk
controleerbaar te houden.
Een manier om structuur aan te brengen die voor jou overzichtelijk en beheersbaar
is en begrijpelijk voor anderen.
Kenmerken van methodisch werken
1. Je handelen is doelgericht:
Je hebt van tevoren bepaald welk doel je wilt bereiken en dit doel heb je zo
goed mogelijk geformuleerd.
2. Je handelen is systematisch:
Nadat je je doel hebt bepaald, kun je ook volgorde aanbrengen binnen de
verschillende stappen die je gaat zetten op weg naar je doel.
3. Je handelen is procesmatig:
Zorg voor een doorlopende ontwikkelingslijn. Iedere aanpak die je maakt tijdens
je systematisch handelen moet op elkaar aansluiten.
Tegen je cliënt die macaroni gaat maken zeg je: 'pak een pan, doe water in de
pan, voeg zout bij'. Wanneer je tussen deze aanpak vraagt om een glaasje
drinken, omdat je dorst hebt, is het systeem verstoord.
4. Je handelen is bewust:
Je weet wat je doet en waarom je het doet. Je kunt elke fase onderbouwen en je
proces plannen.
Voordelen van methodisch werken
Je kunt beter vooruit kijken, waardoor je meer controle hebt over wat er
gebeurt en de kans op fouten afneemt.
Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen
Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken en op grond daarvan
eventueel je proces bijstellen
Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen
, Je werkt efficient en effectief
Regulatieve cyclus
Dit is een breed inzetbaar instrument en onmisbaar bij methodisch handelen. Je
plant, voert uit, evalueert en stelt bij.
Initiatief
Fase waarin je gaat informeren om een zo goed mogelijk in beeld te krijgen van je
cliënt. Dit kun je inhoud geven door een intakeperiode te gebruiken.
Intake/verkenningsperiode:
Hierbij kun je je bijvoorbeeld het volgende afvragen:
1. Wie is de verwijzer?
2. Is het schriftelijk gemeld, per telefoon of in persoon?
3. Biografische gegevens
4. De leefsituatie in beeld krijgen
Zorg ervoor dat de melder de precieze leefsituatie schetst. Hierdoor kun je te
weten komen of de cliënt risicogebieden heeft in de leefsituatie.
Voordat je de cliënt gaat ondervragen over deze informatie, moet er altijd een
toestemmingsdocument getekend worden. Dit is geen dwingens contract.
5. Referenten
Analyse
Je maakt een selectie van de verzamelde informatie. Deze informatie ga je in
volgorde van belangrijk zetten en vervolgens omzetten in werkbare benadering.
Micro-, meso-, macroniveau in de analyserende fase
Microniveau
Een persoon of kleine groep in een maatschappelijke omgeving die zich kenmerkt
door een gering beïnvloedinsspectrum.
Hulpverlener werkt heel direct met een persoon of een kleine groep.
Bied de cliënt hulp bij problemen van sociale, lichamelijke of psychologische
aard.
, Mesoniveau
De omgeving waarbinnen de hulpverlening georganiseerd wordt. Je hebt iets meer
afstand van de cliënt en zijn directe omgeving.
Helpverlener helpt bij problemen die cliënt heeft met organisaties of met zijn
omgeving in ruimere zin.
Bij dit soort problemen neem je vaak contact op met een derde partij
Macroniveau
Je denkt op grote afstand van de cliënt. Je neemt deel aan het beïnvloedingsproces
die micro en meso overkoepelen. Je kijkt naar het primaire proces of de organisatie.
Hulpverlener signaleert maatschappelijke ontwikkelingen.
Nieuwe projecten starten
Driewereldenmodel
Sorteermachine die je helpt bij de analyse.
Bakje 1 -> Feitelijke kennis
Bakje 2 -> Emotionele ervaring, persoonlijke beleving
Bakje 3 -> Sociale opvattingen, normen en waarden
Voorbeeld driewereldenmodel
Wereld Onderwerp Probleemaspect
Objectief Feiten: De huidige leefomstandigheden, financiële Beheer
situatie, fysieke gesteldheid.
Sociaal Normen en waarden: Verkeer
Hoe wil ze zich gedragen?
Wat kan ze van zichzelf laten zien?
Hoe lost ze bepaalde zaken op?
Subjectief Emotioneel: Identiteit
Persoonlijke betrokkenheid, hoe voel je je? In
hoeverre ben je emotioneel betrokken?
SMART
Plan om van tevoren te kunnen zien of je plan haalbaar en uitvoerbaar is.
Specifiek: Het moet zo concreet mogelijk zijn en zonder dat er uitleg mogelijk is.
Meetbaar: Achteraf moet kunnen worden gezegd of het doel daadwerkelijk behaald
is of niet.
Aanwijsbaar: Wie krijgt de taak?
Realistisch: Het gestelde doel moet haalbaar zijn.
Tijdsgebonden: Er is een einddatum waarop het doel behaald moet zijn.
Probleemstelling:
In deze fase is het de bedoeling erachter te komen wat nou het probleem is.
Je gaat op zoek naar het beginmoment, je eerste probleemstelling. Hiervoor
kun je het model "huidige situatie -> gewenste situatie" gebruiken.
Huidige situatie
