Voeding bij nierfunc/estoornissen:
Inleiding:
Hoofdfunc(es van de nieren
à Uitscheidingsfunc(e -> water-Na balans
à Zuiveringsfunc(e -> eliminia(e afvalstoffen. nierinsufficiën(e
à Produc(e van hormonen ↓
Wegvallen func(es
↓
Klachten
Wegvallen hoofdfunc(es van de nieren
à Uitscheidingsfunc(e -> water-Na reten(e -> oedemen en/of hypertensie
à Zuiveringsfunc(e -> opstapeling afvalstoffen -> uremische klachten
-> opstapeling mineralen -> vb. hyperkaliëmie
à Produc(e van hormonen -> renine ⬇ -> bloeddruk ⬆
-> EPO ⬇ ->bloedarmoede
-> ac(ef Vitamine D ⬇ ->osteoporose
Acute (medische voeding) vs chronische nierinsufficiën(e
Soorten:
à Acute nierinsufficiën(e
ð Plotseling tekortschieten van uitscheidingsfunc(e
o Geen urine meer
o Oligurie en anurie
ð Water en elektrolytenbalans verstoord
o Oedemen
o Hypertensie
ð S(jging kaliumgehalte
o Hartritmestoornissen
o Harts(lstand
à Chronische nierinsufficiën(e
ð Geleidelijk natrium en waterreten(e
o Oedemen
o Hypertensie
o Chronische vermoeidheid
ð Uremie (ophoping schadelijke stofwisselingsproducten
ð Uremische klachten
o Misselijkhied
o Slechte eetlust
o Jeuk
Dieetbehandeling bij nierinsufficiën(e:
à Dieet bij NI zonder niervervangende therapie -> predialyse
à Dieet bij NI met niervervangende therapie
Þ Hemodialyse
Þ Con(nue Ambulate Peritoneaal Dialyse (CAPD)
à Dieet na niertransplanta(e
1
, NI zonder niervervangende therapie:
à Gericht op verminderde func(es
à Complex dieet
Þ EiwiXen ⬇
Þ Vocht ⬇ -> als vochtophoping (oedeem) optreedt
Þ Natrium ⬇ -> Na wordt in lichaam vastgehouden
Þ Kalium ⬇ -> te veel kalium kan zorgen voor overprikkeling vd spieren
Þ Fosfaat ⬇ -> minst op leXen
Lichte eiwitbeperking:
Þ A[raakproducten eiwitvertering (ureum) ⬇ -> klachten ⬇
o Gi\ige a[raakproducten vd eiwitstofwisseling worden onvoldoende uitgescheiden -> verhoogd
ureumgehalte -> misselijkheid, braken, jeuk, …
Þ Wees alert voor ondervoeding -> katabole toestand -> afvalstoffen verhogen
Þ Voldoende energie (kcal) voorzien adhv veXen en koolhydraten
à Licht eiwitbeperkt dieet
ð Vermindering eiwitrijke voedingsmiddelen
ð Vermindering vlees(waren), vis(waren), melk(producten), ei, peulvruchten
à Voedingsproblemen:
ð Minder waardevolle producten
ð Meer verbruik suikerbevaXende producten
ð Geringe hoeveelheden vlees, vis
Welke voedingsmiddelen zijn eiwitrijk en dienen beperkt te worden?
Welke voedingsstoffen komen hierdoor in het gedrang?
Welke alterna(even kunnen aangeboden worden?
Welke voedingsproblemen kunnen optreden?
Vochtbeperking:
Þ Dagelijkse toegestane inname -> a`ankelijk van diurese + eventueel extra verlies
Þ Soms verhoogde behoe\e (koorts, diarree, braken, …)
à Voedingsproblemen:
ð Vochtlijst
ð Dorstgevoel beperken
o Geen zoet, zout of scherp gekruid
o Onderdrukken met kauwgom
o Mond spoelen
Welke voedingsproblemen kunnen optreden?
Hoe kan het dorstgevoel opgevangen worden?
Natriumbeperking:
ð Na-reten(e -> hypertensie en/of oedemen
ð In geval van oedemen -> steeds in combina(e met vochtbeperking
Welke voedingsmiddelen zijn natriumrijk en dienen beperkt te worden?
Welke alterna(even kunnen aangeboden worden?
2
Inleiding:
Hoofdfunc(es van de nieren
à Uitscheidingsfunc(e -> water-Na balans
à Zuiveringsfunc(e -> eliminia(e afvalstoffen. nierinsufficiën(e
à Produc(e van hormonen ↓
Wegvallen func(es
↓
Klachten
Wegvallen hoofdfunc(es van de nieren
à Uitscheidingsfunc(e -> water-Na reten(e -> oedemen en/of hypertensie
à Zuiveringsfunc(e -> opstapeling afvalstoffen -> uremische klachten
-> opstapeling mineralen -> vb. hyperkaliëmie
à Produc(e van hormonen -> renine ⬇ -> bloeddruk ⬆
-> EPO ⬇ ->bloedarmoede
-> ac(ef Vitamine D ⬇ ->osteoporose
Acute (medische voeding) vs chronische nierinsufficiën(e
Soorten:
à Acute nierinsufficiën(e
ð Plotseling tekortschieten van uitscheidingsfunc(e
o Geen urine meer
o Oligurie en anurie
ð Water en elektrolytenbalans verstoord
o Oedemen
o Hypertensie
ð S(jging kaliumgehalte
o Hartritmestoornissen
o Harts(lstand
à Chronische nierinsufficiën(e
ð Geleidelijk natrium en waterreten(e
o Oedemen
o Hypertensie
o Chronische vermoeidheid
ð Uremie (ophoping schadelijke stofwisselingsproducten
ð Uremische klachten
o Misselijkhied
o Slechte eetlust
o Jeuk
Dieetbehandeling bij nierinsufficiën(e:
à Dieet bij NI zonder niervervangende therapie -> predialyse
à Dieet bij NI met niervervangende therapie
Þ Hemodialyse
Þ Con(nue Ambulate Peritoneaal Dialyse (CAPD)
à Dieet na niertransplanta(e
1
, NI zonder niervervangende therapie:
à Gericht op verminderde func(es
à Complex dieet
Þ EiwiXen ⬇
Þ Vocht ⬇ -> als vochtophoping (oedeem) optreedt
Þ Natrium ⬇ -> Na wordt in lichaam vastgehouden
Þ Kalium ⬇ -> te veel kalium kan zorgen voor overprikkeling vd spieren
Þ Fosfaat ⬇ -> minst op leXen
Lichte eiwitbeperking:
Þ A[raakproducten eiwitvertering (ureum) ⬇ -> klachten ⬇
o Gi\ige a[raakproducten vd eiwitstofwisseling worden onvoldoende uitgescheiden -> verhoogd
ureumgehalte -> misselijkheid, braken, jeuk, …
Þ Wees alert voor ondervoeding -> katabole toestand -> afvalstoffen verhogen
Þ Voldoende energie (kcal) voorzien adhv veXen en koolhydraten
à Licht eiwitbeperkt dieet
ð Vermindering eiwitrijke voedingsmiddelen
ð Vermindering vlees(waren), vis(waren), melk(producten), ei, peulvruchten
à Voedingsproblemen:
ð Minder waardevolle producten
ð Meer verbruik suikerbevaXende producten
ð Geringe hoeveelheden vlees, vis
Welke voedingsmiddelen zijn eiwitrijk en dienen beperkt te worden?
Welke voedingsstoffen komen hierdoor in het gedrang?
Welke alterna(even kunnen aangeboden worden?
Welke voedingsproblemen kunnen optreden?
Vochtbeperking:
Þ Dagelijkse toegestane inname -> a`ankelijk van diurese + eventueel extra verlies
Þ Soms verhoogde behoe\e (koorts, diarree, braken, …)
à Voedingsproblemen:
ð Vochtlijst
ð Dorstgevoel beperken
o Geen zoet, zout of scherp gekruid
o Onderdrukken met kauwgom
o Mond spoelen
Welke voedingsproblemen kunnen optreden?
Hoe kan het dorstgevoel opgevangen worden?
Natriumbeperking:
ð Na-reten(e -> hypertensie en/of oedemen
ð In geval van oedemen -> steeds in combina(e met vochtbeperking
Welke voedingsmiddelen zijn natriumrijk en dienen beperkt te worden?
Welke alterna(even kunnen aangeboden worden?
2
