2023
Inleiding strafrecht
HOORCOLLEGES
NADJA CVETKOVIĆ
,STRAFRECHT HOORCOLLEGES
WEEK 1, HC1, 5 SEPTEMBER 2023
Door Sven Brinkhoff
STRAFRECHT ANNO NU: GRENZELOZE CRIMINALITEIT
Aan de rechtenstudie, en met name bij het vak strafrecht, krijg je vaak te maken met onderwerpen die vallen
onder zware criminaliteit. Nederland heeft een enorme drugsproductie en -export, met name pillen.
MOORD OP PETER R. DE VRIES EN HET MARENGO-PROCES
Een kroongetuige is de belangrijkste getuige aanwezig, het is een opsporingsmiddel. De officier van justitie kan
in uitzonderlijke gevallen toezeggingen doen aan een getuige die tevens verdachte of veroordeelde is en die
bereid is een verklaring af te leggen in een strafzaak tegen een (andere) verdachte. Soms wordt deze na een
rechtsspraak zelfs naar het buitenland gestuurd onder een andere identiteit om hem te beschermen van de
aangegeven criminelen.
De vraag is, willen wij doorgaan met kroongetuigen inzetten, als het zo gevaarlijk is voor de mensen om hen
heen? Aan de ene kant is zo een kroongetuige een te belangrijk middel in grote processen, maar aan de andere
kant brengt is het uitvoeren van de taak van de kroongetuige een levensgevaarlijke taak.
Voor verdieping: zoek op filmpjes over Peter R. de Vries en het Marengo-proces.
MARENGO-HANDEL
Hierbij werd gebruik gemaakt van jongeren die wat geld wilden verdienen, zogenaamde “uithalers”, en deze
verkochten drugs door voor de baas waar zij voor werkten. Als een van deze jongeren betrapt werd op de
haven, kon deze twee jaar geleden een boete van 95 euro krijgen. Inmiddels kan dit oplopen tot een 2 jaar
lange celstraf, maar vaak wordt dit uiteindelijk toch een taakstraf, omdat de uithalers niet getroffen worden
met de drugs in hun handen.
De vraag hierbij, moeten we gaan denken aan legalisatie? Aan de ene kant kan het zorgen voor
gezondheidsvoordelen als drugs gelegaliseerd wordt, maar aan de andere kant is dit een te groot probleem in
alle landen. Nederland kan zelfs aantrekkelijk worden voor criminelen als het hier wordt gelegaliseerd.
, WEEK 2, HC2, 12 SEPTEMBER 2023
Door Sven Brinkhoff
EIGEN ERVARING
Een bankmedewerker verduisterde €400,000 door €500 biljetten te verstoppen onder haar kleding. Het
houden van een schouw (naar de plaats delict gaan en nadoen wat er is gebeurd) hielp dit te achterhalen.
WAAR STAAN WE NU
ULTIMUM REMEDIUM
De ultimum remedium gedachte houdt in dat je strafrecht altijd inzet als laatste redmiddel. Als alle andere
minder ingrijpende bevoegdheden niet voldoende zijn, dan pas zet je het strafrecht in. Dit helpt:
• Subsidiariteit (zuinig zijn met welke bevoegdheden je inzet)
• Niveau van wetgeving
• Niveau van toepassing van het strafrecht door de politie, het OM en de rechter. Daar geldt vooral
subsidiariteit: de bevoegdheden die je kunt inzetten moet je zuinig/voorzichtig mee zijn. Hoe ernstiger
de toestand, hoe ingrijpender de bevoegdheid.
RECHTSGEBIEDEN IN HET STRAFRECHT
• Materieel strafrecht (alles wat je in het Wetboek van Strafrecht vindt)
• Formeel strafrecht (strafprocesrecht, de procedure)
• Sanctie- en penitentiair recht (alles wat er bestaat aan rechten en plichten in bijvoorbeeld de
gevangenis)
WIE STRAFFEN WE EN WAAROM?
Om te weten waarom we straffen kijken we naar theorieën uit de…
• Vergeldingsleer
• Preventieleer
• Gemengde theorieën
ACTOREN IN HET STRAFPROCES
Wie zijn er bevoegd te straffen?
• Politie
• Openbaar ministerie (officier van justitie)
• Rechtspraak: rechter-commissaris (die maakt beslissingen over de voortduring van het voorarrest) en
zittingsrechter (de rechter die de zitting leidt)
• Vaak discretionaire bevoegdheden
• Wet- en regelgeving en jurisprudentie
• Ethisch besef en reflectie zijn benodigde vaardigheden. Die zijn bijna net zo belangrijk als het kennen
van de wet.
1) POLITIE
Artikel 3 van de Politiewet (Polw) zegt: ‘de politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en
in overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de
rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven.’
De politie heeft dus meer taken dan het opsporen van strafbare feiten. Bij het strafrecht kom je ze wel vooral
teken in opsporingsbevoegdheid.
Inleiding strafrecht
HOORCOLLEGES
NADJA CVETKOVIĆ
,STRAFRECHT HOORCOLLEGES
WEEK 1, HC1, 5 SEPTEMBER 2023
Door Sven Brinkhoff
STRAFRECHT ANNO NU: GRENZELOZE CRIMINALITEIT
Aan de rechtenstudie, en met name bij het vak strafrecht, krijg je vaak te maken met onderwerpen die vallen
onder zware criminaliteit. Nederland heeft een enorme drugsproductie en -export, met name pillen.
MOORD OP PETER R. DE VRIES EN HET MARENGO-PROCES
Een kroongetuige is de belangrijkste getuige aanwezig, het is een opsporingsmiddel. De officier van justitie kan
in uitzonderlijke gevallen toezeggingen doen aan een getuige die tevens verdachte of veroordeelde is en die
bereid is een verklaring af te leggen in een strafzaak tegen een (andere) verdachte. Soms wordt deze na een
rechtsspraak zelfs naar het buitenland gestuurd onder een andere identiteit om hem te beschermen van de
aangegeven criminelen.
De vraag is, willen wij doorgaan met kroongetuigen inzetten, als het zo gevaarlijk is voor de mensen om hen
heen? Aan de ene kant is zo een kroongetuige een te belangrijk middel in grote processen, maar aan de andere
kant brengt is het uitvoeren van de taak van de kroongetuige een levensgevaarlijke taak.
Voor verdieping: zoek op filmpjes over Peter R. de Vries en het Marengo-proces.
MARENGO-HANDEL
Hierbij werd gebruik gemaakt van jongeren die wat geld wilden verdienen, zogenaamde “uithalers”, en deze
verkochten drugs door voor de baas waar zij voor werkten. Als een van deze jongeren betrapt werd op de
haven, kon deze twee jaar geleden een boete van 95 euro krijgen. Inmiddels kan dit oplopen tot een 2 jaar
lange celstraf, maar vaak wordt dit uiteindelijk toch een taakstraf, omdat de uithalers niet getroffen worden
met de drugs in hun handen.
De vraag hierbij, moeten we gaan denken aan legalisatie? Aan de ene kant kan het zorgen voor
gezondheidsvoordelen als drugs gelegaliseerd wordt, maar aan de andere kant is dit een te groot probleem in
alle landen. Nederland kan zelfs aantrekkelijk worden voor criminelen als het hier wordt gelegaliseerd.
, WEEK 2, HC2, 12 SEPTEMBER 2023
Door Sven Brinkhoff
EIGEN ERVARING
Een bankmedewerker verduisterde €400,000 door €500 biljetten te verstoppen onder haar kleding. Het
houden van een schouw (naar de plaats delict gaan en nadoen wat er is gebeurd) hielp dit te achterhalen.
WAAR STAAN WE NU
ULTIMUM REMEDIUM
De ultimum remedium gedachte houdt in dat je strafrecht altijd inzet als laatste redmiddel. Als alle andere
minder ingrijpende bevoegdheden niet voldoende zijn, dan pas zet je het strafrecht in. Dit helpt:
• Subsidiariteit (zuinig zijn met welke bevoegdheden je inzet)
• Niveau van wetgeving
• Niveau van toepassing van het strafrecht door de politie, het OM en de rechter. Daar geldt vooral
subsidiariteit: de bevoegdheden die je kunt inzetten moet je zuinig/voorzichtig mee zijn. Hoe ernstiger
de toestand, hoe ingrijpender de bevoegdheid.
RECHTSGEBIEDEN IN HET STRAFRECHT
• Materieel strafrecht (alles wat je in het Wetboek van Strafrecht vindt)
• Formeel strafrecht (strafprocesrecht, de procedure)
• Sanctie- en penitentiair recht (alles wat er bestaat aan rechten en plichten in bijvoorbeeld de
gevangenis)
WIE STRAFFEN WE EN WAAROM?
Om te weten waarom we straffen kijken we naar theorieën uit de…
• Vergeldingsleer
• Preventieleer
• Gemengde theorieën
ACTOREN IN HET STRAFPROCES
Wie zijn er bevoegd te straffen?
• Politie
• Openbaar ministerie (officier van justitie)
• Rechtspraak: rechter-commissaris (die maakt beslissingen over de voortduring van het voorarrest) en
zittingsrechter (de rechter die de zitting leidt)
• Vaak discretionaire bevoegdheden
• Wet- en regelgeving en jurisprudentie
• Ethisch besef en reflectie zijn benodigde vaardigheden. Die zijn bijna net zo belangrijk als het kennen
van de wet.
1) POLITIE
Artikel 3 van de Politiewet (Polw) zegt: ‘de politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en
in overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de
rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven.’
De politie heeft dus meer taken dan het opsporen van strafbare feiten. Bij het strafrecht kom je ze wel vooral
teken in opsporingsbevoegdheid.
