Samenvatting - LP1 Anatomie, fysiologie en pathologie (HBO-V Avans jaar 1)

KT1 anatomie, fysiologie en pathologie
Week 1
De student beschrijft de bouw en functie van de cel en het celmembraan
Cel = kleinste bouwsteen van het lichaam
Weefsels = cellen met dezelfde functie
Organen = bestaan uit meerdere weefsels
Orgaanstelsel = organen en structuren die gezamenlijk aan een bepaalde verrichting
werken


Cel is gevuld met cytoplasma, of protoplasma
-> water met organellen en opgeloste stoffen: eiwitten, koolhydraten, vetten en zouten
Organellen = structuren in het cytoplasma
Cytosol = het waterige bestandsdeel van de cel
Celmembraan/plasmamembraan = dun vliesje dat het cytoplasma en de organellen
omgeeft
Celmembraan vormt de grens tussen intercellulair en extracellulair
Het is opgebouwd uit een dubbele laag fosfolipiden met daartussen cholesterolmoleculen


Een fosfolipide is een vetmolecuul met een kop- en staartgedeelte:
Hydrofiel = wateraantrekkend (kop)
Hydrofoob = waterafstotend (staart)
Membraaneiwitten = eiwitmoleculen in de dubbele fosfolipidenlaag
Membraanporiën = membraaneiwitten die aan weerskanten uit het cytoplasma steken en
afsluitbare kanaaltjes vormen
-> Ze dienen voor het transport van stoffen van en naar het cytoplasma
Receptoreiwit = membraaneiwit die of naar binnen of naar buiten steekt en een
antennefunctie heeft
Glycocalix = koolhydraten gehecht aan eiwitten en vetten in de membraan, ze steken
relatief ver uit
Semi-permeabel = half doorlaatbaar

,De student omschrijft hoe katabole en anabole reacties verlopen
Metabolisme = stofwisseling
-> Alle biochemische reacties die in cellen kunnen plaatsvinden

 Anabole reacties: kleine moleculen samengevoegd tot grotere
-> kost energie
-> assimilatie (= opbouwstofwisseling)
 Katabole reacties: grotere moleculen worden afgebroken tot kleinere
-> energie komt vrij
-> dissimilatie (= afbraakstofwisseling)
Verbranding = energierijke stof reageert met zuurstof
-> afbraakreactie
-> aerobe dissimilatie = afbraak van energierijke stoffen met zuurstof
-> verbranding in de cel = celademhaling
-> doel: vrijmaken van energie
Anaerobe dissimilatie = afbraak van energierijke stoffen zonder zuurstof


Anabolisme – assimilatie – opbouw (kleine moleculen -> grote moleculen)
Katabolisme – dissimilatie – afbraak (grote moleculen -> kleine moleculen)


Meer anabool dan katabool: meer opbouw dan afbraak -> dikker
Meer katabool dan anabool: meer afbraak dan opbouw -> dunner




De student beschrijft hoe bij dissimilatie vrijgekomen energie wordt opgeslagen in ATP
ADP (adenosinedifosfaat) -> bevat 2 fosfaatgroepen
ATP (adenosinetrifosfaat) -> bevat 3 fosfaatgroepen = energiemolecuul
Tegelijk met het derde fosfaatmolecuul wordt energie opgeslagen: energierijke binding
ATP wordt omgezet in ADP door afsplitsen van fosfaatgroep, hierbij komt energie vrij die
wordt gebruikt voor allerlei lichaamsprocessen


De vrijgekomen energie wordt in ATP vastgelegd
Enzymen (eiwitten) versnellen de reactie:
- Reactiespecifiek
- Temperatuur specifiek -> in het lichaam 37°C

, - Zuurgraad specifiek
- Co-enzym nodig


De student omschrijft de belangrijkste transportmechanismen waarmee stoffen in en uit
de cel worden gebracht
 Passief transport = cel speelt geen actieve rol en het kost geen energie
o Diffusie = hoge concentratie naar lage concentratie via permeabel
(doorlaatbaar) membraan
o Osmose = (diffusie van water via semipermeabel (halfdoorlaatbaar)
membraan) lage concentratie naar hoge concentratie
 Kristalloïd-osmotische druk (KOD) = de zuigende kracht veroorzaakt
door de zouten in een oplossing
 Colloïd-osmotische druk (COD) = eiwitten worden omringd door water
en veroorzaken een osmotische zuigkracht

 Actief transport = deeltjes van lage concentratie naar hoge concentratie, kost
energie (ATP)
o Enzymatische pomp: stoffen worden m.b.v. enzymen door celmembraan
geluisd
 Enzymen -> transporteiwitten
 Ionenpomp bij vervoer van geladen deeltjes
o Blaasjestransport: de celmembraan stulpt om de stof heen en vormt een
blaasje
 Endocytose = stoffen naar binnen
 Exocytose = stoffen naar buiten
 Fagocytose = als de opgenomen deeltjes een vaste stof vormen
 Pinocytose = als het een vloeistof is


Diffusie = het stromen van opgeloste stoffen van een gebied van een hoge
concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een lage concentratie opgeloste
stoffen
Osmose = diffusie van water; het water stroomt van een gebied met een lage
concentratie opgeloste stoffen naar een gebied met een hoge concentratie opgeloste
stoffen
Isotoon = oplossing met gelijke osmotische waarde aan de osmotische waarde van de
cel
Hypotoon = oplossing met lagere osmotische waarde dan de osmotische waarde van
de cel
Hypertoon = oplossing met hogere osmotische waarde dan de osmotische waarde
van de cel