Samenvatting Milieu & Veiligheid - examenuitslag: 18/20 (leerkracht S. Van Volsem))

Milieu en veiligheid
Veiligheid en welzijn op het werk – algemene beginselen
Veiligheid
Golden circle – Simon Sinek



Diverse redenen om aan veiligheid te doen
 Zeer veel verschillende  zo voor de hand liggend dat je ze bijna zou
vergeten
o Humanitair (nalatigheid)
o Sociaal – maatschappelijk
o Financieel – economisch
o Opdracht – directie
o Wettelijk
o Imago
Welzijn op het werk
= elke werknemer kan zijn arbeidsdag veilig en gezond (fysisch en psychisch) beëindigen
 Fysisch: bv. Zonder ergonomische problemen
 Psychisch: bv. Zonder burn-out
 Gebeurt niet vanzelf
o Iedereen moet bereid zijn zichzelf en anderen alle leed te besparen…
 Elke leidinggevende, op welk hiërarchisch niveau hij ook staat,
 Elke medewerker moet dit doel in zijn dagelijkse bezigheden nastreven
Arbeidsongeval
- Ongevallen op het werk  = arbeidsplaatsongevallen
- Op weg en naar het werk/school geldt als arbeidsongeval  = arbeidswegongevallen
- (vrachtwagenchauffeur tijdens route = arbeidsplaatsongeval)

Onderverdeling van arbeidsongevallen
 Voorziene blijvende ongeschiktheid  11.4%
 Dodelijk  0.1%
 Tijdelijke ongeschiktheid (met thuisblijven)  47.9%
 Zonder tijdelijke ongeschiktheid (zonder thuisblijven)  40.7%
 100% = 125000

1. Wetgeving
 Europese
 Belgische
 Overige
Ratificeren = wet goedkeuren

1.1. Europese (veiligheids)wetgeving
EU-verdragen
 Onderhandeld en goedgekeurd door alle EU-landen en vervolgens geratificeerd door hun
parlementen
o Soms na een referendum




1

,Verordeningen
 Bindend in alle onderdelen
 Rechtstreeks van toepassing in iedere lidstaat

Richtlijnen
 Doelbepaling
 Elke richtlijn moet binnen een bepaalde termijn omgezet worden in nationaal recht
 Omvang en samenstelling hangt af van nationale toestand en situatie

Kaderrichtlijn + 25 afzonderlijke richtlijnen
= een kader die 25 richtlijnen bevat die dan uiteindelijk hun eigen weg hebben gevonden naar een
nationale wet (zie syllabus pg 7)
 Art. 137 v/h verdrag van Nice: vormt uitgangspunt voor verdere inspanningen van de EU ter
verbetering van het arbeidsmilieu
o Uiteindelijk doel: bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers
o Mijlpaal: goedkeuring van kaderrichtlijn 89/391/EEG
 Gericht op totstandbrenging van preventiecultuur
Europese wetgeving
Sociale richtlijnen  Je mag altijd stricter zijn dan europa
Economische richtlijnen  Exact overnemen van Europa: niet meer en niet minder
 Vrij verkeer moet mogelijk blijven
 Als je daarover gaat dan
schendt je principe van de vrije
markt




Seveso-richtlijn
 Doel: voorkomen van zware ongevallen met gevaarlijke producten
 Oorsprong: chemisch ongeval in de Italiaanse stad Seveso in 1976
 Gevolg: Leidde tot EU richtlijnen Seveso I (1982), Seveso II (1996-) en Seveso III (2012)
o Belgische wetgeving: omzetting in samenwerkingsakkoorden (SWA) tussen Belgische
federale staat en de gewesten
 Momenteel: SWA-3 (BE)

Sociale wetgeving  FEDERAAL




2

, 1.2. Belgische
België: federale monarchie, opgedeeld
 In 3 gewesten met eigen regering en parlement
o Vlaams
o Waals
o Brussels-hoofdstekelijk
 In 3 (taal)gemeenschappen
o Vlaamse
o Franse
o Duitstalige

Milieuwetgeving  GEMEENSCHAP


Niveau Instellingen
Federaal Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Gemeenschap Duitstalig La Communauté française Vlaams gewest en
Gewest La Région Regio Brussel Hoofdstad gemeenschap
wallone
Provincie 5 Waalse 5 Vlaamse
Gemeente 262 Waalse 19 Brusselse 300 Vlaamse

Wetgevingen
 De welzijnswet
 Het Arab
 De Codex
 Overige veiligheidswetgeving

De Welzijnswet
 Wet van 4 augustus 1996
o Afkomstig uit de kaderrichtlijn 89/391/EEG
o Basiswet betreffende de bescherming inzake veiligheid en gezondheid op het werk
o Koning (minister van werk) kan bijkomende maatregelen nemen
o Vervangt veiligheidswet ‘52
o Onderdeel van sociale reglementering

Welzijnswet van 4/8/1996
 Welzijn nastreven door maatregelen rond 7 welzijnsdomeinen
o Veiligheid op het werk
o Gezondheid werknemers
o Ergonomie
o Arbeidshygiëne
o Psychosociale aspecten van het werk
o Verfraaiing werkplaatsen
o Maatregelen van de onderneming inzake leefmilieu (wat betreft hun invloed op
vorige punten)
 Via een beleid dat gericht is op preventie (art. 4 paragraaf 1 Welzijnswet)




3

, Toepassing
- Op alle werknemers (zowel privéondernemingen als bij overheid)  art. 2 par 1 welzijnswet
- Werkgever moet voldoen aan wetgeving: vanaf 1 WN
- Art 6. WW : iedere werknemer moet in zijn doen en laten op de arbeidsplaats naar zijn beste
vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en deze van andere betrokken
personen

Toepassingsgebied Welzijnswet
 Felle uitbreiding notie ‘werkgever’ en ‘werknemer’
 Werknemer = iedereen die onder gezag arbeid verricht (al dan niet met een contract)
o de personen die, anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, arbeid verrichten onder
het gezag van
o een ander persoon
o de personen die een beroepsopleiding volgen waarvan het studieprogramma voorziet in
een vorm van
o arbeid die al dan niet in de opleidingsinstelling wordt verricht
o de personen verbonden door een leerovereenkomst
o de stagiairs
o de leerlingen en studenten die een studierichting volgen waarvan het
opleidingsprogramma voorziet in een vorm van arbeid die in de onderwijsinstelling wordt
verricht
 Werkgever = alle personen die de hierboven personen tewerkstellen

Het Arab
= een bundeling van reglementaire bepalingen
 Uitgevaardigd binnen het kader van de veiligheidswet van 1952 en de wet welzijn van 1996
 Kwam tot stand na WOII
o Evolutie: artikels geschrapt, bijgevoegd en gewijzigd
 Onder invloed van bepaalde gebeurtenissen, evolutie van techniek en
totstandkoming van Europese eenheidsmarkt
 Resultaat: lappendeken van diverse wettelijke bepalingen
 Wordt vervangen door Codex ‘Welzijn op het werk’: door logischere opbouw

De Codex

Toepassingsgebied
 = ‘nieuwe ARAB’, in een veel breder perspectief
o Verder ingevuld door huidige ARAB te herwerken + Europese richtlijnen in te voeren
o Wetteksten over welzijn van werknemers die werden opgesteld door nationale overheid
 Bevat momenteel 10 boeken
o BOEK I : Algemene beginselen
o BOEK II : Organisatorische structuren
o BOEK III : Arbeidsplaatsen
o BOEK IV: Arbeidsmiddelen
o BOEK V: Omgevingsfactoren en fysische agentia
o BOEK VI: Chemische, kankerverwekkende, mutagene en biologische agentia
o BOEK VII: Biologische agentia
o BOEK VIII: Ergonomische belasting
o BOEK IX: Collectieve bescherming en individuele uitrusting

4