Economische crisis, hoofdstuk 6, monetair beleid
Geld in liquide vorm, geld waarover je direct kun beschikken, brengt opofferingskosten met zich mee.
Je loopt namelijk rente mis. Toch is het makkelijk om achter de hand te hebben aankopen en het
opvangen van onverwachte grote uitgaven.
Geld kan op meerdere manieren gebruikt worden:
Als transactiemiddel. Kopers gebruiken geld om verkopers te betalen. Het geld gaat van hand
tot hand en is actief geld. Transactievraag naar geld: de behoefte aan actief geld. Er wordt
vanuit gegaan dat mensen met een hoger inkomen een hogere transactievraag hebben. Bij
een groeiende economie hoort dus een groeiende vraag naar transactiegeld.
Als oppotmiddel: gezinnen en bedrijven houden geld in kas voor onvoorziene uitgaven en als
ze een rentestijging verwachten. Het opgepotte geld heeft een omloopsnelheid van nul en
heet daarom inactief geld. De eigenaar kan er wel onmiddellijk over beschikken als het nodig
is, het is volledig liquide. Het geld levert alleen geen rente op. Oppotten is een manier van
sparen die geen inkomen oplevert. Hoe hoger de rente hoe hoger de opofferingskosten. Bij
een rentestijging wordt er meer geld op een spaarrekening gezet en neemt de hoeveelheid
inactief geld af.
Als rekenmiddel
Rentestand: prijs die tot stand komt op de vermogensmarkt
Het aanbod van geld is afkomstig van de centrale bank en de kredietverlenende banken. De CB zorgt
voor de munten en de bankbiljetten die in omloop zijn, het chartale geld. Het grootste deel van het
geld is giraal; tegoeden van gezinnen en bedrijven die op betaalrekeningen bij banken staan. Banken
kunnen de hoeveelheid giraal geld vergroten door kredietverlening. Kredietverlening is een voor de
banken een winstgevende activiteit, omdat het rente oplevert.
Geldaanbod/geldhoeveelheid: totaal van het chartale en girale geld van de gezinnen en bedrijven.
Het controleren van de geldhoeveelheid is een belangrijk onderdeel van het monetair beleid of
geldbeleid van de CB. Een te sterke groei kan namelijk een prijsopdrijvend effect hebben. Dat noem je
bestedingsinflatie. Het doel van het monetair beleid in de Eurozone is stabiele prijzen. De Europese
centrale bank (ECB) wild de inflatie beperken tot 2% per jaar. Om de geldhoeveelheid niet te veel te
laten groeien, stelt de ECB eisen aan de kredietverlening door banken. De banken moeten tegenover
de verleende kredieten een minimaal bedrag aan liquide middelen in kas houden: het minimale
dekkingspercentage. De CB stuurt de geldhoeveelheid:
vooral via de officiële rente/refirente. Banken kunnen altijd geld lenen bij de ECB om hun
dekkingsmiddelen aan te vullen. Zij betalen daarvoor de officiële rente. Dit tarief is de
grondslag voor de rente die de banken in rekening brengen bij klanten waaraan ze krediet
verlenen. Een hoge rente verkleint de vraag en remt de groei van de geldhoeveelheid.
Een ander instrument is de openmarktpolitiek. Hiermee wil de ECB de hoeveelheid
dekkingsmiddelen bij banken beïnvloeden. Als de ECB vindt dat banken teveel
dekkingsmiddelen hebben, kan ze deze proberen af te romen. In ruil voor hun
dekkingsmiddelen krijgen banken dan bv. staatsobligaties. Als de ECB vindt dat banken meer
krediet moeten verlenen, dan koopt de ECB deviezen en staatsobligaties bij banken, in ruil
voor liquide middelen. Hierdoor stijgen de dekkingsmiddelen, waardoor de banken meer
leningen kunnen verstrekken.
Ruimgeldbeleid: als een centrale bank de groei van de geldhoeveelheid stimuleert. Hierbij daalt de
rente, want dit stimuleert kredietverlening waardoor de bestedingen zullen stijgen.
Krap-geldbeleid: als een centrale bank de groei van de geldhoeveelheid afremt. Hierbij stijgt de rente,
want investeerders en consumenten gaan nu minder lenen waardoor de bestedingen afnemen.
Hierdoor kan bestedingsinflatie worden voorkomen.
Voor de ECB is het beperken van de inflatie het hoofddoel. Het Amerikaans centrale-bankensysteem,
de Federal Reserve (Fed), heeft een breder mandaat; naast stabiele prijzen moet de Fed ook de
economische groei in stand houden.
Geld in liquide vorm, geld waarover je direct kun beschikken, brengt opofferingskosten met zich mee.
Je loopt namelijk rente mis. Toch is het makkelijk om achter de hand te hebben aankopen en het
opvangen van onverwachte grote uitgaven.
Geld kan op meerdere manieren gebruikt worden:
Als transactiemiddel. Kopers gebruiken geld om verkopers te betalen. Het geld gaat van hand
tot hand en is actief geld. Transactievraag naar geld: de behoefte aan actief geld. Er wordt
vanuit gegaan dat mensen met een hoger inkomen een hogere transactievraag hebben. Bij
een groeiende economie hoort dus een groeiende vraag naar transactiegeld.
Als oppotmiddel: gezinnen en bedrijven houden geld in kas voor onvoorziene uitgaven en als
ze een rentestijging verwachten. Het opgepotte geld heeft een omloopsnelheid van nul en
heet daarom inactief geld. De eigenaar kan er wel onmiddellijk over beschikken als het nodig
is, het is volledig liquide. Het geld levert alleen geen rente op. Oppotten is een manier van
sparen die geen inkomen oplevert. Hoe hoger de rente hoe hoger de opofferingskosten. Bij
een rentestijging wordt er meer geld op een spaarrekening gezet en neemt de hoeveelheid
inactief geld af.
Als rekenmiddel
Rentestand: prijs die tot stand komt op de vermogensmarkt
Het aanbod van geld is afkomstig van de centrale bank en de kredietverlenende banken. De CB zorgt
voor de munten en de bankbiljetten die in omloop zijn, het chartale geld. Het grootste deel van het
geld is giraal; tegoeden van gezinnen en bedrijven die op betaalrekeningen bij banken staan. Banken
kunnen de hoeveelheid giraal geld vergroten door kredietverlening. Kredietverlening is een voor de
banken een winstgevende activiteit, omdat het rente oplevert.
Geldaanbod/geldhoeveelheid: totaal van het chartale en girale geld van de gezinnen en bedrijven.
Het controleren van de geldhoeveelheid is een belangrijk onderdeel van het monetair beleid of
geldbeleid van de CB. Een te sterke groei kan namelijk een prijsopdrijvend effect hebben. Dat noem je
bestedingsinflatie. Het doel van het monetair beleid in de Eurozone is stabiele prijzen. De Europese
centrale bank (ECB) wild de inflatie beperken tot 2% per jaar. Om de geldhoeveelheid niet te veel te
laten groeien, stelt de ECB eisen aan de kredietverlening door banken. De banken moeten tegenover
de verleende kredieten een minimaal bedrag aan liquide middelen in kas houden: het minimale
dekkingspercentage. De CB stuurt de geldhoeveelheid:
vooral via de officiële rente/refirente. Banken kunnen altijd geld lenen bij de ECB om hun
dekkingsmiddelen aan te vullen. Zij betalen daarvoor de officiële rente. Dit tarief is de
grondslag voor de rente die de banken in rekening brengen bij klanten waaraan ze krediet
verlenen. Een hoge rente verkleint de vraag en remt de groei van de geldhoeveelheid.
Een ander instrument is de openmarktpolitiek. Hiermee wil de ECB de hoeveelheid
dekkingsmiddelen bij banken beïnvloeden. Als de ECB vindt dat banken teveel
dekkingsmiddelen hebben, kan ze deze proberen af te romen. In ruil voor hun
dekkingsmiddelen krijgen banken dan bv. staatsobligaties. Als de ECB vindt dat banken meer
krediet moeten verlenen, dan koopt de ECB deviezen en staatsobligaties bij banken, in ruil
voor liquide middelen. Hierdoor stijgen de dekkingsmiddelen, waardoor de banken meer
leningen kunnen verstrekken.
Ruimgeldbeleid: als een centrale bank de groei van de geldhoeveelheid stimuleert. Hierbij daalt de
rente, want dit stimuleert kredietverlening waardoor de bestedingen zullen stijgen.
Krap-geldbeleid: als een centrale bank de groei van de geldhoeveelheid afremt. Hierbij stijgt de rente,
want investeerders en consumenten gaan nu minder lenen waardoor de bestedingen afnemen.
Hierdoor kan bestedingsinflatie worden voorkomen.
Voor de ECB is het beperken van de inflatie het hoofddoel. Het Amerikaans centrale-bankensysteem,
de Federal Reserve (Fed), heeft een breder mandaat; naast stabiele prijzen moet de Fed ook de
economische groei in stand houden.
