INSTELLINGEN EN RECHT
Historische inleiding tot het recht
Vubrechten
, Periode Koningstijd (600 v.C. - 509/451 v.C.) Vroege republiek (509/451 v.C. - 250 v.C.)
Instellingen - Koning - Senaat
➔ zetelt aan het capitool (contact Jupiter = bovennatuurlijke ➔ Patriciërs beëindigen macht Koning: Senaat = uitbesteden
= aangewezen leider v/h leger) bepaalde functies v/d koning aan magistraten
➔ hoofd relatief kleine gemeenschap ➔ al aanwezig tijdens koningstijd (Comitea Curiata)
➔ maken v/d wetten: vonnis telt soms als algemene wet (opl. ➔ ‘NU’: totale macht aan hen toegekend (belangrijke
bep. conflict geldt voor iedereen) beslissingen nemen)
- Comitia Curiata - Comitia Centuriata
➔ groep van oudsten; beslissing nemen tot oorlogsvoering ➔ de belangrijkste volksvergadering => indeling sociale klassen
➔ nagaan of oorlog mogelijk is o.b.v. rituelen (goden) (plebejers ook aanwezig: aantal van hen mocht stemmen)
➔ vergadering leiders van de legercontingenten - Concilium Plebis
- Pontifices ➔ EIGEN vergadering plebejers verkregen door opstand
➔ bepalen start van een rechtszaak ➔ vergadering beheerd door magistraten (veel macht)
➔ fas: wat goden willen ➔ magistraten: voorleggen wetten → plebs: moeten meewerken
➔ verzorgen ceremonies en feesten in Rome
➔ !! niet hetzelfde als priesters !! ➔ ≄ eigen vergadering
- Gentes/ Familia - Magistraten
➔ stamgroepen met gem. voorouders ➔ 2 magistraten aangesteld om het jaar: elkaar controleren
➔ machtig in grondbezit ➔ quaestor (financiën) ➪ aediel (dagelijks leven) ➪ praetor
➔ grootouders met (klein)kinderen
(functie ponitfex) ➪ consul (hoogste oa. legeraanvoerder) +
censor (goede zeden en bevolkingslijst)
Recht - Fas - Twaalftafelenwet
➔ rituelen/ wat goden verwachten ➔ optekening oudste Romeinse Recht: verwijzen naar rituelen
➔ evolutie nr IUS: maatsch. ordening met strenge toepassing
- Gezond vs primitief verstand ➔ verzameling allerhande regels, associatief bij elkaar geplaatst
➔ besef dat redenering van ius veel relevanter is dan fas ➔ geen duidelijke structuur
- Legisactio ➔ verlenen rechten aan plebs (dreigden weg te trekken)
➔ 2 fasen (in iure/ apud iudicem) ➔ vermenging bijgeloof en ethiek
➔ nadruk op procedure
Opmerking Instellingen voor PATRICIËRS: oudste groep in Rome - Senaat heeft een andere rol gekregen dan deze had in het Comitia
- veel macht -> staan boven de plebejers; gezien als groep Curiata
immigranten (gescheiden samenleving) - Twaalftafelenwet: meer rechten voor de plebejers
- geen recht op rechtspraak en rechtbank
- gestage overgang tot uitbreiding (IC, rechten, inspraak)
Historische inleiding tot het recht
Vubrechten
, Periode Koningstijd (600 v.C. - 509/451 v.C.) Vroege republiek (509/451 v.C. - 250 v.C.)
Instellingen - Koning - Senaat
➔ zetelt aan het capitool (contact Jupiter = bovennatuurlijke ➔ Patriciërs beëindigen macht Koning: Senaat = uitbesteden
= aangewezen leider v/h leger) bepaalde functies v/d koning aan magistraten
➔ hoofd relatief kleine gemeenschap ➔ al aanwezig tijdens koningstijd (Comitea Curiata)
➔ maken v/d wetten: vonnis telt soms als algemene wet (opl. ➔ ‘NU’: totale macht aan hen toegekend (belangrijke
bep. conflict geldt voor iedereen) beslissingen nemen)
- Comitia Curiata - Comitia Centuriata
➔ groep van oudsten; beslissing nemen tot oorlogsvoering ➔ de belangrijkste volksvergadering => indeling sociale klassen
➔ nagaan of oorlog mogelijk is o.b.v. rituelen (goden) (plebejers ook aanwezig: aantal van hen mocht stemmen)
➔ vergadering leiders van de legercontingenten - Concilium Plebis
- Pontifices ➔ EIGEN vergadering plebejers verkregen door opstand
➔ bepalen start van een rechtszaak ➔ vergadering beheerd door magistraten (veel macht)
➔ fas: wat goden willen ➔ magistraten: voorleggen wetten → plebs: moeten meewerken
➔ verzorgen ceremonies en feesten in Rome
➔ !! niet hetzelfde als priesters !! ➔ ≄ eigen vergadering
- Gentes/ Familia - Magistraten
➔ stamgroepen met gem. voorouders ➔ 2 magistraten aangesteld om het jaar: elkaar controleren
➔ machtig in grondbezit ➔ quaestor (financiën) ➪ aediel (dagelijks leven) ➪ praetor
➔ grootouders met (klein)kinderen
(functie ponitfex) ➪ consul (hoogste oa. legeraanvoerder) +
censor (goede zeden en bevolkingslijst)
Recht - Fas - Twaalftafelenwet
➔ rituelen/ wat goden verwachten ➔ optekening oudste Romeinse Recht: verwijzen naar rituelen
➔ evolutie nr IUS: maatsch. ordening met strenge toepassing
- Gezond vs primitief verstand ➔ verzameling allerhande regels, associatief bij elkaar geplaatst
➔ besef dat redenering van ius veel relevanter is dan fas ➔ geen duidelijke structuur
- Legisactio ➔ verlenen rechten aan plebs (dreigden weg te trekken)
➔ 2 fasen (in iure/ apud iudicem) ➔ vermenging bijgeloof en ethiek
➔ nadruk op procedure
Opmerking Instellingen voor PATRICIËRS: oudste groep in Rome - Senaat heeft een andere rol gekregen dan deze had in het Comitia
- veel macht -> staan boven de plebejers; gezien als groep Curiata
immigranten (gescheiden samenleving) - Twaalftafelenwet: meer rechten voor de plebejers
- geen recht op rechtspraak en rechtbank
- gestage overgang tot uitbreiding (IC, rechten, inspraak)
