Samenvatting Psychologie kennistoets.
Leerjaar 2. Periode 1.
Systeemtheorieën (CH1)
Systeemgericht werken
Systeemgericht werken betekent niet dat je per definitie met het gehele gezin samenwerkt.
De benaming ‘systeemgericht’ duidt meer op een visie van waaruit je naar een cliënt kijkt.
Omslag halverwege 20e eeuw
Intrapsychisch denken
Binnen persoon
↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓
Interpsychisch denken
Tussen personen
Systeem:
Het gaat niet om het geheel, het gaat niet om de delen op zich, maar het gaat om de betrekkingen/interactie
tussen allen.
Eén verandering verandert het hele systeem
Als er iets veranderd; als er probleemgedrag is bij een kind, en je veranderd iets bij de vriendjesgroep, kan er iets bij
het hele systeem veranderen want het staat allemaal in verband met elkaar.
Systeemtheoretische principes
• Communicatie (je communiceert ALTIJD)
• Interacties
• Wederkerigheid (actie/reactie)
• Circulaire processen (niet lineair denken, dus niet denken in oorzaak/gevolg).
• Gezinsfuncties/rollen/taken
De Social Worker bepaalt samen met de cliënt hoe hij de systeemgerichte principes zal inzetten
Bij de algemene systeemtheorie wordt de mens gezien als:
Open systeem (heel veel interactie met de omgeving)
• Een open systeem is continu in interactie met de omgeving – wederkerigheid, wisselwerking
• Omgeving levert input, die input wordt bewerkt/verwerkt (throughput) om vervolgens weer uitgewisseld te
worden met de omgeving (output)
• Voortdurende uitwisseling tussen individu(systeem) en omgeving
• Het systeem ontvangt zo voortdurend feedback
• Op basis van feedback wordt systeem bijgesteld, verbeterd en gestabiliseerd
• Het proces van Input throughput output en feedback zorgt ervoor dat de interacties van het individuele
systeem en de omgeving circulair van aard zijn.
Een gesloten systeem (geen/beperkte interactie met de omgeving)
• Bestaat dat? Strikt genomen niet
• Het gaat om een relatieve aanduiding: de mate waarin er sprake is van interactie tussen systeem en omgeving
• Mate van interactie kan veranderen
• Entropie: proces waarbij een open systeem steeds geslotener wordt wanneer de uitwisseling met de omgeving
afneemt (geen positieve maar eerder een negatieve wending in het proces).
Subsystemen:
1
, Dus: subsysteem: 2 partners, 2 opvoeders, kinderen, hetzelfde geslacht etc.
Subsystemen en suprasystemen
Subsystemen: (elk subsysteem kent (ongeschreven) regels, normen en waarden)
• Dyadisch subsysteem (twee personen)(kleinste subsysteem)
• Subsysteem ouders / opvoeders / partners
• Subsysteem (jongere / oudere) kinderen
• Subsystemen (stief)kinderen
Suprasystemen: stijgt boven het systeem uit
• Maatschappij
• Gemeenschap
• Subcultuur
• Familie
Het suprafamiliare systeem kan opgebouwd zijn uit verschillende gezinssystemen en individuele
systemen. Familie kan een positieve bijdrage leveren maar ook veel conflicten met zich meebrengen.
Werk als social worker vanuit meerzijdige partijdigheid.
Vaak komen problemen via de omgeving naar buiten, denk aan scholen of consultatiebureaus. De
omgeving kan ingezet worden bij de hulpverlening. De systeemgericht social worker heeft te maken met
5 systemen: het individuele systeem, het subsysteem, het gezinssysteem, het supra familiaire systeem
en de omgeving als systeem.
De 5 niveaus van systemen zijn weergegeven in het systeempentagram.
De behoeftepiramide van Maslow
(beïnvloed het systeem, belangrijk om te kijken op welk niveau het systeem zit)
Interactiepatronen
• Symmetrische interactie
- Het gedrag van de één wordt gevolgd door eenzelfde soort gedrag van de ander (concurrentie)
• Complementaire interactie
- Het gedrag van de één roept tegengesteld gedrag van de ander op
Circulair redenen: er is nooit 1 persoon verantwoordelijk voor een bepaalde interactie
Algemene systeemtheorie:
- Bestaat uit verschillende delen die onderling samenhangen en elkaar wederzijds beïnvloeden
- Zichzelf handhavende eenheden die in voortdurende wisselwerking staan met hun omgeving
- De gedragingen van de eenheden hebben een functie (dynamisch evenwicht)
- Eenheden hebben het vermogen om zichzelf te besturen en reproduceren
• Equifinaliteit: een bepaald verschijnsel kan het gevolg zijn van verschillende begintoestanden
(BV: ongestructureerd gedrag of parentificatie kan lijden tot hetzelfde verschijnsel, kan lijden tot probleemgedrag
bij het kind. Dus 2 dingen kunnen lijden tot hetzelfde einde).
2
Leerjaar 2. Periode 1.
Systeemtheorieën (CH1)
Systeemgericht werken
Systeemgericht werken betekent niet dat je per definitie met het gehele gezin samenwerkt.
De benaming ‘systeemgericht’ duidt meer op een visie van waaruit je naar een cliënt kijkt.
Omslag halverwege 20e eeuw
Intrapsychisch denken
Binnen persoon
↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓↓
Interpsychisch denken
Tussen personen
Systeem:
Het gaat niet om het geheel, het gaat niet om de delen op zich, maar het gaat om de betrekkingen/interactie
tussen allen.
Eén verandering verandert het hele systeem
Als er iets veranderd; als er probleemgedrag is bij een kind, en je veranderd iets bij de vriendjesgroep, kan er iets bij
het hele systeem veranderen want het staat allemaal in verband met elkaar.
Systeemtheoretische principes
• Communicatie (je communiceert ALTIJD)
• Interacties
• Wederkerigheid (actie/reactie)
• Circulaire processen (niet lineair denken, dus niet denken in oorzaak/gevolg).
• Gezinsfuncties/rollen/taken
De Social Worker bepaalt samen met de cliënt hoe hij de systeemgerichte principes zal inzetten
Bij de algemene systeemtheorie wordt de mens gezien als:
Open systeem (heel veel interactie met de omgeving)
• Een open systeem is continu in interactie met de omgeving – wederkerigheid, wisselwerking
• Omgeving levert input, die input wordt bewerkt/verwerkt (throughput) om vervolgens weer uitgewisseld te
worden met de omgeving (output)
• Voortdurende uitwisseling tussen individu(systeem) en omgeving
• Het systeem ontvangt zo voortdurend feedback
• Op basis van feedback wordt systeem bijgesteld, verbeterd en gestabiliseerd
• Het proces van Input throughput output en feedback zorgt ervoor dat de interacties van het individuele
systeem en de omgeving circulair van aard zijn.
Een gesloten systeem (geen/beperkte interactie met de omgeving)
• Bestaat dat? Strikt genomen niet
• Het gaat om een relatieve aanduiding: de mate waarin er sprake is van interactie tussen systeem en omgeving
• Mate van interactie kan veranderen
• Entropie: proces waarbij een open systeem steeds geslotener wordt wanneer de uitwisseling met de omgeving
afneemt (geen positieve maar eerder een negatieve wending in het proces).
Subsystemen:
1
, Dus: subsysteem: 2 partners, 2 opvoeders, kinderen, hetzelfde geslacht etc.
Subsystemen en suprasystemen
Subsystemen: (elk subsysteem kent (ongeschreven) regels, normen en waarden)
• Dyadisch subsysteem (twee personen)(kleinste subsysteem)
• Subsysteem ouders / opvoeders / partners
• Subsysteem (jongere / oudere) kinderen
• Subsystemen (stief)kinderen
Suprasystemen: stijgt boven het systeem uit
• Maatschappij
• Gemeenschap
• Subcultuur
• Familie
Het suprafamiliare systeem kan opgebouwd zijn uit verschillende gezinssystemen en individuele
systemen. Familie kan een positieve bijdrage leveren maar ook veel conflicten met zich meebrengen.
Werk als social worker vanuit meerzijdige partijdigheid.
Vaak komen problemen via de omgeving naar buiten, denk aan scholen of consultatiebureaus. De
omgeving kan ingezet worden bij de hulpverlening. De systeemgericht social worker heeft te maken met
5 systemen: het individuele systeem, het subsysteem, het gezinssysteem, het supra familiaire systeem
en de omgeving als systeem.
De 5 niveaus van systemen zijn weergegeven in het systeempentagram.
De behoeftepiramide van Maslow
(beïnvloed het systeem, belangrijk om te kijken op welk niveau het systeem zit)
Interactiepatronen
• Symmetrische interactie
- Het gedrag van de één wordt gevolgd door eenzelfde soort gedrag van de ander (concurrentie)
• Complementaire interactie
- Het gedrag van de één roept tegengesteld gedrag van de ander op
Circulair redenen: er is nooit 1 persoon verantwoordelijk voor een bepaalde interactie
Algemene systeemtheorie:
- Bestaat uit verschillende delen die onderling samenhangen en elkaar wederzijds beïnvloeden
- Zichzelf handhavende eenheden die in voortdurende wisselwerking staan met hun omgeving
- De gedragingen van de eenheden hebben een functie (dynamisch evenwicht)
- Eenheden hebben het vermogen om zichzelf te besturen en reproduceren
• Equifinaliteit: een bepaald verschijnsel kan het gevolg zijn van verschillende begintoestanden
(BV: ongestructureerd gedrag of parentificatie kan lijden tot hetzelfde verschijnsel, kan lijden tot probleemgedrag
bij het kind. Dus 2 dingen kunnen lijden tot hetzelfde einde).
2
