KLC: Kijken naar kinderen en scholen 1
HOOFDSTUK 1: V ISIES OP ONDERWIJS
VISIE ‘KRACHTIGE LEEROMGEVING ’
Doelen:
- Ja ken het begrip ‘Krachtige Leeromgeving’ uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven wat het belang is van het creëren van een
krachtige leeromgeving voor de klaspraktijk.
- Je kan alle onderdelen van het model van de krachtige leeromgeving benoemen.
- Je kan in je eigen woorden de betekenis uitleggen van alle onderdelen van het model
van de krachtige leeromgeving weergeven.
- Je kan het verband aangeven tussen de verschillende onderdelen van het model van
de krachtige leeromgeving.
- Je kan in een casus de verschillende onderdelen van het model van de krachtige
leeromgeving detecteren.
- Je kan in een discussie met medestudenten met als onderwerp ‘visies op onderwijs’
je eigen standpunt toelichten en illustreren.
Definitie ‘Krachtige Leeromgeving’
Onder ‘leren’ verstaan we het ontstaan of tot stand brengen van relatief duurzame
veranderingen in kennis, vaardigheden en houdingen.
Onder ‘krachtige leeromgeving’ verstaan we dat dit een leeromgeving is waarin de lerende
geleidelijk aan beter in staat zijn zelfstandig te handelen/leren (Raes, 2009).
Leerling
In eindtermen, opgesteld door de Vlaamse overheid, wordt beschreven wat kinderen in
allerlei, voor hen herkenbare situaties zouden moeten kunnen. Eindtermen zijn
minimumdoelen.
De eindtermen zijn:
- Nederlands
- Frans
- Muzische Vorming
- Mens en maatschappij
- Wetenschap en techniek
- Wiskunde
- LO
Leraar
DLR (domein specifieke leerresultaten)
- Geven aan welke eisen het onderwijs en de maatschappij stellen
- Ze zijn richtinggevend voor het opleidingsprogramma
- Welke kennis, vaardigheden en attitudes van een beginnende leraar verwacht wordt.
,OLR (opleiding specifieke leerresultaten)
- Ontwerper van een krachtige leeromgeving
- Begeleider van een krachtige leeromgeving
- Opvoeder
- Inhoudelijke expert
- Organisator
- Creatieve en kritische onderzoeker
- Partner in leren
- Cultuurparticipant
- Zelfbewust persoon
Didactische pijlers:
- Leerlingeninitiatief:
De lerende wordt aangezet tot het nemen van initiatief in de leeractiviteiten
- (Inter)activiteit:
De lerende wordt aangezet tot in coöperatie (samenwerkend leren) actief deel te
nemen aan het leerproces
- Positief en motiverend klas- en schoolklimaat:
Hier vinden de leeractiviteiten in plaats
- Betekenisvol
De leeractiviteiten zijn functioneel doordat deze vertrekken vanuit de leef- en
belevingswereld van de leerlingen
- Aanschouwelijk:
De leerinhouden worden aangeboden met concreet materiaal
- Differentiatie:
De leeractiviteiten worden aangepast en gedifferentieerd aangewend en opgevolgd
zodat ieder kind ‘gelijke kansen’ krijgt
- Herhaling en geleidelijkheid:
De leeractiviteiten worden in een logische volgorde aangeboden, sluiten aan bij de
beginsituatie van de lerende en worden voldoende herhaald
ERVARINGSGERICHT KIJKEN NAAR ONDERWIJS
Doelen:
- Je kan het schema ‘aanpak-proces-effect’ in eigen woorden uitleggen.
- Je kan het verband uitleggen tussen de actoren ‘aanpak’, ‘proces’ en ‘effect’.
- Je kan in je eigen woorden de voor- en nadelen aangeven van kijken naar de
onderwijskwaliteit vanuit de actoren ‘aanpak’, ‘proces’ en ‘effect’.
- Je kan binnen de actor ‘proces’ het onderscheid uitleggen tussen de inhoud van het
proces en de kwaliteit van het proces.
- Je kan het verband uitleggen tussen de begrippen ‘welbevinden’ en ‘betrokkenheid’.
- Je kan in een discussie met medestudenten met als onderwerp ‘visies op onderwijs’
je eigen standpunt toelichten en illustreren.
, Aanpak, proces en effect is een onderdeel in het model van de ‘krachtige leeromgeving’. Dit
is ontwikkeld door Ferre Laevers.
Aanpak
Om een krachtige leeromgeving te realiseren stelt de leerkracht een welbepaalde aanpak
voorop:
- Pedagogische aanpak:
De leerkracht zal op een bepaalde manier omgaan met de leerlingen
- Didactische aanpak:
Rekening houdend met de beginsituatie en de doelen zal de leerkracht
weldoordachte keuzes maken om haar onderwijs vorm te geven. Hij/zij zal bij de
voorbereiding van de onderwijsleersituatie nadenken over onder andere de
didactische beginsituatie, de doelen, de evaluatie, de leerinhouden, de
onderwijsleeractiviteiten, de groeperingswijzen en de onderwijsmiddelen.
Effect
Onderwijs dient iets op te leveren. Door het opzetten van een krachtige leeromgeving treedt
er een verandering op in de competenties van leerlingen.
Een leerkracht streeft ernaar om bepaalde effecten bij de leerlingen te realiseren.
Het meetpunt voor kwaliteit niet ligt niet in de onderwijsvoorziening, maar in de output
ervan (Dit kan je pas na een langere periode in kaart brengen). Als men bij alle kinderen de
gewenste vooruitgang constateert in de vooropgestelde competenties en attitudes, het wel
om kwaliteitsvol onderwijs gaan.
Proces
We gaan kijken wat zich ‘in’ het kind afspeelt, terwijl ze in de klas aan activiteiten
participeren (onderwijsleersituatie).
Inhoud:
- Hoe beter we ons in een kind kunnen zetten, des te beter we het in zijn ontwikkeling
kunnen begeleiden.
- We kunnen onze aanpak beter afstemmen.
- Geen haalbare methode om over de ‘kwaliteit van onderwijs’ een uitspraak te doen.
Kwaliteit van het proces:
- Meten we met welbevinden en betrokkenheid
HOOFDSTUK 1: V ISIES OP ONDERWIJS
VISIE ‘KRACHTIGE LEEROMGEVING ’
Doelen:
- Ja ken het begrip ‘Krachtige Leeromgeving’ uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven wat het belang is van het creëren van een
krachtige leeromgeving voor de klaspraktijk.
- Je kan alle onderdelen van het model van de krachtige leeromgeving benoemen.
- Je kan in je eigen woorden de betekenis uitleggen van alle onderdelen van het model
van de krachtige leeromgeving weergeven.
- Je kan het verband aangeven tussen de verschillende onderdelen van het model van
de krachtige leeromgeving.
- Je kan in een casus de verschillende onderdelen van het model van de krachtige
leeromgeving detecteren.
- Je kan in een discussie met medestudenten met als onderwerp ‘visies op onderwijs’
je eigen standpunt toelichten en illustreren.
Definitie ‘Krachtige Leeromgeving’
Onder ‘leren’ verstaan we het ontstaan of tot stand brengen van relatief duurzame
veranderingen in kennis, vaardigheden en houdingen.
Onder ‘krachtige leeromgeving’ verstaan we dat dit een leeromgeving is waarin de lerende
geleidelijk aan beter in staat zijn zelfstandig te handelen/leren (Raes, 2009).
Leerling
In eindtermen, opgesteld door de Vlaamse overheid, wordt beschreven wat kinderen in
allerlei, voor hen herkenbare situaties zouden moeten kunnen. Eindtermen zijn
minimumdoelen.
De eindtermen zijn:
- Nederlands
- Frans
- Muzische Vorming
- Mens en maatschappij
- Wetenschap en techniek
- Wiskunde
- LO
Leraar
DLR (domein specifieke leerresultaten)
- Geven aan welke eisen het onderwijs en de maatschappij stellen
- Ze zijn richtinggevend voor het opleidingsprogramma
- Welke kennis, vaardigheden en attitudes van een beginnende leraar verwacht wordt.
,OLR (opleiding specifieke leerresultaten)
- Ontwerper van een krachtige leeromgeving
- Begeleider van een krachtige leeromgeving
- Opvoeder
- Inhoudelijke expert
- Organisator
- Creatieve en kritische onderzoeker
- Partner in leren
- Cultuurparticipant
- Zelfbewust persoon
Didactische pijlers:
- Leerlingeninitiatief:
De lerende wordt aangezet tot het nemen van initiatief in de leeractiviteiten
- (Inter)activiteit:
De lerende wordt aangezet tot in coöperatie (samenwerkend leren) actief deel te
nemen aan het leerproces
- Positief en motiverend klas- en schoolklimaat:
Hier vinden de leeractiviteiten in plaats
- Betekenisvol
De leeractiviteiten zijn functioneel doordat deze vertrekken vanuit de leef- en
belevingswereld van de leerlingen
- Aanschouwelijk:
De leerinhouden worden aangeboden met concreet materiaal
- Differentiatie:
De leeractiviteiten worden aangepast en gedifferentieerd aangewend en opgevolgd
zodat ieder kind ‘gelijke kansen’ krijgt
- Herhaling en geleidelijkheid:
De leeractiviteiten worden in een logische volgorde aangeboden, sluiten aan bij de
beginsituatie van de lerende en worden voldoende herhaald
ERVARINGSGERICHT KIJKEN NAAR ONDERWIJS
Doelen:
- Je kan het schema ‘aanpak-proces-effect’ in eigen woorden uitleggen.
- Je kan het verband uitleggen tussen de actoren ‘aanpak’, ‘proces’ en ‘effect’.
- Je kan in je eigen woorden de voor- en nadelen aangeven van kijken naar de
onderwijskwaliteit vanuit de actoren ‘aanpak’, ‘proces’ en ‘effect’.
- Je kan binnen de actor ‘proces’ het onderscheid uitleggen tussen de inhoud van het
proces en de kwaliteit van het proces.
- Je kan het verband uitleggen tussen de begrippen ‘welbevinden’ en ‘betrokkenheid’.
- Je kan in een discussie met medestudenten met als onderwerp ‘visies op onderwijs’
je eigen standpunt toelichten en illustreren.
, Aanpak, proces en effect is een onderdeel in het model van de ‘krachtige leeromgeving’. Dit
is ontwikkeld door Ferre Laevers.
Aanpak
Om een krachtige leeromgeving te realiseren stelt de leerkracht een welbepaalde aanpak
voorop:
- Pedagogische aanpak:
De leerkracht zal op een bepaalde manier omgaan met de leerlingen
- Didactische aanpak:
Rekening houdend met de beginsituatie en de doelen zal de leerkracht
weldoordachte keuzes maken om haar onderwijs vorm te geven. Hij/zij zal bij de
voorbereiding van de onderwijsleersituatie nadenken over onder andere de
didactische beginsituatie, de doelen, de evaluatie, de leerinhouden, de
onderwijsleeractiviteiten, de groeperingswijzen en de onderwijsmiddelen.
Effect
Onderwijs dient iets op te leveren. Door het opzetten van een krachtige leeromgeving treedt
er een verandering op in de competenties van leerlingen.
Een leerkracht streeft ernaar om bepaalde effecten bij de leerlingen te realiseren.
Het meetpunt voor kwaliteit niet ligt niet in de onderwijsvoorziening, maar in de output
ervan (Dit kan je pas na een langere periode in kaart brengen). Als men bij alle kinderen de
gewenste vooruitgang constateert in de vooropgestelde competenties en attitudes, het wel
om kwaliteitsvol onderwijs gaan.
Proces
We gaan kijken wat zich ‘in’ het kind afspeelt, terwijl ze in de klas aan activiteiten
participeren (onderwijsleersituatie).
Inhoud:
- Hoe beter we ons in een kind kunnen zetten, des te beter we het in zijn ontwikkeling
kunnen begeleiden.
- We kunnen onze aanpak beter afstemmen.
- Geen haalbare methode om over de ‘kwaliteit van onderwijs’ een uitspraak te doen.
Kwaliteit van het proces:
- Meten we met welbevinden en betrokkenheid
