De organisatie als hulpmiddel, organisatiekunde. Hoofdstuk 8: Organisatiecultuur
De organisatie als hulpmiddel
Hoofdstuk 8: Organisatiecultuur
De kenmerken van culturen
De cultuur van een sociaal systeem, of dat nu een land, een organisatie of een gezin
is, bestaat uit opvattingen en uitingen. Tot de opvattingen behoren regels, normen en
waarden. De uitingen zijn ten dele van materiele aard. Andere uitingen kunnen ook
van immateriële aard zijn: taal en communicatie, gedragingen. Samen vormen ze de
cultuur van een systeem die in belangrijke mate iemand opvattingen en gedrag
bepaalt. Een cultuur is het geheel van gemeenschappelijke opvattingen en uitingen,
zoals regels, normen en waarden, gebruiken, symbolen, taal, rituelen en producten.
Regels
Regels zijn voorschriften voor het gedrag.
Normen
Normen zijn opvattingen over wat hoort. Daarbij kan je onderscheid maken tussen
eigen normen, professionele normen en organisatienormen. Tal van beroepen
hebben daarbij ook een beroepscode, waaraan je je moet houden, zoals de code
voor maatschappelijk werk: er is ook een tuchtcollege om overtredingen te
beoordelen. Normen hangen samen met ethiek, en roepen een sterk gevoel van
recht of onrecht op, zo kunnen gehanteerde normen scherpe meningsverschillen
hebben.
Waarden
Waarden zijn algemene uitgangspunten of principes. De waarden vormen het
uitgangspunt voor normen en gedrag. Mensen die in een bepaalde kwestie
verschillende waarden centraal stellen, zullen verschillend gedag vertonen.
Cultuuruitingen
Cultuuruitingen zijn alle direct waarneembare producten van een cultuur. Vooral in
het bedrijfsleven zie je vaak het streven om het bedrijfspand iets van de
bedrijfscultuur te laten uitstralen. Tot de cultuuruitingen van een organisatie behoren
ook symbolen die kenmerkend zijn voor de organisatie. Tot de symbolen kunnen ook
de helden van de organisatie worden gerekend. Maar ook kleding is een sterk
cultuursymbool: door middel van kleding en uiterlijk laat je zien bij welke groep je
hoort.
Gebruiken en rituelen
Gebruiken zij de gedragingen die je gewoontegetrouw herhaalt. Je ziet dit onder
andere terug in kleding, taalgebruik en gedrag. Sommige gebruiken zijn ook zo’n
traditie geworden dat je ze terugziet in de rituelen van de organisatie. Een ritueel is
een min of meer gestandaardiseerd gebruik.
De organisatie als hulpmiddel
Hoofdstuk 8: Organisatiecultuur
De kenmerken van culturen
De cultuur van een sociaal systeem, of dat nu een land, een organisatie of een gezin
is, bestaat uit opvattingen en uitingen. Tot de opvattingen behoren regels, normen en
waarden. De uitingen zijn ten dele van materiele aard. Andere uitingen kunnen ook
van immateriële aard zijn: taal en communicatie, gedragingen. Samen vormen ze de
cultuur van een systeem die in belangrijke mate iemand opvattingen en gedrag
bepaalt. Een cultuur is het geheel van gemeenschappelijke opvattingen en uitingen,
zoals regels, normen en waarden, gebruiken, symbolen, taal, rituelen en producten.
Regels
Regels zijn voorschriften voor het gedrag.
Normen
Normen zijn opvattingen over wat hoort. Daarbij kan je onderscheid maken tussen
eigen normen, professionele normen en organisatienormen. Tal van beroepen
hebben daarbij ook een beroepscode, waaraan je je moet houden, zoals de code
voor maatschappelijk werk: er is ook een tuchtcollege om overtredingen te
beoordelen. Normen hangen samen met ethiek, en roepen een sterk gevoel van
recht of onrecht op, zo kunnen gehanteerde normen scherpe meningsverschillen
hebben.
Waarden
Waarden zijn algemene uitgangspunten of principes. De waarden vormen het
uitgangspunt voor normen en gedrag. Mensen die in een bepaalde kwestie
verschillende waarden centraal stellen, zullen verschillend gedag vertonen.
Cultuuruitingen
Cultuuruitingen zijn alle direct waarneembare producten van een cultuur. Vooral in
het bedrijfsleven zie je vaak het streven om het bedrijfspand iets van de
bedrijfscultuur te laten uitstralen. Tot de cultuuruitingen van een organisatie behoren
ook symbolen die kenmerkend zijn voor de organisatie. Tot de symbolen kunnen ook
de helden van de organisatie worden gerekend. Maar ook kleding is een sterk
cultuursymbool: door middel van kleding en uiterlijk laat je zien bij welke groep je
hoort.
Gebruiken en rituelen
Gebruiken zij de gedragingen die je gewoontegetrouw herhaalt. Je ziet dit onder
andere terug in kleding, taalgebruik en gedrag. Sommige gebruiken zijn ook zo’n
traditie geworden dat je ze terugziet in de rituelen van de organisatie. Een ritueel is
een min of meer gestandaardiseerd gebruik.
