Samenvatting Abdomen Stationstoets
Chronisch Splanchnisch Syndroom
De belangrijkste oorzaak is atherosclerose, en risicofactoren zijn dan ook gelijk aan voor
atherosclerose. De 2 aangedane arteriën zijn: truncus coeliacus en de a. mesenterica superior.
Symptomen:
- Post-prandiale buikpijn.
- Bovenbuik souffle
- Gewichtsverlies; door post-prandiale buikpijn.
Diagnostiek: andere oorzaken uitsluiten; gastroscopie, echografie bovenbuik, bloedonderzoek en/of
colonoscopie. Voor diagnose CSS angiografie, ook vaak echodoppler.
Behandeling:
- Operatie: 2 omleidingen van eigen arterieel of veneus weefsel.
- Kleinere maaltijden en risicofactoren atherosclerose verminderen.
Prikkelbare darmsyndroom
Symptomen:
- Chronische en recidiverende buikpijn.
- Opgeblazen gevoel
- Verandering in darmgewoonten: o.a. diarree en constipatie.
Rode vlaggen: rectaal bloedverlies, vermagering, oververmoeidheid. Begin van PDS >50 jaar maar
maligniteit waarschijnlijker.
DD: ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, colorectaalcarcinoom, lactose intolerantie, coeliakie, bacteriële
infectie, parasitaire infectie, endometriose en chronische PID.
Diagnose: Rome-II-criteria: gedurende ten minste 12 weken in een periode van 12 maanden buikpijn
of abdominaal ongemak, samen met een verandering in defecatiepatroon en consistentie ontlasting.
Daarnaast een aantal additionele symptomen: obstipatie, diarree, slijm, winderigheid, misselijkheid
en dyspepsie.
Behandeling:
- Uitleg over de ziekte
- Lichaamsbeweging
- Psychische factoren: psychotherapie, gedragstherapie, hypnotherapie.
- Medicatie: bij diarree loperamide, bij obstipatie bulkvormers/osmotische laxantia, bij pijn
spasmolytica bijv. en soms anti-depressiva.
Diverticulitis
Diverticulose: aanwezigheid divertikels in colon zonder symptomatologie. Diverticulitis: ontsteking
van 1 of meer divertikels, met name in sigmoïd.
Symptomen:
- Binnen enkele dagen ontstane, aanhoudende scherpe, stekende pijn link onder in de pijn.
- Buikkrampen en braken indien lumen (deels) afgesloten wordt.
- Koorts (leukocytose met linksverschuiving en verhoogd BSE).
Risicofactoren: vezelarm dieet, verminderde lichaamsactiviteit, roken, NSAIDs en obesitas.
Complicaties: peridiverticulitis, abces, perforatie, obstructie-ileus, divertikelbloeding en strictuur- of
fistelvorming.
DD: PDS, appendicitis, colorectaal carcinoom, gastro-enteritis, obstipatie, inflammatoire darmziekte,
PID (salpingitis, adnexitis), torsie van een linker ovariumcyste.
Diagnose: CT. Bij twijfel proefbehandeling met antibiotica.
Behandeling: alleen behandelen indien gecompliceerd.
Charlotte de Breet – Samenvatting Jaar 3 - Stationstoets
, Obstipatie
Een normale defecatie frequentie is 3x per dag tot 2-3x per week. <2 x per week: obstipatie.
Belangrijk is om de eet- en drinkgewoonten goed na te vragen: <1 gram voedingsvezel per dag en te
weinig drinken; eerst dit corrigeren voordat je verder kijkt.
Er zijn zowel functionele (PDS, spastisch bekkenbodemsyndroom) als organische (stenosen, fissuri ani,
metabole/neurologische/psychische stoornissen, geneesmiddelen etc.) oorzaken van obstipatie.
Diagnose: Je spreekt van functionele obstipatie wanneer een organische oorzaak is uitgesloten, en er
wordt voldaan aan de rome III-criteria:
1. 2 of meer van de volgende criteria:
o persen bij minstens 25% van de defecaties.
o Keutelige of harde ontlasting bij ten minste 25% van de defecaties.
o Gevoel van onvolledige lediging bij ten minste 25% van de defecaties.
o Gevoel van anorectale obstructie/blokkade bij ten minste 25% van de defecaties.
o Manuele hulp bij ten minste 25% van de defecaties (bijv. digitale uitruiming, steuning
van de bekkenbodem).
o <3 defecaties per week.
2. Zelden dunne ontlasting zonder gebruik van laxeermiddelen.
3. Onvoldoende criteria voor PDS. PDS kan ook een vorm zijn van functionele obstipatie.
Behandeling: Vezelrijke voeding, voldoende lichaamsbeweging, ruim voldoende drinken (2L) en een
ontspannen, niet gehaaste stoelgang.
Diarree
Diarree is een toename in defecatiefrequentie, vloeibaar, en >200 gram per dag.
Dysenterie: pijnlijke, bloederige diarree met een klein volume.
Diagnose: LO: turgor voor hydratie, en buikonderzoek etc. voor andere oorzaken.
Behandeling: ORS bij (kans op) dehydratie, en loperamide.
Maagcarcinoom
Symptomen:
- Pijn
- Dyspeptische klachten, verminderde eetlust, Snel een vol gevoel na het eten.
- Afkeer voor voedsel met een sterke geur: vlees.
- (Occult) bloedverlies
- Ijzergebreksanemie
- Onverklaarbaar gewichtsverlies.
- Misselijkheid, braken, reflux.
- Vermoeidheid.
- Cardiatumoren: slokdarmpassageklachten.
- Dichterbij de pylorus: maagkrampen en braken.
Risicofactoren: atorfische gastritis veroorzaakt door H. pylori, ulcus ventriculi, roken van voedsel,
gezouten voedsel etc.
Diagnose: gastroscopie met biopten, echo-endoscopie en/of CT voor uitbreiding tumor bekijken.
Behandeling: maagresectie. Chemo- en radiotherapie hebben geen effect.
Hemorrhoïden
Hemorrhoïden kunnen in- en uitwendig zijn.
Symptomen:
- Helderrood bloedverlies, bij of direct aansluitend aan defecatie.
- Licht drukkend gevoel in de anus (propgevoel), soms overgaand in (doffe) pijn.
- Soiling.
Charlotte de Breet – Samenvatting Jaar 3 - Stationstoets
Chronisch Splanchnisch Syndroom
De belangrijkste oorzaak is atherosclerose, en risicofactoren zijn dan ook gelijk aan voor
atherosclerose. De 2 aangedane arteriën zijn: truncus coeliacus en de a. mesenterica superior.
Symptomen:
- Post-prandiale buikpijn.
- Bovenbuik souffle
- Gewichtsverlies; door post-prandiale buikpijn.
Diagnostiek: andere oorzaken uitsluiten; gastroscopie, echografie bovenbuik, bloedonderzoek en/of
colonoscopie. Voor diagnose CSS angiografie, ook vaak echodoppler.
Behandeling:
- Operatie: 2 omleidingen van eigen arterieel of veneus weefsel.
- Kleinere maaltijden en risicofactoren atherosclerose verminderen.
Prikkelbare darmsyndroom
Symptomen:
- Chronische en recidiverende buikpijn.
- Opgeblazen gevoel
- Verandering in darmgewoonten: o.a. diarree en constipatie.
Rode vlaggen: rectaal bloedverlies, vermagering, oververmoeidheid. Begin van PDS >50 jaar maar
maligniteit waarschijnlijker.
DD: ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, colorectaalcarcinoom, lactose intolerantie, coeliakie, bacteriële
infectie, parasitaire infectie, endometriose en chronische PID.
Diagnose: Rome-II-criteria: gedurende ten minste 12 weken in een periode van 12 maanden buikpijn
of abdominaal ongemak, samen met een verandering in defecatiepatroon en consistentie ontlasting.
Daarnaast een aantal additionele symptomen: obstipatie, diarree, slijm, winderigheid, misselijkheid
en dyspepsie.
Behandeling:
- Uitleg over de ziekte
- Lichaamsbeweging
- Psychische factoren: psychotherapie, gedragstherapie, hypnotherapie.
- Medicatie: bij diarree loperamide, bij obstipatie bulkvormers/osmotische laxantia, bij pijn
spasmolytica bijv. en soms anti-depressiva.
Diverticulitis
Diverticulose: aanwezigheid divertikels in colon zonder symptomatologie. Diverticulitis: ontsteking
van 1 of meer divertikels, met name in sigmoïd.
Symptomen:
- Binnen enkele dagen ontstane, aanhoudende scherpe, stekende pijn link onder in de pijn.
- Buikkrampen en braken indien lumen (deels) afgesloten wordt.
- Koorts (leukocytose met linksverschuiving en verhoogd BSE).
Risicofactoren: vezelarm dieet, verminderde lichaamsactiviteit, roken, NSAIDs en obesitas.
Complicaties: peridiverticulitis, abces, perforatie, obstructie-ileus, divertikelbloeding en strictuur- of
fistelvorming.
DD: PDS, appendicitis, colorectaal carcinoom, gastro-enteritis, obstipatie, inflammatoire darmziekte,
PID (salpingitis, adnexitis), torsie van een linker ovariumcyste.
Diagnose: CT. Bij twijfel proefbehandeling met antibiotica.
Behandeling: alleen behandelen indien gecompliceerd.
Charlotte de Breet – Samenvatting Jaar 3 - Stationstoets
, Obstipatie
Een normale defecatie frequentie is 3x per dag tot 2-3x per week. <2 x per week: obstipatie.
Belangrijk is om de eet- en drinkgewoonten goed na te vragen: <1 gram voedingsvezel per dag en te
weinig drinken; eerst dit corrigeren voordat je verder kijkt.
Er zijn zowel functionele (PDS, spastisch bekkenbodemsyndroom) als organische (stenosen, fissuri ani,
metabole/neurologische/psychische stoornissen, geneesmiddelen etc.) oorzaken van obstipatie.
Diagnose: Je spreekt van functionele obstipatie wanneer een organische oorzaak is uitgesloten, en er
wordt voldaan aan de rome III-criteria:
1. 2 of meer van de volgende criteria:
o persen bij minstens 25% van de defecaties.
o Keutelige of harde ontlasting bij ten minste 25% van de defecaties.
o Gevoel van onvolledige lediging bij ten minste 25% van de defecaties.
o Gevoel van anorectale obstructie/blokkade bij ten minste 25% van de defecaties.
o Manuele hulp bij ten minste 25% van de defecaties (bijv. digitale uitruiming, steuning
van de bekkenbodem).
o <3 defecaties per week.
2. Zelden dunne ontlasting zonder gebruik van laxeermiddelen.
3. Onvoldoende criteria voor PDS. PDS kan ook een vorm zijn van functionele obstipatie.
Behandeling: Vezelrijke voeding, voldoende lichaamsbeweging, ruim voldoende drinken (2L) en een
ontspannen, niet gehaaste stoelgang.
Diarree
Diarree is een toename in defecatiefrequentie, vloeibaar, en >200 gram per dag.
Dysenterie: pijnlijke, bloederige diarree met een klein volume.
Diagnose: LO: turgor voor hydratie, en buikonderzoek etc. voor andere oorzaken.
Behandeling: ORS bij (kans op) dehydratie, en loperamide.
Maagcarcinoom
Symptomen:
- Pijn
- Dyspeptische klachten, verminderde eetlust, Snel een vol gevoel na het eten.
- Afkeer voor voedsel met een sterke geur: vlees.
- (Occult) bloedverlies
- Ijzergebreksanemie
- Onverklaarbaar gewichtsverlies.
- Misselijkheid, braken, reflux.
- Vermoeidheid.
- Cardiatumoren: slokdarmpassageklachten.
- Dichterbij de pylorus: maagkrampen en braken.
Risicofactoren: atorfische gastritis veroorzaakt door H. pylori, ulcus ventriculi, roken van voedsel,
gezouten voedsel etc.
Diagnose: gastroscopie met biopten, echo-endoscopie en/of CT voor uitbreiding tumor bekijken.
Behandeling: maagresectie. Chemo- en radiotherapie hebben geen effect.
Hemorrhoïden
Hemorrhoïden kunnen in- en uitwendig zijn.
Symptomen:
- Helderrood bloedverlies, bij of direct aansluitend aan defecatie.
- Licht drukkend gevoel in de anus (propgevoel), soms overgaand in (doffe) pijn.
- Soiling.
Charlotte de Breet – Samenvatting Jaar 3 - Stationstoets
