Wiskunde periode 1: hoofdstuk 1
Enkele klassituaties
Situatie 1:
Zullen we een kamp bouwen!?
Laten we eerst even zoeken naar een geschikte ruimte…
Situatie 2:
Wie klaar is met het wassen van de handen mag achteraan in de rij aansluiten.
Situatie 3:
Laten we winkeltje spelen… Is er een weegschaal om het fruit te wegen!?
Situatie 4:
Vandaag komt de Sint langs!
Hoe gaan we al dat lekkers onder de kinderen verdelen?
Hoofdstuk 1: Wiskundige initiatie in de kleuterklas
Waarom Wiskundige initiatie
In de kleuterklas In de opleiding
• Inspelen op aangeboren • Inzicht krijgen in de
exploratiedrang denkontwikkeling van kleuters
• Kind wegwijs maken in de wereld • Kls kunnen uitdagen, inspireren,
van getallen, vormen, wegwijzers, stimuleren tot wiskundig denken en
maten, klokken, … handelen via boeiende, speelse en
→ werkelijkheid structureren door ‘magische’ activiteiten op niveau
wiskundige inzichten op te bouwen (bv.
classificeren, tijdsbesef, …)
• rekenvaardigheden predictief voor • Wiskundekansen zien en benutten
toekomstige schoolse prestaties en
dagelijks functioneren
• Aan de slag met leerplannen
wiskundige initiatie
1
,Ontwikkelingsdoelen en leerplandoelen wiskundige initiatie
Ontwikkelingsdoelen (alle scholen moeten deze doelen houden)
• Getallen
• Meten
• Ruimte (initiatie op meetkunde)
Leerplandoelen (leerplannen zijn min of meer het zelde maar ieders geef het een beetje
anders)
ZILL!: Logisch en wiskundig denken – Getallenkennis – Meten en metend rekenen –
Meetkunde – (Rekenvaardigheid)
OVSG: Getallen – Meten – Meetkunde – Strategieën en attitudes
GO!: Algemene doelstellingen – ruimte – meten – getallen
Binnen ZILL (herkennen)
• Logisch en wiskundig denken (WDlw)
• Getallenkennis (WDgk)
• Rekenvaardigheid (WDrv)
• Meten en metend rekenen (WDmm)
• Meetkunde (WDmk)
Uitgangspunten voor goed wiskundeonderwijs bij kleuters
• Geïntegreerde aanpak doorheen de dag (geen los ‘vak’)
• Realiteitsgebonden
• Kind in contact met de werkelijkheid (WO)
• wiskunde als functioneel
ervaren
• Handelend – actie - doen
• Voortdurende aandacht voor wiskundetaal
2
,Uitgangspunten bij wiskundeonderwijs aan kleuters
• Probleemoplossend, ontdekkend en onderzoekend leren
• Échte problemen (brug met lego te klein , auto past er niet onder → de brug
hoog genoeg maken → laat het kind eerst zelf het probleem proberen te
laten oplossen.
• Speelse aanpak en/of speelse elementen
• vb: activiteit rond vergelijken → prenten zoeken die groter zijn dan je arm of
hand → kind mag draaien aan het rat en dan zoeken in het klas lokaal
• In allerlei aanbod (HA-KA; BEB-GSL-ZSL; in de kring – in de hoeken - …)
Uitganngspunt(en) herkenbaar aanwezig in..
• (de uitgangspunten van) de ontwikkelingsdoelen
• Leerplandoelen (bv. ZiLL) incl. algemene doelen, zie verderop
→ oef canvas
• Ijsbergdidactiek (zie volgende slides)
• STEM-didactiek (zie volgende slides)
Uitgangspunten – STEM
• Integratie: Science Technologie Engineering & Mathematics + daarbuiten
• Probleemoplossend leren via STEM-concepten
(➔ probleem = vertrekpunt!)
• Vaardig en creatief onderzoeken en ontwerpen
• Denken en redeneren
Uitgangspunten – ijsberdidactiek
• Didactiek gericht op ‘rekenen’ voor kleuters (cfr. getalbegrip, zie H4)
• Volgt (eveneens) opbouw: concreet – schematisch – abstract
• Ijsberg met drijfvermogen
3 lagen, onderste 2 lagen verdienen
meeste aandacht bij kleuters!
3
, EX – EXAMENVRAAG
Juf Annelies gaat vandaag een wiskundelesje geven aan haar 21
kleuters. Ze zal werken aan de volgende ontwikkelstap onder
WDlw6: In eenvoudige situaties rekenhandelingen uitvoeren en
daarbij woorden gebruiken zoals bijdoen, wegdoen,
vermeerderen, verminderen
De activiteit verloopt als volgt:
Juf Annelies toont haar kleuters in de kring vier prentjes met telkens
één parasolletje op.
“Kijk eens, lieve kinderen, ik heb hier vier parasolletjes bij. We zullen
ze eens samen tellen (wijst prentje na prentje aan): één, twee, drie,
vier.
Ik zal nu eens één parasolletje wegdoen. Hoeveel parasolletjes zouden
er dan zijn? We zullen nog eens samen tellen (wijst prentje na prentje
aan): één, twee, drie. Hoeveel zijn er nu? Drie, juist! Als we vier
parasolletjes hebben en we doen er ééntje weg, dan zijn er nog drie
over.”
Op dezelfde manier doet ze nog eens een parasolletje weg en nadien
doet ze er eens twee bij en tot slot nog eens ééntje erbij.
Past juf Annelies de uitgangspunten voor goed wiskundeonderwijs bij
kleuters goed toe? Bespreek 3 uitgangspunten kritisch.
4
Enkele klassituaties
Situatie 1:
Zullen we een kamp bouwen!?
Laten we eerst even zoeken naar een geschikte ruimte…
Situatie 2:
Wie klaar is met het wassen van de handen mag achteraan in de rij aansluiten.
Situatie 3:
Laten we winkeltje spelen… Is er een weegschaal om het fruit te wegen!?
Situatie 4:
Vandaag komt de Sint langs!
Hoe gaan we al dat lekkers onder de kinderen verdelen?
Hoofdstuk 1: Wiskundige initiatie in de kleuterklas
Waarom Wiskundige initiatie
In de kleuterklas In de opleiding
• Inspelen op aangeboren • Inzicht krijgen in de
exploratiedrang denkontwikkeling van kleuters
• Kind wegwijs maken in de wereld • Kls kunnen uitdagen, inspireren,
van getallen, vormen, wegwijzers, stimuleren tot wiskundig denken en
maten, klokken, … handelen via boeiende, speelse en
→ werkelijkheid structureren door ‘magische’ activiteiten op niveau
wiskundige inzichten op te bouwen (bv.
classificeren, tijdsbesef, …)
• rekenvaardigheden predictief voor • Wiskundekansen zien en benutten
toekomstige schoolse prestaties en
dagelijks functioneren
• Aan de slag met leerplannen
wiskundige initiatie
1
,Ontwikkelingsdoelen en leerplandoelen wiskundige initiatie
Ontwikkelingsdoelen (alle scholen moeten deze doelen houden)
• Getallen
• Meten
• Ruimte (initiatie op meetkunde)
Leerplandoelen (leerplannen zijn min of meer het zelde maar ieders geef het een beetje
anders)
ZILL!: Logisch en wiskundig denken – Getallenkennis – Meten en metend rekenen –
Meetkunde – (Rekenvaardigheid)
OVSG: Getallen – Meten – Meetkunde – Strategieën en attitudes
GO!: Algemene doelstellingen – ruimte – meten – getallen
Binnen ZILL (herkennen)
• Logisch en wiskundig denken (WDlw)
• Getallenkennis (WDgk)
• Rekenvaardigheid (WDrv)
• Meten en metend rekenen (WDmm)
• Meetkunde (WDmk)
Uitgangspunten voor goed wiskundeonderwijs bij kleuters
• Geïntegreerde aanpak doorheen de dag (geen los ‘vak’)
• Realiteitsgebonden
• Kind in contact met de werkelijkheid (WO)
• wiskunde als functioneel
ervaren
• Handelend – actie - doen
• Voortdurende aandacht voor wiskundetaal
2
,Uitgangspunten bij wiskundeonderwijs aan kleuters
• Probleemoplossend, ontdekkend en onderzoekend leren
• Échte problemen (brug met lego te klein , auto past er niet onder → de brug
hoog genoeg maken → laat het kind eerst zelf het probleem proberen te
laten oplossen.
• Speelse aanpak en/of speelse elementen
• vb: activiteit rond vergelijken → prenten zoeken die groter zijn dan je arm of
hand → kind mag draaien aan het rat en dan zoeken in het klas lokaal
• In allerlei aanbod (HA-KA; BEB-GSL-ZSL; in de kring – in de hoeken - …)
Uitganngspunt(en) herkenbaar aanwezig in..
• (de uitgangspunten van) de ontwikkelingsdoelen
• Leerplandoelen (bv. ZiLL) incl. algemene doelen, zie verderop
→ oef canvas
• Ijsbergdidactiek (zie volgende slides)
• STEM-didactiek (zie volgende slides)
Uitgangspunten – STEM
• Integratie: Science Technologie Engineering & Mathematics + daarbuiten
• Probleemoplossend leren via STEM-concepten
(➔ probleem = vertrekpunt!)
• Vaardig en creatief onderzoeken en ontwerpen
• Denken en redeneren
Uitgangspunten – ijsberdidactiek
• Didactiek gericht op ‘rekenen’ voor kleuters (cfr. getalbegrip, zie H4)
• Volgt (eveneens) opbouw: concreet – schematisch – abstract
• Ijsberg met drijfvermogen
3 lagen, onderste 2 lagen verdienen
meeste aandacht bij kleuters!
3
, EX – EXAMENVRAAG
Juf Annelies gaat vandaag een wiskundelesje geven aan haar 21
kleuters. Ze zal werken aan de volgende ontwikkelstap onder
WDlw6: In eenvoudige situaties rekenhandelingen uitvoeren en
daarbij woorden gebruiken zoals bijdoen, wegdoen,
vermeerderen, verminderen
De activiteit verloopt als volgt:
Juf Annelies toont haar kleuters in de kring vier prentjes met telkens
één parasolletje op.
“Kijk eens, lieve kinderen, ik heb hier vier parasolletjes bij. We zullen
ze eens samen tellen (wijst prentje na prentje aan): één, twee, drie,
vier.
Ik zal nu eens één parasolletje wegdoen. Hoeveel parasolletjes zouden
er dan zijn? We zullen nog eens samen tellen (wijst prentje na prentje
aan): één, twee, drie. Hoeveel zijn er nu? Drie, juist! Als we vier
parasolletjes hebben en we doen er ééntje weg, dan zijn er nog drie
over.”
Op dezelfde manier doet ze nog eens een parasolletje weg en nadien
doet ze er eens twee bij en tot slot nog eens ééntje erbij.
Past juf Annelies de uitgangspunten voor goed wiskundeonderwijs bij
kleuters goed toe? Bespreek 3 uitgangspunten kritisch.
4
