Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 142 pages
Summary

Samenvatting Orthopedagogiek AP Hogeschool Bachelor Orthopedagogie jaar 1

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 142 pages

Mijn eigen geschreven samenvatting! Hierin heb ik veel details uit het boek verwerkt + ook de slides. Door deze samenvatting heb ik in de 1e zit meteen een 13/20!

Content preview

Orthopedagogiek samenvatting
Willemijn Hendrickx
1OR_6


Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Orthopedagogie en maatschappij ..................................................................................................... 5
1. Inleiding ................................................................................................................................................................ 5
2. Maatschappij, mensbeeld en zorg: ...................................................................................................................... 5
2.1 De vreemde ander ............................................................................................................................................... 5
2.2 Maatschappij en beeldvorming ........................................................................................................................... 6
2.3 Mensbeeld en zorg .............................................................................................................................................. 8
3. Verleden = heden ................................................................................................................................................ 10
3.1 De prehistorie: tijd van nomaden en jagers (... -3500 V.CHR.) .......................................................................... 10
3.1.1 (Over)leven in de prehistorie..................................................................................................................... 10
3.1.2 Afwezige zorg in de prehistorie ................................................................................................................. 11
3.1.3 Van de prehistorie naar vandaag............................................................................................................... 11
3.2 De oudheid: tijd van Grieken, Romeinen en Goden (3500 V.Chr. tot 500 Na Chr. ............................................. 12
3.2.1 Leven en eliminatie in de oudheid ............................................................................................................ 12
3.2.2 Bedenkelijke zorg in de oudheid ............................................................................................................... 14
3.2.3 Van de oudheid naar vandaag ................................................................................................................... 15
3.3 De Middeleeuwen: tijd van monniken, ridders en gilden (500-1500) ................................................................ 16
3.3.1 Kloosters en stadsmuren in de middeleeuwen ......................................................................................... 16
3.3.2 Middeleeuwse zorg: Devotie, Bijgeloof en Kwakzalverij ........................................................................... 18
3.3.3 Van de middeleeuwen naar vandaag ........................................................................................................ 21
3.4 De nieuwe tijd: Tijd van Reformatie, ontdekkingsreizen en uitvindingen (1500-1800) ..................................... 22
3.4.1 Godsdienst versus wetenschap ................................................................................................................. 23
3.4.2 Opsluiting ter bescherming van de samenleving....................................................................................... 25
3.4.3 Arbeid adelt: heropvoeding of uitbuiting? ................................................................................................ 26
3.4.4 Van de nieuwe tijd naar vandaag .............................................................................................................. 27
3.5 De Verlichting: Tijd van rationalisme, positivisme en sensualisme (1780-1850) ............................................... 28
3.5.1 De Franse en industriële revolutie, de burgerij en arbeiders .................................................................... 28
3.5.2 Volksonderwijs, brailleschrift en zorg voor krankzinnigen ........................................................................ 30
3.5.3 Van de Verlichting naar vandaag ............................................................................................................... 35
3.6 Tijd van militaire conflicten en vernietiging ...................................................................................................... 37
3.6.1 Politiek, landbouw en wetenschap in crisis ............................................................................................... 37
3.6.2 Van pedagogisch pessimisme naar genadedood ....................................................................................... 41
3.6.3 Van de oorlogstijd naar vandaag ............................................................................................................... 44
3.7 Tijd van de rehabilitatie en de verzorgingsstaat ............................................................................................... 45
3.7.1 Wederopbouw, vooruitgang en welvaart.................................................................................................. 46
3.7.2 Van goedbedoelde segregatie naar vermaatschappelijking ...................................................................... 47
3.7.3 Heden = toekomst ..................................................................................................................................... 50

H2: Orthopedagogiek en wetenschap .................................................................................................................. 51

,1. Inleiding .............................................................................................................................................................. 51
2. Orthopedagogiek, What’s in a name? ............................................................................................................... 52
2.1. Euh… iets met voeten? ..................................................................................................................................... 52
2.2. Orthopedagogics of Orthopédagogie ............................................................................................................... 52
3. Relatie theorie en praktijk: it’s complicated ...................................................................................................... 52
3.1. Mens- en wereldbeelden .................................................................................................................................. 53
3.2. Van praktijkkennis naar praktijktheorie (Praktijkkennis en Praktijktheorieën) ............................................... 53
3.3. Theoretische kennis (Wetenschappelijke kennis/ theorieën) ........................................................................... 54
3.4. Van de praktijk naar de theorie en terug .................................................................................................... 55
3.5. Bronnen van wetenschappelijke kennis............................................................................................................ 55
4. Een wetenschapsdomein op eigen benen .......................................................................................................... 56
4.1. in de schoot van de wetenschappelijke pedagogiek......................................................................................... 56
4.2 De zoektocht naar het ‘ding’ van de orthopedagogiek ..................................................................................... 58
4.3. Fundamenten van de orthopedagogiek ........................................................................................................... 59
4.3.1. De opvoeding van het afwijkende en gehandicapte kind ........................................................................ 59
4.3.3 De opvoeding van kinderen met gedrags- en psychosociale problemen .................................................. 59
4.3.3. Preventie (Child Quidance) ....................................................................................................................... 60
4.4. Van bijzondere pedagogiek naar orthopedagogiek ......................................................................................... 60
4.4.1. Van pedagogiek naar orthopedagogiek .................................................................................................... 60
4.4.2. Van focus op het kind naar focus op de context ...................................................................................... 61
4.4.3. Van ‘wat heeft dit kind’ naar ‘wat vraagt dit kind?’ ................................................................................. 61
4.5. Methodenstrijd binnen de orthopedagogiek .................................................................................................... 62
4.6. Theoretische niveaus binnen de orthopedagogiek ........................................................................................... 63
4.6.1 Bijzondere orthopedagogiek ..................................................................................................................... 63
4.6.2. Algemene orthopedagogiek ..................................................................................................................... 63
4.6.3. Theoretische orthopedagogiek ................................................................................................................ 64
4.6.4. Beroepsethiek ........................................................................................................................................... 64
4.7. De orthopedagogiek verruimt .......................................................................................................................... 64
4.7.1 Van het orthopedagogische naar het ortho(ped)agogische ...................................................................... 64
4.7.2. Van personen met een handicap naar personen in een handicapsituatie ............................................... 65
5. Grondleggers, wegbereiders en baanbrekers .................................................................................................... 65
5.1 De wegbereiders ................................................................................................................................................ 66
5.1.1 Wilhelmina Bladergroen ............................................................................................................................ 67
5.1.2. Verdieping Rispens ................................................................................................................................... 68
5.1.3 Stromingen in de orthopedagogiek ........................................................................................................... 69
6. De identiteit van de orthopedagogiek ............................................................................................................... 69
6.1 Een praktijkwetenschap .................................................................................................................................... 70
6.2 Een dialoog gestuurde wetenschap ................................................................................................................... 70
6.3 Een eclectische en integratieve wetenschap ..................................................................................................... 71
6.4. Een handelingswetenschap .............................................................................................................................. 72
6.5 Een reflectieve wetenschap ............................................................................................................................... 72

, 7. Orthopedagogiek in volle paradigmaverschuiving ........................................................................................... 72
7.1. Paradigma Quoi? .............................................................................................................................................. 72
7.2 De eerste paradigma’s ...................................................................................................................................... 73
7.3. Orthopedagogiek in tijden van paradigmaverschuiving .................................................................................. 74
Maak kennis met Noor & David.......................................................................................................................... 76
7.3.1 Tegenstrijdigheden en crisis binnen het (traditioneleparadigma) defectparadigma ................................ 79
7.3.2 Veranderingen in de samenleving, mens- en wereldbeeld ....................................................................... 81
7.4. Impact op zorg en orthopedagogische praktijk ................................................................................................ 81

Hoofdstuk 3: Orthopedagogische instrumenten ................................................................................................... 82
1. Inleiding .............................................................................................................................................................. 82
2. Instrumenten uit de vroege orthopedagogiek ................................................................................................... 82
2.1 Problematische opvoedingssituatie ................................................................................................................... 83
2.1.2 POS vandaag? ............................................................................................................................................ 85
2.2 De Dialogische grondvormen (Ter Horst) .......................................................................................................... 86
2.2.1 Naar de bron .............................................................................................................................................. 86
2.2.2. Dialogische grondvormen vandaag .......................................................................................................... 87
Ter Horst in een notendop ................................................................................................................................. 87
2.3 De orthopedagogische vraagstelling ................................................................................................................. 87
2.3.1 Naar de bron .............................................................................................................................................. 88
2.3.2 Orthopedagogische vraagstelling vandaag:............................................................................................... 90
2.4. Handelingsplanning (Kok) ................................................................................................................................ 90
2.4.1. Naar de bron ............................................................................................................................................. 90
2.4.2 Betekenis handelingsplan vandaag ........................................................................................................... 91
2.5 Gedragsproblemen ............................................................................................................................................ 92
2.5.1 Naar de bron .............................................................................................................................................. 92
2.5.2 Gedragsproblemen vandaag ..................................................................................................................... 95
2.6. Leerproblemen.................................................................................................................................................. 96
2.6.1 Naar de bron .............................................................................................................................................. 96
2.6.2. In de handeling krijgt taal betekenis (W. Bladergroen) ............................................................................ 96
2.6.3 Leerstoornissen ontstaan niet door, maar in het onderwijs. (J. Dumont) ................................................. 97
2.6.4 Leerproblemen/ leerstoornissen vandaag ................................................................................................ 98
2.7 Therapeutische gemeenschap – encounter ....................................................................................................... 99
2.7.1 Naar de bron .............................................................................................................................................. 99
2.7.2 Therapeutische gemeenschap vandaag .................................................................................................. 102
3. Instrumenten uit de actuele orthopedagogiek ................................................................................................ 102
3.1 Empowerment ................................................................................................................................................. 103
3.1.1 Toegelicht ................................................................................................................................................ 103
3.1.2 Doorgedacht ............................................................................................................................................ 107
3.2 Inclusie ............................................................................................................................................................. 108
3.2.1 Toegelicht ................................................................................................................................................ 108
3.3 Quality of life ................................................................................................................................................... 114
3.3.1 Toegelicht ................................................................................................................................................ 115
3.3.2 Doorgedacht ............................................................................................................................................ 119

, 3.4 Volwaardig burgerschap & kwaliteit van bestaan .......................................................................................... 119
3.4.1 Toegelicht ................................................................................................................................................ 119
3.4.2 Doorgedacht ............................................................................................................................................ 121
3.5. Ondersteuningsmodel .................................................................................................................................... 121
3.5.1 Toegelicht ................................................................................................................................................ 121
3.5.2 Doorgedacht ............................................................................................................................................ 122

Hoofdstuk 4: Orthopedagogie: beroep en werkterrein........................................................................................123
1. Inleiding ............................................................................................................................................................ 123
2. Het beroep ........................................................................................................................................................ 124
2.1. Het beroep in zijn context ............................................................................................................................... 124
2.1.1 Maatschappij en mensbeeld ................................................................................................................... 124
2.1.1.1 Leefgroepopvoeders ............................................................................................................................. 125
2.1.1.2 Onderwijsondersteuner ....................................................................................................................... 125
2.1.2.1 Onderzoeker van de werkelijkheid ....................................................................................................... 126
2.1.2.2 De diagnosticus van de interventie ...................................................................................................... 127
2.1.2.3 De praktijktheoreticus .......................................................................................................................... 127
2.1.2.4 De verbindende hulpverlener ............................................................................................................... 127
2.1.2.5 De persoon als instrument ................................................................................................................... 128
2.1.3 De orthopedagogische praktijk ............................................................................................................... 128
2.2 Het beroepsprofiel ........................................................................................................................................... 130
2.2.1 Het beroeps-specifieke ............................................................................................................................ 130
2.2.1.1 Expert van het dagelijkse leven ............................................................................................................ 130
2.2.1.2 Positief en krachtgericht ....................................................................................................................... 131
2.2.1.3 Relationeel dialoog-gestuurd ............................................................................................................... 131
2.2.1.4 Herstelgericht en verbindend ............................................................................................................... 131
2.2.1.5 Creatief en innovatief ........................................................................................................................... 132
2.2.1.6 Reflectief en ethisch ............................................................................................................................. 132
2.2.1.7 Integraal en generalistisch.................................................................................................................... 132
2.2.2 Verantwoordelijkheidsethiek .................................................................................................................. 132
2.2.2.1 Verantwoordelijkheid t.a.v. de zorg-of hulpvrager .............................................................................. 133
2.2.2.2 Verantwoordelijkheid t.a.v. zichzelf als hulpverlener .......................................................................... 133
2.2.2.3 verantwoordelijkheid t.a.v. een team en andere medewerkers .......................................................... 133
2.2.2.4 Verantwoordelijkheid t.a.v. het beleid ................................................................................................. 134
2.3 Te midden een spanningsveld van tegenstellingen ......................................................................................... 134
2.3.1 Hulpverlening als handicapsituatie ......................................................................................................... 135
2.3.2 Orthopedagogie als vrijetijdspraktijk ...................................................................................................... 136
2.3.3 Grootsheid of nietigheid .......................................................................................................................... 136
2.3.4 Graag zien en professionalisme, gaat dat samen? .................................................................................. 137
2.3.5 Weten of niet weten, dat is de vraag….................................................................................................... 137
2.3.6 De valkuil van de professionalisering ...................................................................................................... 138
2.3.7 Het dilemma van de orthopedagogische professional ............................................................................ 138

Hoofdstuk 5: Zorgen voor morgen .......................................................................................................................139
1. ‘Think global act local’, ‘Think local act global.’ .............................................................................................. 139
2. Het moreel gezag van het VN-verdrag ............................................................................................................ 140
2.1 Een eigen verdrag? .......................................................................................................................................... 140
3. Bouwen aan de inclusieve samenleving .......................................................................................................... 141

Connected book
 image
Beno Schraepen, Sarah Verreyken Orthopedagogiek (tweede editie)
Publisher: Unknown ISBN: 9789400013360 Edition: 2

Document information

Study
Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
October 20, 2023
Number of pages
142
Written in
2022/2023
Type
Summary
$8.09

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
0
Followers
0
Items
2
Last sold
-


Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions