SAMENVATTING
KLINISCHE NEUROWETENSCHAPPEN
1. NEUROANATOMIE: INLEIDING
ZENUWSTELSEL
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
- Hersenen
- Ruggenmerg
PERIFEER ZENUWSTELSEL
- Perifere zenuwen
- Ganglion
INDELING VAN HET BREIN
- Cerebrum
- Diencephalon = tussenhersenen
o Thalamus, hypothalamus, hypofyse, epifyse, 3de ventrikel
- Cerebellum
- Hersenstam
CEREBRUM: ALGEMENE INDELING
- Frontale lob
- Pariëtale lob
- Temporale lob
- Occipitale lob
Veel gyri en sulci
GRIJZE VS WITTE MATERIE
GRIJZE MATERIE
- Buitenkant
- De grijze stof (cortex) bestaat uit 3-6 lagen, afhankelijk van de regio
WITTE MATERIE
- Binnenkant
- Verbindingsbanen
1
,FRONTALE EN PREFRONTALE CORTEX
- Prefrontale cortex = cortex regio voor de motor cortex
- Prefrontale cortex speelt een belangrijke rol in de
hogere hersenfuncties
o Volume neemt meer toe naarmate evolutie naar mens toe
FUNCTIES PFC
- Planning
o Bv. wat ga ik morgen doen? Welke tijd heb ik?
- Inhibitie
o Impulsen tegenhouden die geen plaats hebben in een bepaalde situatie
- Besluitvorming
- Probleemoplossend denken
o Bv. financiële problemen → hoe oplossen?
BESCHADIGING FRONTALE CORTEX
Verstoring in bepaalde functies
ORBITAAL DEEL:
- Inhibitie problemen
- impulsdoorbraken, slechte impuls controle, ongepast gedrag
DORSOLATERAAL DEEL:
- slecht georganiseerd
- Cognitieve dysfunctie
- Slechte planning en inzicht
- Niet flexibel
- Verminderd spontaan gedrag
MEDIAAL DEEL (VENTROMEDIAAL):
- Apathisch
- Gebrek aan spontaan gedrag
- Schaarse verbale output
2
,MOTORISCHE CORTEX (CORTICALE REGIO)
Homunculus: projectie van het lichaamsschema
Hoeveel neuronen staan er in contact met de
motorische of sensorische cortex voor een bepaald
lichaamsdeel => vooral gezicht en handen
Bv. aft op je tong voel je harder dan puist op je been
PRIMAIRE VISUELE CORTEX (CORTICALE REGIO)
Occipitale regio : input van het zicht
AUDITORISCHE REGIO (CORTICALE REGIO)
= Regio Wernicke
- Cortex verantwoordelijk voor het horen van geluid
- Detectie, herkenning en duiding va n gesproken taal
3
, ASSOCIATIEVE REGIO’S ( CORTICALE REGIO)
➔ Alle deelfactoren worden geassocieerd en geïntegreerd
SUBCORTICALE REGIO’S
- Limbisch systeem
- Basale Ganglia
- Hippocampale formatie
- Diencephalon
LIMBISCH SYSTEEM
- Bestaat uit meerdere structuren
- Zetel van emoties
- Speelt ook een rol in motivatie, plezierbeleving en cognitieve functies als geheugen
FUNCTIES
- Emotie
- Motivatie
- Leren en geheugen
CORTICAAL VS SUBCORTICAAL
- Instinctief VS rationeel
o Bv. Als je instinctief reageert op iets → meer uit subcorticale regio’s, gebeurt reflexmatig. Als
iets overspoelend emotioneel is, kan het het rationeel deel van het brein beetje
onderdrukken
- Affectief VS cognitief
- Paniek VS controle
o Stress voor een examen → minder efficiënt herhalen een uur voor het examen
NOSTALGIE
- Slechte muziek die we vroeger luisterden, blijft nog altijd nostalgie
- Dat is affectief aangeleerd als exciting, nieuw, leuk → elke rationeel besef kan overschreden worden
- Emotionele toestand die opgeroepen wordt door gebeurtenissen gelijkend aan ervaringen uit
persoonlijk verleden.
4
KLINISCHE NEUROWETENSCHAPPEN
1. NEUROANATOMIE: INLEIDING
ZENUWSTELSEL
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
- Hersenen
- Ruggenmerg
PERIFEER ZENUWSTELSEL
- Perifere zenuwen
- Ganglion
INDELING VAN HET BREIN
- Cerebrum
- Diencephalon = tussenhersenen
o Thalamus, hypothalamus, hypofyse, epifyse, 3de ventrikel
- Cerebellum
- Hersenstam
CEREBRUM: ALGEMENE INDELING
- Frontale lob
- Pariëtale lob
- Temporale lob
- Occipitale lob
Veel gyri en sulci
GRIJZE VS WITTE MATERIE
GRIJZE MATERIE
- Buitenkant
- De grijze stof (cortex) bestaat uit 3-6 lagen, afhankelijk van de regio
WITTE MATERIE
- Binnenkant
- Verbindingsbanen
1
,FRONTALE EN PREFRONTALE CORTEX
- Prefrontale cortex = cortex regio voor de motor cortex
- Prefrontale cortex speelt een belangrijke rol in de
hogere hersenfuncties
o Volume neemt meer toe naarmate evolutie naar mens toe
FUNCTIES PFC
- Planning
o Bv. wat ga ik morgen doen? Welke tijd heb ik?
- Inhibitie
o Impulsen tegenhouden die geen plaats hebben in een bepaalde situatie
- Besluitvorming
- Probleemoplossend denken
o Bv. financiële problemen → hoe oplossen?
BESCHADIGING FRONTALE CORTEX
Verstoring in bepaalde functies
ORBITAAL DEEL:
- Inhibitie problemen
- impulsdoorbraken, slechte impuls controle, ongepast gedrag
DORSOLATERAAL DEEL:
- slecht georganiseerd
- Cognitieve dysfunctie
- Slechte planning en inzicht
- Niet flexibel
- Verminderd spontaan gedrag
MEDIAAL DEEL (VENTROMEDIAAL):
- Apathisch
- Gebrek aan spontaan gedrag
- Schaarse verbale output
2
,MOTORISCHE CORTEX (CORTICALE REGIO)
Homunculus: projectie van het lichaamsschema
Hoeveel neuronen staan er in contact met de
motorische of sensorische cortex voor een bepaald
lichaamsdeel => vooral gezicht en handen
Bv. aft op je tong voel je harder dan puist op je been
PRIMAIRE VISUELE CORTEX (CORTICALE REGIO)
Occipitale regio : input van het zicht
AUDITORISCHE REGIO (CORTICALE REGIO)
= Regio Wernicke
- Cortex verantwoordelijk voor het horen van geluid
- Detectie, herkenning en duiding va n gesproken taal
3
, ASSOCIATIEVE REGIO’S ( CORTICALE REGIO)
➔ Alle deelfactoren worden geassocieerd en geïntegreerd
SUBCORTICALE REGIO’S
- Limbisch systeem
- Basale Ganglia
- Hippocampale formatie
- Diencephalon
LIMBISCH SYSTEEM
- Bestaat uit meerdere structuren
- Zetel van emoties
- Speelt ook een rol in motivatie, plezierbeleving en cognitieve functies als geheugen
FUNCTIES
- Emotie
- Motivatie
- Leren en geheugen
CORTICAAL VS SUBCORTICAAL
- Instinctief VS rationeel
o Bv. Als je instinctief reageert op iets → meer uit subcorticale regio’s, gebeurt reflexmatig. Als
iets overspoelend emotioneel is, kan het het rationeel deel van het brein beetje
onderdrukken
- Affectief VS cognitief
- Paniek VS controle
o Stress voor een examen → minder efficiënt herhalen een uur voor het examen
NOSTALGIE
- Slechte muziek die we vroeger luisterden, blijft nog altijd nostalgie
- Dat is affectief aangeleerd als exciting, nieuw, leuk → elke rationeel besef kan overschreden worden
- Emotionele toestand die opgeroepen wordt door gebeurtenissen gelijkend aan ervaringen uit
persoonlijk verleden.
4
