Bedrijfsmanagement module financieel management en controle
H1: financieel management in de onderneming
1. Doelstellingen van financieel management
mogelijke doelstellingen = - opbrengsten verhogen
- kosten besparen
- wisselkoersrisico beperken
- financiële problemen vermijden
- winstmaximalisatie
→ uiterst belangrijk voor continuiteit onderneming
1.1 winstmaximalisatie is onvoldoende als financiële doelstelling
is uiterst belangrijk voor continuïteit → maar niet unieke doelstelling
waarom? → 2 redenen:
- ond. heeft nog andere dan financiële doelstellingen → vb. sociale,
maatschappelijke en ethische
- winst is een onvolkomen maatstaf voor de financiële doelstellingen van de ond.
→ geeft niet perfect weer of de onderneming goed bezig is.
Winstmaximalisatie als doel?
winstmaximalisatie als kerndoel van het financieel management? → komt niet
goed door 3 zaken waar je op gaat botsen / nadelen :
1. de inconsistentie van korte termijn (tactische) doelstellingen= als je enkel gericht
bent op de winst voor dit jaar → geneigd om vb. onderhoudskosten,
opleidingsprogramma’s te schrappen + klanten pushen voor KT aankopen
→ ten koste van relatie + performantie
2. de inconsistentie van lange termijn (strategische) doelstellingen = hoe meet je dan
de lange termijn winstgevendheid + zal winstbedrag over 10 jaar evenveel
doorwegen? Wie houdt er rekening met de tijdswaarde van geld + risico’s van de
lange termijn voorspelling?
3. winstbedrag hangt af van de gebruikte waarderingsregels en rapporteringsmethode
tijdswaarde van geld
vb. met dat als je je 1e jaar slaagt, dat je dan €100 krijgt en dat dit zich herhaalt in de
volgende 3 jaar dan je er van de eerste keer door bent maar dan elke keer + €100
→ tijdwaarde van geld = liever nu €100 dan er zeker over zijn dat je binnen 1 jaar €100 krijgt
Risicoloze belegging met 3% interest? → je begint met €100 en dus volgend jaar
heb je dan €103 → die €100 is de contante / actuele waarde van het bedrag dat
je in de toekomst zal ontvangen → je stapt pas af van die €100 wanneer je de
€103 ontvangen hebt.
, 1.2 waardecreatie voor de aandeelhouders
aandeelhouders = meestal eigenaars van de ond. → daaruit vertrekken om
uiteindelijke doelstelling FM te vinden
aandeelhouders → indirecte beslissingsmacht → bij alg. vergadering kunnen ze een
goed financieel beleid eisen → waarom? kopen aandelen met als verwachting een
financieel voordeel te krijgen
Finale doelstelling financieel management? → maximalisatie v/d contante waarde van het
bestaan aandelenkapitaal = waarde van de aandelen moet stijgen want de
aandeelhouders verwachten dit. → zo vermijden we problemen rond verschillende
tijdshorizonten: LT en KT inconsistenties + onduidelijke criteria. Er wordt dus gestreefd naar
een maximale actuele waarden van het actuele aandelenkapitaal
→ houdt rekening met ethische en andere motieven → worden niet gezien als zaken die
als strikte financiële doelstelling gezien worden → kunnen waarde v/d ond. wel
beïnvloeden
1.3 Samenhang met andere doelstellingen
door de
maatschappelijke
belangstelling voor
verantwoord ethisch
ondernemen → bedrijfs
- waarde ond. verhoogd
→ ethische principes
blijven belangrijk
→ in welke mate kan
FM bijdragen tot
ethische principes
van de stakeholders
2. controle
2.1 fraudes
controle georganiseerd door het FM om te kijken naar fraudes
waarom? → begin 21ste eeuw → veel fraudeschandalen =
vb. Gentse Optima bank failliet door fraude van de CEO
vb. Deutsche bank manipuleert de LIBOR-rente
aandeelhouder wenst controle op FM v/d ond. → intern + extern
, 2.2 interne controle en interne audit
1. Interne controle
- vier ogen principe → in een bedrijf moet je opletten als 1 persoon alles over de
financiële kant kan beslissen → niks maakt de mens zo eerlijk als het gevoel
gecontroleerd te worden → OPLOSSING = bij Fin. beslissingen moeten min. 2 personen
betrokken worden → 4 ogen
- sociale controle → de andere medewerkers letten op elkaar. Iedereen houdt een
oogje in het zeil.
2. interne audit
- aparte interne auditfunctie die rechtstreeks aan de voorzitter van het directiecomité
rapporteert + onderzoekt frauderisico’s door interne procedures.
audit = controle van de onderneming
2.3 externe audit
niet elke aandeelhouder – controle op betrouwbaarheid aangeleverde cijfers.
Commissaris / bedrijfsrevisor → taak voor de externe controle → bij faillissement
wordt zijn taak in vraag gesteld.
agency problematiek = externe controle heeft hier een link mee → waarom? →
ontstaat door belangen die elkaar tegenwerken → belangen van management
← → aandeelhouders
- management is geneigd eigen doelstellingen na te streven → niet altijd
zoals de aandeelhouders dit willen / hen het beste uitkomt.
→ management is geneigd kosten te maken → streven naar expansie van ond., naar
luxe-uitgaven (vb. chique bedrijfswagen) + alles wat hun eigen carrière beter
maakt → maximaliseren niet echt de waarde van de ond.
Wat nu? → efficiënte controle → agencykosten beperken
ervoor zorgen dat AH en managers naar hetzelfde doel werken door:
verloning volgens resultaat
- winstparticipatie voor werknemers
- aandelenopties naast basisloon + bonus
risico : waardeloos bij aandelen koersdaling
kans: groot voordeel bij stijging aandelenkoers
opvolging resultaten via:
- analisten = brengen in de media wanneer management het net goed doet
- kredietinstellingen
- investeerders
Wie heeft de macht? → in een klein bedrijf is de eigenaar meestal ook aandeelhouder. In
grote bedrijven zijn er aandeelhouders die niet eigenaar zijn. Als je in een groot bedrijf aandelen
koopt betekent dit niet dat je iets te zeggen hebt in dit bedrijf. De managers hebben de macht →
, ook al heeft iemand 50% v/d aandelen. Enkel op de jaarlijkse alg. vergadering kunnen
aandeelhouders eisen stellen. De managers hebben dus de controle en de CEO (top van de
managers) kan veel veranderen
3. Financiële functie in de onderneming
financiële functie in onderneming → beheer geldstromen
1) aantrekken van geld (EV / VV) → zorgen voor startkapitaal
2) aanwenden van gelden in de vorm van activa
3) realisatie ingaande en uitgaande kasstromen
4a) hersamenstelling van de VLA
4b) uitbreiding- of vervangingsinvesteringen
4c) terugstroom naar eigenaars van financiële activa → dividenden, interesten,
…
→ financiële markten
door geldstroom vormt ond. een open financieel systeem = constante wisselwerking met de
financiële markten (FM)
geld bevoorrading vanuit de FM door zich wel te houden aan de normen die zij
hebben opgesteld → vb. vergoeding / rendement opgesteld door kapitaal + geld markt
financieel management moet dus geldmiddelen aantrekken tegen
concurrentiële voorwaarden → daarna investeren in ondernemingsprojecten die
meer opleveren tegenover de kostprijs.
slaagt het financieel management hierin? → stijging bedrijfswaarde ten voordele
van de aandeelhouders → finale doelstelling van financieel management behaalt!!
4. kernopdrachten van de financiële functie
DE 5 A’s VAN HET FM
realisatie finale doelstelling FM verloopt via 5 kernopdrachten =
H1: financieel management in de onderneming
1. Doelstellingen van financieel management
mogelijke doelstellingen = - opbrengsten verhogen
- kosten besparen
- wisselkoersrisico beperken
- financiële problemen vermijden
- winstmaximalisatie
→ uiterst belangrijk voor continuiteit onderneming
1.1 winstmaximalisatie is onvoldoende als financiële doelstelling
is uiterst belangrijk voor continuïteit → maar niet unieke doelstelling
waarom? → 2 redenen:
- ond. heeft nog andere dan financiële doelstellingen → vb. sociale,
maatschappelijke en ethische
- winst is een onvolkomen maatstaf voor de financiële doelstellingen van de ond.
→ geeft niet perfect weer of de onderneming goed bezig is.
Winstmaximalisatie als doel?
winstmaximalisatie als kerndoel van het financieel management? → komt niet
goed door 3 zaken waar je op gaat botsen / nadelen :
1. de inconsistentie van korte termijn (tactische) doelstellingen= als je enkel gericht
bent op de winst voor dit jaar → geneigd om vb. onderhoudskosten,
opleidingsprogramma’s te schrappen + klanten pushen voor KT aankopen
→ ten koste van relatie + performantie
2. de inconsistentie van lange termijn (strategische) doelstellingen = hoe meet je dan
de lange termijn winstgevendheid + zal winstbedrag over 10 jaar evenveel
doorwegen? Wie houdt er rekening met de tijdswaarde van geld + risico’s van de
lange termijn voorspelling?
3. winstbedrag hangt af van de gebruikte waarderingsregels en rapporteringsmethode
tijdswaarde van geld
vb. met dat als je je 1e jaar slaagt, dat je dan €100 krijgt en dat dit zich herhaalt in de
volgende 3 jaar dan je er van de eerste keer door bent maar dan elke keer + €100
→ tijdwaarde van geld = liever nu €100 dan er zeker over zijn dat je binnen 1 jaar €100 krijgt
Risicoloze belegging met 3% interest? → je begint met €100 en dus volgend jaar
heb je dan €103 → die €100 is de contante / actuele waarde van het bedrag dat
je in de toekomst zal ontvangen → je stapt pas af van die €100 wanneer je de
€103 ontvangen hebt.
, 1.2 waardecreatie voor de aandeelhouders
aandeelhouders = meestal eigenaars van de ond. → daaruit vertrekken om
uiteindelijke doelstelling FM te vinden
aandeelhouders → indirecte beslissingsmacht → bij alg. vergadering kunnen ze een
goed financieel beleid eisen → waarom? kopen aandelen met als verwachting een
financieel voordeel te krijgen
Finale doelstelling financieel management? → maximalisatie v/d contante waarde van het
bestaan aandelenkapitaal = waarde van de aandelen moet stijgen want de
aandeelhouders verwachten dit. → zo vermijden we problemen rond verschillende
tijdshorizonten: LT en KT inconsistenties + onduidelijke criteria. Er wordt dus gestreefd naar
een maximale actuele waarden van het actuele aandelenkapitaal
→ houdt rekening met ethische en andere motieven → worden niet gezien als zaken die
als strikte financiële doelstelling gezien worden → kunnen waarde v/d ond. wel
beïnvloeden
1.3 Samenhang met andere doelstellingen
door de
maatschappelijke
belangstelling voor
verantwoord ethisch
ondernemen → bedrijfs
- waarde ond. verhoogd
→ ethische principes
blijven belangrijk
→ in welke mate kan
FM bijdragen tot
ethische principes
van de stakeholders
2. controle
2.1 fraudes
controle georganiseerd door het FM om te kijken naar fraudes
waarom? → begin 21ste eeuw → veel fraudeschandalen =
vb. Gentse Optima bank failliet door fraude van de CEO
vb. Deutsche bank manipuleert de LIBOR-rente
aandeelhouder wenst controle op FM v/d ond. → intern + extern
, 2.2 interne controle en interne audit
1. Interne controle
- vier ogen principe → in een bedrijf moet je opletten als 1 persoon alles over de
financiële kant kan beslissen → niks maakt de mens zo eerlijk als het gevoel
gecontroleerd te worden → OPLOSSING = bij Fin. beslissingen moeten min. 2 personen
betrokken worden → 4 ogen
- sociale controle → de andere medewerkers letten op elkaar. Iedereen houdt een
oogje in het zeil.
2. interne audit
- aparte interne auditfunctie die rechtstreeks aan de voorzitter van het directiecomité
rapporteert + onderzoekt frauderisico’s door interne procedures.
audit = controle van de onderneming
2.3 externe audit
niet elke aandeelhouder – controle op betrouwbaarheid aangeleverde cijfers.
Commissaris / bedrijfsrevisor → taak voor de externe controle → bij faillissement
wordt zijn taak in vraag gesteld.
agency problematiek = externe controle heeft hier een link mee → waarom? →
ontstaat door belangen die elkaar tegenwerken → belangen van management
← → aandeelhouders
- management is geneigd eigen doelstellingen na te streven → niet altijd
zoals de aandeelhouders dit willen / hen het beste uitkomt.
→ management is geneigd kosten te maken → streven naar expansie van ond., naar
luxe-uitgaven (vb. chique bedrijfswagen) + alles wat hun eigen carrière beter
maakt → maximaliseren niet echt de waarde van de ond.
Wat nu? → efficiënte controle → agencykosten beperken
ervoor zorgen dat AH en managers naar hetzelfde doel werken door:
verloning volgens resultaat
- winstparticipatie voor werknemers
- aandelenopties naast basisloon + bonus
risico : waardeloos bij aandelen koersdaling
kans: groot voordeel bij stijging aandelenkoers
opvolging resultaten via:
- analisten = brengen in de media wanneer management het net goed doet
- kredietinstellingen
- investeerders
Wie heeft de macht? → in een klein bedrijf is de eigenaar meestal ook aandeelhouder. In
grote bedrijven zijn er aandeelhouders die niet eigenaar zijn. Als je in een groot bedrijf aandelen
koopt betekent dit niet dat je iets te zeggen hebt in dit bedrijf. De managers hebben de macht →
, ook al heeft iemand 50% v/d aandelen. Enkel op de jaarlijkse alg. vergadering kunnen
aandeelhouders eisen stellen. De managers hebben dus de controle en de CEO (top van de
managers) kan veel veranderen
3. Financiële functie in de onderneming
financiële functie in onderneming → beheer geldstromen
1) aantrekken van geld (EV / VV) → zorgen voor startkapitaal
2) aanwenden van gelden in de vorm van activa
3) realisatie ingaande en uitgaande kasstromen
4a) hersamenstelling van de VLA
4b) uitbreiding- of vervangingsinvesteringen
4c) terugstroom naar eigenaars van financiële activa → dividenden, interesten,
…
→ financiële markten
door geldstroom vormt ond. een open financieel systeem = constante wisselwerking met de
financiële markten (FM)
geld bevoorrading vanuit de FM door zich wel te houden aan de normen die zij
hebben opgesteld → vb. vergoeding / rendement opgesteld door kapitaal + geld markt
financieel management moet dus geldmiddelen aantrekken tegen
concurrentiële voorwaarden → daarna investeren in ondernemingsprojecten die
meer opleveren tegenover de kostprijs.
slaagt het financieel management hierin? → stijging bedrijfswaarde ten voordele
van de aandeelhouders → finale doelstelling van financieel management behaalt!!
4. kernopdrachten van de financiële functie
DE 5 A’s VAN HET FM
realisatie finale doelstelling FM verloopt via 5 kernopdrachten =
