DragonDaan
Hoofdstuk 3: wat is er nodig om vermijding te doorbreken?
3.1: Wat is het verwerken van traumatische herinneringen?
Bij alles wat er gebeurd is de mens geprogrammeerd om van de ervaring te leren. Dit helpt
mensen om gevaarlijke situaties te vermijden of om er beter mee om te gaan. Wanneer
iemand leert van een ervaring, wordt de ervaring met alle aspecten geïntegreerd in het
zelfbeeld, de herinneringen en het leven. De herinnering kan terug worden gehaald en in grote
lijnen worden verteld. Herinneringen worden dus gebruikt om de toekomst te voorspellen. Als
een ervaring overweldigend is en buiten de window of tollerance komt, lukt het niet om van
een ervaring te leren en wordt de herinnering weggedrukt. Het kind ervaart daarvoor te veel
stress. De herinnering met alle details wordt opgeslagen in een tijdelijk ‘ladekastje’, zodat het
op een later moment alsnog geëvalueerd kan worden. De opgeslagen herinnering komt op
een later moment weer naar boven, met alles details, zoals kleuren, geuren, gedrag, emoties
en lichaamssensaties. Des te meer de herinnering lijkt op de echte gebeurtenis, des te beter
men ervan kan leren. De kans is echter groot dat de herinnering buiten de window of tolerance
schiet en opnieuw wordt weggedrukt. De stress die veroorzaakt wordt tijdens een herbeleving
is opnieuw traumatiserend, retraumatiserend. Als een kind tijdens een traumatische ervaring
dissocieert, zal het vaak tijdens de herbelevingen ook dissociëren. Het kind komt hierbij in een
vicieuze cirkel terecht.
Onverwerkte traumatische herinneringen kunnen ervoor zorgen dat kinderen niet profiteren
van een veilige en prettige omgeving. Het kind blijft herbelevingen houden aan het trauma,
ondanks dat de traumatisering is gestopt. Nieuwe, fijne ervaringen worden niet goed
geïntegreerd, omdat het onveilige gevoel overheerst.
Om een traumatische herinnering te verwerken, moet het kind echter de herinnering toelaten,
de sterke emoties verdragen en leren van de herinnering. Dan zal de herinnering worden
opgeslagen in de ladekast voor de lange termijnherinneringen en zal de herinnering vervagen
en zijn emotionele lading verliezen. Het is hierbij belangrijk dat tijdens de traumaverwerking de
spanning binnen de window of tollerance blijft. Het mensenbrein is namelijk nodig voor het
verwerken van de herinnering.
3.2: eerste keuze behandeling voor traumatische herinneringen
Voor kinderen met een posttraumatische stressstoornis is psychotherapie gericht op het
verwerken van traumatische herinneringen de eerste keuze behandeling, ook volgens
internationale richtlijnen, Voor kinderen zijn TF-CBT en EMDR evidence-based behandelingen
die worden aangeraden. Om zo’n behandeling te kunnen geven moet een kind echter welk
kunnen en willen praten over zijn of haar traumatische ervaringen. Dit is voor veel kinderen
lastig, zij ontkennen de gebeurtenissen of raken ontregeld wanneer zij erover proberen te
praten.
3.3: barrières om over traumatische herinneringen te praten
Soms kunnen verzorgers of familieleden huiverig tegenover traumatherapie staan. Ze zijn bang
dat het ophalen van de herinneringen het mentale welzijn van het kind verder verslechterd.
Deze kinderen houden, zonder traumatherapie, echter ernstige symptomen, die de gehele
ontwikkeling kunnen bedreigen.
Veel chronisch getraumatiseerde kinderen ervaren onveiligheid, ook in veilige situaties. Om te
kunnen overleven willen zij zich aan hun ouders blijven hechten. Dit gaat vaak niet samen met
de les die zij zouden moeten leren van de traumatische ervaringen. Kinderen ervaren vaak
veel schuldgevoelens. Daarnaast kunnen kinderen bang zijn voor de reacties van ouders als
hun ouders erachter komen dat het kind vertelt heeft over de nare gebeurtenissen. Sommige
ouders verbieden hun kind om te praten over wat er in de thuissituatie gebeurd, waarbij
kinderen die aangemeld zijn voor traumabehandeling, in het dagelijks leven traumatische
ervaringen mee blijven maken. Zonder liefde en steun is het lastig om te overleven. Chronisch
getraumatiseerde kinderen bouwen vaak een muur om zichzelf heen en lijken alleen om
zichzelf te geven. Deze kinderen hebben echter juist iemand nodig die hen liefde en aandacht
geeft en hen steunt op moeilijke momenten. Chronisch getraumatiseerde kinderen vinden het
lastig om deze hulp toe te laten. Sommige kinderen zijn zo ernstig getraumatiseerd dat zij zich
niet meer hechten. Zij kunnen niet om troost vragen en vinden het vaak lastig om troost te
Pagina 1 van 2
Hoofdstuk 3: wat is er nodig om vermijding te doorbreken?
3.1: Wat is het verwerken van traumatische herinneringen?
Bij alles wat er gebeurd is de mens geprogrammeerd om van de ervaring te leren. Dit helpt
mensen om gevaarlijke situaties te vermijden of om er beter mee om te gaan. Wanneer
iemand leert van een ervaring, wordt de ervaring met alle aspecten geïntegreerd in het
zelfbeeld, de herinneringen en het leven. De herinnering kan terug worden gehaald en in grote
lijnen worden verteld. Herinneringen worden dus gebruikt om de toekomst te voorspellen. Als
een ervaring overweldigend is en buiten de window of tollerance komt, lukt het niet om van
een ervaring te leren en wordt de herinnering weggedrukt. Het kind ervaart daarvoor te veel
stress. De herinnering met alle details wordt opgeslagen in een tijdelijk ‘ladekastje’, zodat het
op een later moment alsnog geëvalueerd kan worden. De opgeslagen herinnering komt op
een later moment weer naar boven, met alles details, zoals kleuren, geuren, gedrag, emoties
en lichaamssensaties. Des te meer de herinnering lijkt op de echte gebeurtenis, des te beter
men ervan kan leren. De kans is echter groot dat de herinnering buiten de window of tolerance
schiet en opnieuw wordt weggedrukt. De stress die veroorzaakt wordt tijdens een herbeleving
is opnieuw traumatiserend, retraumatiserend. Als een kind tijdens een traumatische ervaring
dissocieert, zal het vaak tijdens de herbelevingen ook dissociëren. Het kind komt hierbij in een
vicieuze cirkel terecht.
Onverwerkte traumatische herinneringen kunnen ervoor zorgen dat kinderen niet profiteren
van een veilige en prettige omgeving. Het kind blijft herbelevingen houden aan het trauma,
ondanks dat de traumatisering is gestopt. Nieuwe, fijne ervaringen worden niet goed
geïntegreerd, omdat het onveilige gevoel overheerst.
Om een traumatische herinnering te verwerken, moet het kind echter de herinnering toelaten,
de sterke emoties verdragen en leren van de herinnering. Dan zal de herinnering worden
opgeslagen in de ladekast voor de lange termijnherinneringen en zal de herinnering vervagen
en zijn emotionele lading verliezen. Het is hierbij belangrijk dat tijdens de traumaverwerking de
spanning binnen de window of tollerance blijft. Het mensenbrein is namelijk nodig voor het
verwerken van de herinnering.
3.2: eerste keuze behandeling voor traumatische herinneringen
Voor kinderen met een posttraumatische stressstoornis is psychotherapie gericht op het
verwerken van traumatische herinneringen de eerste keuze behandeling, ook volgens
internationale richtlijnen, Voor kinderen zijn TF-CBT en EMDR evidence-based behandelingen
die worden aangeraden. Om zo’n behandeling te kunnen geven moet een kind echter welk
kunnen en willen praten over zijn of haar traumatische ervaringen. Dit is voor veel kinderen
lastig, zij ontkennen de gebeurtenissen of raken ontregeld wanneer zij erover proberen te
praten.
3.3: barrières om over traumatische herinneringen te praten
Soms kunnen verzorgers of familieleden huiverig tegenover traumatherapie staan. Ze zijn bang
dat het ophalen van de herinneringen het mentale welzijn van het kind verder verslechterd.
Deze kinderen houden, zonder traumatherapie, echter ernstige symptomen, die de gehele
ontwikkeling kunnen bedreigen.
Veel chronisch getraumatiseerde kinderen ervaren onveiligheid, ook in veilige situaties. Om te
kunnen overleven willen zij zich aan hun ouders blijven hechten. Dit gaat vaak niet samen met
de les die zij zouden moeten leren van de traumatische ervaringen. Kinderen ervaren vaak
veel schuldgevoelens. Daarnaast kunnen kinderen bang zijn voor de reacties van ouders als
hun ouders erachter komen dat het kind vertelt heeft over de nare gebeurtenissen. Sommige
ouders verbieden hun kind om te praten over wat er in de thuissituatie gebeurd, waarbij
kinderen die aangemeld zijn voor traumabehandeling, in het dagelijks leven traumatische
ervaringen mee blijven maken. Zonder liefde en steun is het lastig om te overleven. Chronisch
getraumatiseerde kinderen bouwen vaak een muur om zichzelf heen en lijken alleen om
zichzelf te geven. Deze kinderen hebben echter juist iemand nodig die hen liefde en aandacht
geeft en hen steunt op moeilijke momenten. Chronisch getraumatiseerde kinderen vinden het
lastig om deze hulp toe te laten. Sommige kinderen zijn zo ernstig getraumatiseerd dat zij zich
niet meer hechten. Zij kunnen niet om troost vragen en vinden het vaak lastig om troost te
Pagina 1 van 2
