Economische crisis, hoofdstuk 7, het geaggregeerde-vraag-en-aanbod
Keynes benaderde de economie vanuit de vraagkant en ging uit van de korte termijn. Als er vraag
naar producten is, bieden producten goederen en diensten aan. Bij een toename van de vraag
breiden bedrijven hun aanbod uit zolang de productiecapaciteit dit toelaat. De aanbodkant van de
economie werd door Keynes verder niet geanalyseerd.
Omdat de theorie van Keynes de stagflatie niet kan verklaren, is er een model ontwikkeld waarin
behalve de vraagkant ook de aanbodkant op korte termijn kan veranderen. Met deze theorie kunnen
de gevolgen van aanbodschokken, zoals een stijging van de olieprijs, geanalyseerd worden.
Stagflatie: een recessie die samengaat met inflatie
Geaggregeerde vraag/macrovraag/macro-economische vraag: de totale hoeveelheid goederen en
diensten die consumenten, producten, overheid en buitenland in een jaar willen kopen. We kennen
deze vraag uit de keynesiaanse theorie als de effectieve vraag:
EV= C + I + O + E – M
Er is een verband tussen prijspeil en de omvang van de geaggregeerde vraag(GV). De GV-lijn laat zien
hoe de GV afhangt van het algemeen prijspeil. Voor elk punt op de lijn geldt dat de markten van
goederen en diensten in evenwicht zijn. Bij het gegeven prijsniveau is er voor de consumenten, de
bedrijven, de overheid en het buitenland geen aanleiding hun bestedingen te veranderen.
De geaggregeerde vraag is een reëel gegeven. Het prijsniveau is een
Algemeen prijspeil
nominaal gegeven. Wanneer je het prijsniveau vermenigvuldigt met de
GV, krijg een nominale eenheid.
De GV-lijn lijkt op de vraaglijn uit de micro-economie. Er is dus eveneens
een negatief verband tussen het algemeen prijspeil en de GV. Een micro-
economische vraaglijn gaat over één product. Wanneer de prijzen van de
GV (reëel) appels stijgen, stappen mensen over op peren en daalt de vraag. Bij de
macro-economie gebeurt dat niet. Als de vraag verschuift van appels naar peren heeft dat geen
invloed op de vraag naar appels en peren samen. Wat verklaart dan wel het dalende verloop?:
Financiële vermogens; Als iemand geld op een spaarrekening heeft staan en van plan is dat
geld te besteden, zal bij een stijging van het algemeen prijspeil de koopkracht van het
spaargeld afnemen. Dit koopkrachtverlies treft iedereen met financieel vermogen. Een
stijging van het algemeen prijspeil leidt tot een aantasting van de reële financiële vermogens.
De GV neemt daardoor af.
Rente; Als het prijspeil stijgt, stijgt de behoefte aan het aanhouden van geld om transacties te
doen. Er zal meer vraag naar geld zijn op de vermogensmarkt rentevoet stijgt. Gezinnen
zullen meer gaan sparen, dus minder consumeren. Bedrijven zullen minder geld lenen, dus
dalen de investeringen. Als het prijspeil stijgt, zal via een rentestijging de GV dalen.
Verandering van de internationale concurrentiepositie; Als de prijzen in een land sterker
stijgen dan in het concurrerende buitenland, heeft dat invloed op de export en dus de
macrovraag.
P1
P2
V1 V2
Keynes benaderde de economie vanuit de vraagkant en ging uit van de korte termijn. Als er vraag
naar producten is, bieden producten goederen en diensten aan. Bij een toename van de vraag
breiden bedrijven hun aanbod uit zolang de productiecapaciteit dit toelaat. De aanbodkant van de
economie werd door Keynes verder niet geanalyseerd.
Omdat de theorie van Keynes de stagflatie niet kan verklaren, is er een model ontwikkeld waarin
behalve de vraagkant ook de aanbodkant op korte termijn kan veranderen. Met deze theorie kunnen
de gevolgen van aanbodschokken, zoals een stijging van de olieprijs, geanalyseerd worden.
Stagflatie: een recessie die samengaat met inflatie
Geaggregeerde vraag/macrovraag/macro-economische vraag: de totale hoeveelheid goederen en
diensten die consumenten, producten, overheid en buitenland in een jaar willen kopen. We kennen
deze vraag uit de keynesiaanse theorie als de effectieve vraag:
EV= C + I + O + E – M
Er is een verband tussen prijspeil en de omvang van de geaggregeerde vraag(GV). De GV-lijn laat zien
hoe de GV afhangt van het algemeen prijspeil. Voor elk punt op de lijn geldt dat de markten van
goederen en diensten in evenwicht zijn. Bij het gegeven prijsniveau is er voor de consumenten, de
bedrijven, de overheid en het buitenland geen aanleiding hun bestedingen te veranderen.
De geaggregeerde vraag is een reëel gegeven. Het prijsniveau is een
Algemeen prijspeil
nominaal gegeven. Wanneer je het prijsniveau vermenigvuldigt met de
GV, krijg een nominale eenheid.
De GV-lijn lijkt op de vraaglijn uit de micro-economie. Er is dus eveneens
een negatief verband tussen het algemeen prijspeil en de GV. Een micro-
economische vraaglijn gaat over één product. Wanneer de prijzen van de
GV (reëel) appels stijgen, stappen mensen over op peren en daalt de vraag. Bij de
macro-economie gebeurt dat niet. Als de vraag verschuift van appels naar peren heeft dat geen
invloed op de vraag naar appels en peren samen. Wat verklaart dan wel het dalende verloop?:
Financiële vermogens; Als iemand geld op een spaarrekening heeft staan en van plan is dat
geld te besteden, zal bij een stijging van het algemeen prijspeil de koopkracht van het
spaargeld afnemen. Dit koopkrachtverlies treft iedereen met financieel vermogen. Een
stijging van het algemeen prijspeil leidt tot een aantasting van de reële financiële vermogens.
De GV neemt daardoor af.
Rente; Als het prijspeil stijgt, stijgt de behoefte aan het aanhouden van geld om transacties te
doen. Er zal meer vraag naar geld zijn op de vermogensmarkt rentevoet stijgt. Gezinnen
zullen meer gaan sparen, dus minder consumeren. Bedrijven zullen minder geld lenen, dus
dalen de investeringen. Als het prijspeil stijgt, zal via een rentestijging de GV dalen.
Verandering van de internationale concurrentiepositie; Als de prijzen in een land sterker
stijgen dan in het concurrerende buitenland, heeft dat invloed op de export en dus de
macrovraag.
P1
P2
V1 V2
