Aardrijkskunde samenvatting – 4V (2 t/m 12) + 5V (2 t/m 13)
Fysische aardrijkskunde
(4V) paragraaf 3.2: Fysisch-geografische kenmerken
ZOA is een gebied dat aan de west-, de zuid- en de oostzijde begrensd wordt door diepe breuklijnen
tussen tektonische platen. Deze breuken zijn verantwoordelijk voor vulkanisme, aardbevingen en
gebergtevorming. De ring van vuur (honderd vulkanen) ligt in deze regio. Vulkanisme zorgt voor:
Vruchtbare bodems
Ertsen
Vulkaantoerisme
‘gevaarlijk vuurwerk’: erupties. Hierbij komen as, lava en lahar vrij. Lahar is een
modderstroom die ontstaat als een kratermeer inscheurt of als alle sneeuw op de top smelt.
Het is niet altijd gevaar: het grootste deel ligt op een stabiele plaat met eilanden, schiereilanden en
binnenzeeën. Het reliëf is af en toe steil, maar de toppen reiken niet hoog. Grote delen van hogere
gebieden zijn geschikt voor bewoning, net als de delta’s. andere kustvlaktes zijn vaak te moerassig.
Er komen vooral tropische klimaten voor: tropisch regenwoudklimaat (Af)
en savanneklimaat (Aw). Af: het hele jaar warm en vochtig. Aw: gedurende
het hele jaar droge en een natte tijd. Een variant op het savanneklimaat is
moessonklimaat (Am): droge tijd zorgt voor aaneengesloten bos (een
vegetatiezone), die ontbreekt in een Aw klimaat. In het noorden van Laos en
Vietnam ligt een gebied met maritiem klimaat (Cw) maar het is eerder een
koudere versie van het Aw-klimaat. Spreiding : waar + waarom daar?
Af: groot deel van Indonesië (rond de evenaar), zon loodrecht op
aardoppervlak (verdamping), ITCZ (intertropische convergentiezone):
zone met stijgende luchtbeweging in de buurt van de evenaar en
resulteert in lage luchtdruk en buien.
Aw: zuidoostelijke eilanden (dicht bij Australië) + groot deel van vaste
land. Door (droge) moesson een hogedrukgebied: dalende lucht dus
geen regel (deel van het jaar), andere maanden Aw omgekeerd).
Am: zuidwesten, zeegebonden.
In gebied met tropische klimaten is ook gevaar voor tropische orkanen, in ZOA cyclonen of taifoens
genoemd. De Filipijnen worden het meest getroffen, maar in deltagebieden heeft men last van
mondiale zeespiegelstijging en bodemdaling door drinkwater. Onder welke omstandigheden + waar
zijn er taifoens? Filipijnen, Myanmar (Birma), voorwaarden: warme zee (27 *C), extreem
lagedrukgebied met snelle draaiing hoge druk gebied (Corioliseffect).
1
Fysische aardrijkskunde
(4V) paragraaf 3.2: Fysisch-geografische kenmerken
ZOA is een gebied dat aan de west-, de zuid- en de oostzijde begrensd wordt door diepe breuklijnen
tussen tektonische platen. Deze breuken zijn verantwoordelijk voor vulkanisme, aardbevingen en
gebergtevorming. De ring van vuur (honderd vulkanen) ligt in deze regio. Vulkanisme zorgt voor:
Vruchtbare bodems
Ertsen
Vulkaantoerisme
‘gevaarlijk vuurwerk’: erupties. Hierbij komen as, lava en lahar vrij. Lahar is een
modderstroom die ontstaat als een kratermeer inscheurt of als alle sneeuw op de top smelt.
Het is niet altijd gevaar: het grootste deel ligt op een stabiele plaat met eilanden, schiereilanden en
binnenzeeën. Het reliëf is af en toe steil, maar de toppen reiken niet hoog. Grote delen van hogere
gebieden zijn geschikt voor bewoning, net als de delta’s. andere kustvlaktes zijn vaak te moerassig.
Er komen vooral tropische klimaten voor: tropisch regenwoudklimaat (Af)
en savanneklimaat (Aw). Af: het hele jaar warm en vochtig. Aw: gedurende
het hele jaar droge en een natte tijd. Een variant op het savanneklimaat is
moessonklimaat (Am): droge tijd zorgt voor aaneengesloten bos (een
vegetatiezone), die ontbreekt in een Aw klimaat. In het noorden van Laos en
Vietnam ligt een gebied met maritiem klimaat (Cw) maar het is eerder een
koudere versie van het Aw-klimaat. Spreiding : waar + waarom daar?
Af: groot deel van Indonesië (rond de evenaar), zon loodrecht op
aardoppervlak (verdamping), ITCZ (intertropische convergentiezone):
zone met stijgende luchtbeweging in de buurt van de evenaar en
resulteert in lage luchtdruk en buien.
Aw: zuidoostelijke eilanden (dicht bij Australië) + groot deel van vaste
land. Door (droge) moesson een hogedrukgebied: dalende lucht dus
geen regel (deel van het jaar), andere maanden Aw omgekeerd).
Am: zuidwesten, zeegebonden.
In gebied met tropische klimaten is ook gevaar voor tropische orkanen, in ZOA cyclonen of taifoens
genoemd. De Filipijnen worden het meest getroffen, maar in deltagebieden heeft men last van
mondiale zeespiegelstijging en bodemdaling door drinkwater. Onder welke omstandigheden + waar
zijn er taifoens? Filipijnen, Myanmar (Birma), voorwaarden: warme zee (27 *C), extreem
lagedrukgebied met snelle draaiing hoge druk gebied (Corioliseffect).
1
